Təyyarə dənizə düşsəydi, insanları xilas edə bilməzdik Qəzanın ilk ŞAHİDLƏRİ

Dekabrın 25-də AZAL-a məxsus Bakı-Qroznı reysilə uçan “Embraer 190” təyyarəsi Qazaxıstanın Aktau şəhərində qəza enişi edib. Nəticədə təyyarənin göyərtəsində olan 67 nəfərdən 38-i həlak olub. 

Hadisə yerinə ilk gələnlər arasında Manqistau Regional Elektrik Şəbəkəsi Şirkətinin (MREC) əməkdaşları olublar, onlar dərhal sərnişinlərə kömək ediblər. 

Modern.az xəbər verir ki, onlar Qazaxıstanın "orda.kz" nəşrinə açıqlamasında təyyarə qəzasının ilk dəqiqələri barədə danışıblar.

Abay Orgençbayev adlı əməkdaş həmin vaxt elektrik xətləri üçün dayaqlar quraşdırırmış. Günorta saat 11 radələrində, qəzadan yarım saat əvvəlsəmada güclü uğultu eşidilib.O, hadisə ibelə xatırlayır:

"Təyyarə üzərimizdən hava limanına doğru uçdu. Amma nədənsə oraya enə bilmədi və yenidən bizim üstümüzdən uçaraq Saina Şapaqatov kəndinə tərəf üz tutdu. Düşündüm ki, təyyarə hansısa manevr edir. O, çox qeyri-adi uçurdu. Sanki idarəetməni itirmişdi. 43-cü kilometrdə qəflətən suya yaxınlaşdı, lakin yerə təxminən 100 m çata bilməyib yenidən səviyyəyə qalxmağa başladı. Daha sonra təyyarə dənizə tərəf döndü. Qısa müddətdən sonra o, müəssisəyə doğru uçdu və onun yaxınlığında yerə endi. Yerə dəydikdən sonra partladı. Bütün bunlar gözümüzün qabağında baş verdi. Partlayış zamanı təyyarə iki hissəyə parçalandı". 

Hadisə şahidi deyir ki, təyyarə təxminən 10 dəqiqə yerə enməyə çalışıb. Hava gəmisi Saina Şapaqatov kəndi üzərində imiş. Orgençbayev hesab edir ki, pilotlar hündürlüyünü qoruyub saxlaya bilib və yaşayış binaları ilə toqquşmadan qaça biliblər. Təyyarə qəzaya uğrayan zaman işçilər dərhal qəza yerinə qaçıblar:

"Yaxınlaşanda mən insanların təyyarənin salamat qalan quyruq hissəsindən çıxdığını gördüm. Onlar özlərini itirmiş vəziyyətdə idilər, səndələdilər, güclə yeriyə bilirdilər. Bəziləri oturmuşdu, çoxları ətrafda baş verənləri çətinliklə başa düşürdüş İçəridə kömək üçün fəryadlar eşitdik və onları çıxarmağa tələsdik. Üç nəfər dərhal içəri girdi, digərləri çöldə qaldı və insanları kabinədən çıxarmağa kömək etdilər". 

Hadisənin digər şahidi Kadırbek Toylıbay deyib ki, ən çətini quyruq hissəsində sıxışan sərnişinləri xilas etmək olar: "İlk olaraq stüardessa çıxdı. Sonra uşaqlarla mən içəri girdik və yaralıları çıxarmağa başladıq. Onlardan biri, əli qanlı adam bizə kömək etdi. Arxa hissədə olan dörd sərnişin ən ağır xəsarətlər almışdı, onlar ağrıdan qışqırır, “ayağım” ifadəsini təkrarlayırdılar və kömək üçün yalvarırdılar". 

Şahidlərin dediyinə görə, təyyarədən çıxardıqları sərnişinlərin hamısı təhlükəsizlik kəməri taxıb. Kabinənin ətrafına maskalar səpələnmişdi. İçəridən qan və kerosin iyi gəlirdi. "Təyyarə dənizə düşsəydi, insanları xilas edə bilməzdik. Sanki Allah özü kömək etdi", - deyə elektrikçi bildirib.

İlkin məlumatlara görə, Qroznı səmasında Rusiyanın raket hücumuna məruz qalan və "Pantsir-S1” zenit-raket kompleksi tərəfindən ciddi zərbə alan təyyarə Aktauya istiqamətlənib. Ona Qroznıya yaxın aeroportlara eniş etməyə icazə verilməyib. Təyyarə Aktau aeroportuna 3 dəqiqəlik məsafə qalanda qəzaya uğrayıb. Hadisə zamanı həlak olanlardan 25-i Azərbaycan vətəndaşlarıdır.

Təyyarənin “qara qutu”su aşkar edilib və onun beynəlxalq aviasiya konvensiyalarına uyğun olaraq təhlili üçün prosedurlar aparılır. Hazırda qəzanın səbəbləri araşdırılır.

Kreml Aktau yaxınlığında baş verən təyyarə qəzasını istintaqın yekunlarına qədər qiymətləndirməyəcək. Rusiya prezidentinin mətbuat katibi jurnalistlərə açıqlamasında deyib ki, onlar “Azərbaycan Hava Yolları”na məxsus sərnişin təyyarəsinin Aktau şəhəri yaxınlığında qəzaya uğraması ilə bağlı araşdırmaların yekunlaşmasını gözləyirlər. Ona qədər Kreml olaya heç bir qiymət verməyəcək.

Rəsmi Bakı müxtəlif kanallarla Rusiyadan faktı etiraf etməyi, üzr istəməyi və kompensasiya verməyi tələb edir.