Icma.az
close
up
RU
Tramp İrana qarşı yeni cəbhə açdı: Hədəfdə...

Tramp İrana qarşı yeni cəbhə açdı: Hədəfdə...

Moderator.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

ABŞ-İran qarşıdurmasında hərbi əməliyyatların ardınca yeni mərhələ başlayıb. Vaşinqton hazırda Tehrana qarşı birbaşa hərbi gücdən daha çox iqtisadi təzyiq, dəniz blokadası və neft ixracının məhdudlaşdırılması kimi vasitələrə üstünlük verir. 

Maraqlıdır, bu Vaşinqtonun taktiki geri addımı kimi qiymətləndirilə bilərmi, yoxsa bu, İranı hərbi yolla deyil, iqtisadi və sosial təzyiq vasitəsilə zəiflətməyə hesablanmış yeni strategiyadır? 

Bu siyasət SEPAH-ın mövqelərini zəiflədə, Tehranda daxili siyasi təzyiqi artıra bilərmi və Donald Trampın Konqres seçkilərindən sonra İrana qarşı hərbi əməliyyatlara yenidən qayıtması nə dərəcədə realdır?

Mövzu ilə bağlı Moderator.az-a politoloq Oqtay Qasımov açıqlama verib. 

Politoloq qeyd edib ki, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Tramp son altı ay ərzində İranla anlaşma əldə etmək məqsədilə müxtəlif vasitələrdən istifadə edib:

"Bu müddətdə İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar həyata keçirilib, İranın ali rəhbərliyi, eləcə də ölkənin siyasi və hərbi elitasının bir sıra mühüm nümayəndələri aradan götürülüb. İrana ciddi zərər vurulmasına, ümumi itkilərin təxminən 300 milyard dollar həcmində qiymətləndirilməsinə baxmayaraq, Tehranın tam şəkildə təslim olmasına nail olmaq mümkün olmayıb və tərəflər arasında yekun anlaşma əldə edilməyib.

Bundan sonrakı mərhələdə Donald Tramp administrasiyası İranla danışıqlar masasına oturdu. İyun ayında müəyyən razılaşma əldə edilsə də, bunun uzunmüddətli olmayacağı əvvəlcədən aydın görünürdü. Çünki tərəflərin məsələlərə yanaşmaları, qarşılıqlı açıqlamaları və öz maraqlarının təmin olunmasına dair mövqeləri arasında ciddi ziddiyyətlər mövcud idi. Bu isə münasibətlərin sonrakı mərhələdə daha da sərtləşəcəyini göstərirdi.

Bu prosesdə Körfəz ölkələrinin, o cümlədən Türkiyə və Pakistanın rolunu da xüsusi qeyd etmək lazımdır. Onlar ABŞ-ı İrana qarşı hərbi əməliyyatlardan çəkinməyə çağırdılar. Donald Tramp da məhz iki həftə əvvəl bəyan etdi ki, region ölkələrinin liderləri ilə apardığı danışıqlardan sonra hərbi əməliyyatları dayandırmaq qərarına gəlib. Bunun ardınca isə İrana qarşı iqtisadi blokadanın davam etdiriləcəyini və sanksiyaların daha da sərtləşdiriləcəyini açıqladı.

Əlbəttə, hərbi əməliyyatlar ciddi itkilərə səbəb olsa da, gözlənilən nəticəni vermədiyi üçün Donald Tramp administrasiyası prosesi daha uzunmüddətli və mərhələli müstəviyə keçirməklə İrana qarşı iqtisadi-siyasi təzyiq mexanizmlərini işə salmağa çalışır.

Şübhəsiz ki, iqtisadi sanksiyalar İrana ciddi təsir göstərəcək. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, İran dövləti və cəmiyyəti artıq 45 ildir davam edən iqtisadi sanksiyalar rejiminə müəyyən mənada uyğunlaşıb və bu şəraitdə yaşamağın yollarını bilir. Bu baxımdan, tətbiq edilən iqtisadi təzyiq, əlbəttə, İranı müəyyən dərəcədə zəiflədə bilər".

Oqtay Qasımov vurğulayıb ki,İranı yalnız bu təzyiq mexanizmləri vasitəsilə qısa müddətdə, necə deyərlər, ram etmək olduqca çətin olacaq:

"Bunun mümkün olduğunu düşünmürəm. Mən hesab edirəm ki, hazırda tətbiq edilən iqtisadi təzyiq mexanizmlərinin əsas məqsədlərindən biri İranın iqtisadi vəziyyətini daha da ağırlaşdırmaq, ölkə daxilində sosial narazılığı və etirazları gücləndirmək, eyni zamanda İran elitasında parçalanmanı dərinləşdirməkdir. 

Başqa sözlə, burada həm cəmiyyətdə narazılığın artırılması, həm siyasi elita daxilində parçalanmanın dərinləşdirilməsi, həm də mövcud ziddiyyətlərin kəskinləşdirilməsi yolu ilə ABŞ-ın qarşıya qoyduğu məqsədlərə çatmaq üçün daha geniş imkanlar əldə etməsi niyyəti görünür.

Bu baxımdan, Konqresdə keçiriləcək aralıq seçkilərə qədər İrana qarşı genişmiqyaslı yeni hərbi əməliyyatların başlanması real görünmür. Təbii ki, yalnız istisna hallar bu ssenarini dəyişə bilər. Seçkilərdən sonrakı mərhələdə isə proseslərin inkişafından asılı olaraq Donald Trampın yenidən daha sərt addımlara əl atması mümkündür. Burada əsas amillərdən biri də Konqresdə keçiriləcək aralıq seçkilərin nəticələri olacaq.

Əgər Trampın partiyası Konqresdəki mövqelərini qoruyub saxlaya bilsə və həm Konqresdə, həm də Senatda üstünlük respublikaçıların əlində qalarsa, Donald Trampın daha sərbəst hərəkət etmək və sərt qərarlar qəbul etmək imkanları genişlənəcək. 

Əks halda isə onun üçün belə addımlar atmaq, xüsusilə də İrana qarşı yenidən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamaq heç də asan olmayacaq".

Pərvin Şakirqızı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 20 Avqust 2026 15:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri