Tibbdə tarixi an: Xəstə ağciyərləri olmadan iki gün yaşadı

Tibb dünyasında yaşanan yeni bir inkişaf bioloji sərhədlərin necə zorlanacağını bir daha sübut edib. Şiddətli infeksiya səbəbindən ağciyərləri tam funksiyasını itirən və demək olar ki, "əriyən” 33 yaşlı bir xəstə, orqan köçürülməsindən əvvəl tam iki gün ərzində ağciyərləri olmadan həyatda qalmağı bacarıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, ABŞ-ın Nortvestern Universitetinin mütəxəssisləri tərəfindən həyata keçirilən bu əməliyyat, insanın sağ qalması üçün ağciyərlərin mütləq şərt olması barədə milyonlarla illik qaydanı, ən azı müvəqqəti olaraq, kənara qoyub. Bu hadisə müasir tibbin təkcə xəstələri müalicə etmədiyini, eyni zamanda həyatla ölüm arasındakı incə xətti yenidən müəyyən etdiyini göstərir.

Hər şey sağlam bir kişinin Influenza B virusuna yoluxması ilə başlayıb. Əvvəlcə adi qrip kimi görünən vəziyyət qısa müddətdə kəskin tənəffüs çatışmazlığına çevrilib və xəstəxanaya çatdırıldıqda vəziyyəti artıq kritik həddə çatmışdı. Antibiotiklər və ənənəvi oksigen müalicələri ağciyərlərdəki dağıntını dayandırmağa kifayət etməyib. Ağciyərlər o qədər ağır zədələnib ki, həm ürək, həm də böyrəklər fəaliyyətini itirməyə başlayıb. Əməliyyata rəhbərlik edən professor Ankit Bharat bildirir ki, xəstə xəstəxanaya çatdığı an ürəyi dayanıb və ağciyər toxuması geri dönməz şəkildə sıradan çıxıb. Bu mərhələdə klassik üsullar yetərsiz qaldığı üçün tibb komandası radikal qərar verərək infeksiya ocağına çevrilmiş ağciyərləri tamamilə çıxarmağa və xəstəni süni bir sistemlə həyatda saxlamağa cəhd edib.

Ağciyərlərin bədəndən çıxarılması infeksiyanı nəzarət altına almaq üçün yeganə yol idi, lakin bu, çox böyük texniki problemi də ortaya çıxarıb. Ürək və ağciyərlər bir-biri ilə sıx bağlı olduğundan, ağciyərlər olmadan qanın oksigenlə təmin edilməsi və zəifləyən ürək ritminin qorunması demək olar ki, mümkünsüz sayılırdı. Mütəxəssislər mövcud texnologiyaları daha da təkmilləşdirərək qanın bədən xaricində oksigenləşdirilməsini təmin edən və ürək üzərindəki təzyiqi tarazlayan xüsusi sistem qurublar. Bu süni mexanizm iki gün ərzində xəstənin qanındakı karbon qazını təmizləyib oksigen təmin edərək digər orqanların bərpasına vaxt qazandırıb.

Köçürülmə üçün uyğun orqanlar tapıldıqda cərrahlar xəstənin ümumi vəziyyətinin əməliyyata dözə biləcək səviyyədə yaxşılaşdığına qərar verərək nəqli həyata keçiriblər. Çıxarılan köhnə ağciyərlər üzərində aparılan araşdırmalar qərarın nə qədər düzgün olduğunu bir daha sübut edib, çünki həmin toxumaların sağalma şansı tamamilə itmişdi. Köçürmədən sonra keçən iki il ərzində xəstənin tam sağlamlığına qovuşaraq normal həyata dönməsi bu üsulun uğurunu təsdiqləyib. Professor Ankit Bharat ümid edir ki, xüsusilə gənc yaşda ağır ağciyər zədələnməsi səbəbindən həyatını itirən xəstələrin qarşısını ala biləcək bu metod gələcəkdə daha çox xəstəxanada tətbiq olunacaq və donor gözləyən xəstələr üçün həyati əhəmiyyətli zaman qazandıracaq.

Aydın