Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Tramp NASA nın bu missiyalarını dayandırmaq üçün hərəkətə keçir

Tramp NASA nın bu missiyalarını dayandırmaq üçün hərəkətə keçir

Milli.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Tramp administrasiyası alimlər, siyasətçilər və fermerlər üçün mühüm məlumat mənbəyini kəsə biləcək güclü istixana qazı və bitki sağlamlığını izləyən iki NASA missiyasını dayandırmaq istiqamətində addımlar atır.

Milli.Az bu barədə xarici mətbuata istinadən xəbər verir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın 2026-cı maliyyə ili üçün büdcə təklifi karbon qazının harada buraxıldığını və udulduğunu, həmçinin bitkilərin nə dərəcədə yaxşı böyüdüyünü dəqiq göstərən Orbiting Carbon Observatories (OCO) layihələrinə vəsait ayırmır.

NASA çərşənbə günü göndərdiyi elektron məktubda bildirib ki, bu missiyalar "əsas tapşırıq müddətini tamamlayıb" və "Prezidentin gündəliyi və büdcə prioritetlərinə uyğunlaşdırmaq" üçün dayandırılır.

"Lakin bu missiyalar - biri 2014-cü ildə buraxılmış sərbəst hərəkət edən peyk, digəri isə 2019-cu ildə Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya qoşulmuş cihaz - hazırda dünyada mövcud və ya planlaşdırılan digər bütün sistemlərdən daha həssas və dəqiqdir və onların "milli sərvət" kimi qorunması vacibdir", - deyə layihənin yaradıcılarından, təqaüddə olan NASA alimi Devid Krisp bildirib.

Onlar alimlərə, məsələn, Amazon meşəsinin udduğundan daha çox karbon qazı buraxdığını, Kanada, Rusiya və əriməkdə olan daimi donuşluq ərazilərindəki boreal meşələrin isə buraxdıqlarından daha çox karbon qazı udduğunu kəşf etməyə kömək edib.

Həmçinin, bu cihazlar bitkilərdə fotosintezin "işığını" aşkar edə bilir ki, bu da quraqlığın monitorinqində və aclıq, iğtişaş, hətta qıtlıq kimi böhranlara səbəb ola biləcək ərzaq çatışmazlıqlarını əvvəlcədən proqnozlaşdırmaqda əhəmiyyətlidir.

"Bu, həqiqətən çox vacibdir," - deyə Krisp əlavə edib.

"Biz sürətlə dəyişən planetimiz haqqında çox şey öyrənirik".

Michigan Universitetinin iqlim alimi Conatan Overpek isə qərarı "son dərəcə qısamüddətli düşüncə" adlandırıb:

"Bu peyklərin təqdim etdiyi müşahidələr... planetdə, o cümlədən ABŞ-də artan iqlim dəyişikliyi təsirlərini idarə etmək üçün kritik əhəmiyyət daşıyır".

Ümidlər Konqresə yönəlir

Krisp və digərləri missiyalara maliyyənin qorunması üçün Konqresin səs verəcəyinə ümid edirlər. Missiyalar 30 sentyabra qədər maliyyələşir.

Nümayəndələr Palatasında təqdim olunan qanun layihəsi prezidentin təklifinə uyğun olaraq missiyaları ləğv edəcək. Senatın versiyası isə onları qoruyur. Lakin Konqres tətilə çıxdığından yeni maliyyə ilinə (1 oktyabr) qədər büdcənin qəbul ediləcəyi bəlli deyil.

Büdcə qəbul olunmasa, Konqres mövcud maliyyəni davam etdirmək üçün qətnamə qəbul edə bilər, amma bəzi qanunvericilər Tramp administrasiyasının bu pulu gecikdirə və ya saxlaya biləcəyindən narahatdır.

Demokrat qanunvericilər ötən ay NASA-nın müvəqqəti administratoru Şon Daffiyə xəbərdarlıq ediblər ki, Konqres tərəfindən ayrılmış vəsaitlərlə maliyyələşən missiyaları dayandırmaq və ya pulu saxlamaq qanunsuzdur.

Mütəxəssislər deyirlər ki, administrasiyanın bu addımı iqlim elmini azaltmaq və ya gizlətmək istiqamətindəki digər hərəkətləri ilə üst-üstə düşür.

Pensilvaniya Universitetinin iqlim alimi Maykl Mann isə belə deyib:

"Prinsip belə görünür ki, əgər iqlim dəyişikliyini ölçməyi dayandırsalar, bu, sadəcə olaraq amerikalıların şüurundan silinəcək".

Ehtiyat plan

Krisp və digərləri Yaponiyadan və Avropadan olan tərəfdaşlar da daxil olmaqla, kosmik stansiyaya qoşulmuş cihazı maliyyələşdirib işlədə biləcək xarici tərəfdaş koalisiyası yaratmağa çalışırlar. NASA avqustun 29-dək xarici təklifləri qəbul edəcəyini bildirib.

Lakin sərbəst hərəkət edən peyk təhlükə altındadır. O, Yer atmosferinə daxil olaraq yanıb məhv ola bilər. "National Public Radio" ilk olaraq NASA əməkdaşlarının missiyaları sonlandırmaq planları üzərində işlədiyini xəbər verib.

Krisp deyir ki, peyk daha geniş əraziləri əhatə etdiyindən onun idarəsinin də xarici tərəfdaşlara verilməsinə ümid edirlər, lakin bu, hüquqi maneələrlə üzləşə bilər, çünki ABŞ peykinin idarəsinin xarici tərəfdaşları da əhatə edə biləcək qrupa verilməsi nəzərdə tutulur.

"Biz milyarderlərə müraciət edirik. Fondlara müraciət edirik. Amma... bunu özəl sektora, fərdi şəxslərə və ya donorlar üzərinə yükləmək həqiqətən çox pis fikirdir. Bu, sadəcə olaraq məntiqli deyil", - deyə Krisp əlavə edib.

Kənan
Milli.Az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 10 Avqust 2025 11:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see336

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see311

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see296

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see276

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see273

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see271

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see270

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see267

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see259

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see249

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see244

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see240

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see239

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see232

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see230

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see221

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see217

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see210

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri