The Telegraph: Üç strateji əhəmiyyətli ada İrandan geri alınmalıdır…

...Hörmüz boğazındakı strateji əhəmiyyətli Əbu Musa, Böyük Tunb və Kiçik Tunb adaları İranla bağlı gərginləşən münaqişə fonunda yenidən beynəlxalq gündəmin diqqət mərkəzinə çevrilib.

SİA The Telegraph-a istinadən xəbər verir ki, bu ərazilər 1971-ci ildə Britaniya Fars körfəzindən qoşunlarını çıxardıqda İran tərəfindən işğal edilib.(?)

Əbu Musanın əvvəlcə İran və BƏƏ-nin birgə nəzarəti altında olması nəzərdə tutulurdu, lakin iki gün ərzində İran qüvvələri adaya tam nəzarəti ələ keçirdi.

Eyni dövrdə Tunb adaları da ələ keçirildi və burada Əmirlik polisi əməkdaşları öldürüldü. Bu gün bu adaların əhəmiyyəti xeyli artıb.

Onlar qlobal neft ticarətinin əsas marşrutlarından biri olan Hörmüz boğazının yaxınlığında yerləşir.

Mütəxəssislər hesablayırlar ki, onlar üzərində nəzarət gəmilərin hərəkətini izləməyə imkan verir və gəmilərin təhlükəsizliyinə potensial təsir göstərir.

Əbu Musa radar imkanlarına malik hərbi mərkəz kimi qəbul edilir, Böyük Tunb isə raket sistemlərinin yerləşdirilməsi üçün istifadə edilə bilər.

Kiçik Tunb ölkənin müdafiə imkanlarını tamamlayır.

BƏƏ on illərdir ki, adaların diplomatik yollarla qaytarılmasını təmin edir və İrana danışıqlar, arbitraj və ya Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində arbitraj təklif edir.

Lakin, mövcud böhran fonunda daha ciddi ssenari müzakirə olunur.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, adaları geri almaq üçün mümkün hərbi əməliyyat yüksək risklərlə doludur.

İran artıq Fars körfəzinin minalanması da daxil olmaqla sərt cavab tədbirlərinə hazır olduğu barədə xəbərdarlıq edib. Buna baxmayaraq, adaların statusu gələcək regional təhlükəsizlik danışıqlarının bir hissəsi ola bilər.

Əli Babayev