Torpaqların birləşdirilməsi üzrə pilot layihələr

Azərbaycanda torpaqların konsolidasiyasına cənub bölgəsində daha çox ehtiyac duyulur. Bu barədə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyindən məlumat verilib. Nazirliyin torpaqdan istifadəyə nəzarət şöbəsinin müdiri Firidin Tağıyev bildirib ki, buna səbəb cənub bölgəsində torpaq sahələrinin daha çox parçalanması və kiçik ölçülü torpaq sahələrinin üstünlük təşkil etməsidir.

Şöbə müdirinin sözlərinə görə, əslində, torpaqların konsolidasiyası torpaq islahatı prosesindən sonra mütləq şəkildə tətbiq edilməli bir prosedurdur. 30 il öncə ölkəmizdə torpaq islahatına başlandığını xatırladan F.Tağıyev deyib ki, hazırda torpaqların konsolidasiyasının tətbiq edilməsi vacib prosesdir.

Məlum olduğu kimi, ölkə Prezidentinin 2026-cı il 25 may tarixli sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nın prioritet istiqamətlərindən biri də torpaqların konsolidasiyası mexanizminin yaradılması və pilot layihə olaraq tətbiq edilməsi ilə bağlıdır.

Qeyd edək ki, torpaqların konsolidasiyası pərakəndə, xırda və bir-birindən ayrı yerləşən torpaq sahələrinin birləşdirilməsi prosesidir. Bu proses mülkiyyətçilər üçün daha iri, əlverişli və bütöv sahələrin yaradılmasını təmin edir. Torpaqların konsolidasiyasının əsas məqsədi isə kənd təsərrüfatı işlərini asanlaşdırmaq və məhsul istehsalını artırmaq, texnikanın hərəkətini və vaxt itkisini minimuma endirməklə xərcləri azaltmaq, lazımi infrastruktur yaratmaqla suvarma və yollardan səmərəli istifadəni təşkil etməkdən ibarətdir. Prosesin tətbiqi təsərrüfatların idarə olunmasını asanlaşdırır ki, bu zaman sahələrə qulluq etmək daha rahat olur. Bununla yanaşı, fermerlərin qazancı və torpağın dəyəri xeyli yüksəlir. Son nəticədə isə, kənd yerlərinin ümumi iqtisadiyyatı güclənir.

“Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nın həyata keçirilməsinə dair Tədbirlər Planında ölkəmizdə torpaqların konsolidasiyası mexanizminin yaradılması və pilot layihə olaraq tətbiq edilməsi çərçivəsində Qəbələ və Salyan rayonları üzrə 20 min hektar sahədə torpaqların birləşdirilməsi və təsərrüfatdaxili suvarma şəbəkəsinin qurulması işlərinin görülməsi, kadastr xəritələrinin yenilənməsi, su resurslarından istifadənin effektiv idarə olunması ilə bağlı yeni pilot modelin tətbiq edilməsi nəzərdə tutulur. Hər iki layihənin isə Dünya Bankı ilə birgə həyata keçirilməsi planlaşdırılır.

Pilot layihələrin həyata keçirilməsində Türkiyə təcrübəsinin öyrənilməsi və bu sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi məqsədilə bir qədər əvvəl qardaş ölkənin Kənd Təsərrüfatı və Meşəçilik Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Dövlət Su İşləri İdarəsinin nümayəndə heyəti ölkəmizdə işgüzar səfərdə olub. Səfər çərçivəsində Türkiyə nümayəndə heyəti nazirliyin mütəxəssisləri ilə birlikdə Qəbələ və Salyan rayonlarında pilot layihələrin həyata keçiriləcəyi ərazilərə baxış keçiriblər.

Ərazidə aparılan müşahidələr zamanı torpaq sahələrinin mövcud vəziyyəti, suvarma infrastrukturu və yerli şərait qiymətləndirilib. Həmçinin yerli icra hakimiyyətlərinin, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti, Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin və digər aidiyyəti qurumların nümayəndələrinin iştirakı ilə müzakirələr aparılıb.

Sahələrdə aparılan ilkin təhlillər nəticəsində Qəbələ və Salyanda müəyyən edilmiş ərazilərin Azərbaycanda ilk dəfə həyata keçiriləcək torpaq konsolidasiyası layihələrinin icrası üçün əlverişli olduğu qeyd edilib. Türkiyə təcrübəsi əsasında layihələrin həyata keçirilməsi ilə bağlı Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin mütəxəssisləri ilə birgə ilkin yol xəritəsi hazırlanaraq müzakirə olunub.

Həyata keçirilən əməkdaşlıq torpaqların konsolidasiyası sahəsində beynəlxalq təcrübənin ölkəmizdə tətbiqinə, pilot layihələrin uğurla icrasına, eləcə də Azərbaycan və Türkiyə arasında aqrar sahədə tərəfdaşlığın daha da genişləndirilməsinə xidmət edəcək. Konsolidasiya həyata keçirilən kəndlərdə fermerlərin parçalanmış torpaqları birləşdiriləcək, yol infrastrukturu yaradılacaq, zəruri yerlərdə drenaj sistemləri qurulacaq. Bu isə fermerlərin istehsal xərclərinin azalmasına və təsərrüfat fəaliyyətinin daha səmərəli təşkilinə imkan yaradacaq.

Eyni zamanda, Subsidiya Şurası tərəfindən konsolidasiya tətbiq edilən ərazilər üçün xüsusi subsidiyalaşdırma mexanizmlərinin təşviqi də nəzərdən keçirilir ki, burada məqsəd fermerlərin bu prosesə daha könüllü və rahat şəkildə qoşulmasını təmin etməkdir.

Mirbağır YAQUBZADƏ
XQ