Trampın Cənubi Qafqaz siyasəti: “Kəskin şəkildə nəyinsə dəyişəcəyini gözləmək düzgün olmaz” Yeni Sabah

Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin rəhbəri Fərid Şəfiyevin ABŞ-da baş tutan prezident seçkilərinin nəticəsi ilə bağlı "Yeni Sabah"a müsahibəsi:

- ABŞ-da baş tutan prezident seçkilərində Trampın qələbəsinə artıq şəkk-şübhə yoxdur. Sizcə, Tramp adminstrasiyası dövründə ABŞ-ın Qafqaz siyasəti necə olacaq?

- Mən ABŞ-nin Cənubi Qafqaza dair siyasətində hansısa bir kəskin dəyişikliyin olacağını düşünmürəm. Ümumiyyətlə, gəlin etiraf edək ki, Cənubi Qafqaz ABŞ-nin xarici siyasət gündəmində prioritet məsələ deyil. Prioreitet məsələlər Şərqi Avropa, Yaxın Şərq və Çindir. 

- Məhz Trampın prezidentliyi dövründə, Azərbaycan və Ermənistan arasında İkinci Qarabağ müharibəsi baş verdi. Amma bu onun adminstasiya müddətinin başa çatdığı dövrə təsadüf edirdi. İndi isə Donald Tramp seçki kampaniyası dövründə xristian və ermənipərəst tvitlər dərc etməsi diqqət mərkəzinə düşdü. Sizcə, Tramp adminstasiyasının bundan sonrakı siyasəti də tvitlərin məzmunu kimi olacaq?

- Seçkiqabağı kampaniya çərçivəsində bir çox vədlər verilir. Xatırlatmaq istərdim ki, Kamala Harris də təxminən sentyabr ayında ermənilərlə bağlı belə bir bəyanat vermişdi. Ümumiyyətlə, gündəmdə olan sülh sazişi ilə bağlı yəqin ki, mənim tvitimi görmüsünüz. Bu mövzuda Azərbaycanın mövqeyi aydındır. O ki qaldı ermənilərin Qarabağa qayıdışı məsələsinə, bundan imtina etmirik və bu günlərdə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi yenə işimizə baxacaq.

Biz ermənilərin Qarabağa qayıtması hüququnu inkar etmirik. Sadəcə 2 vacib məsələ var. Birincisi, ermənilər təbii ki, Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul və Azərbaycan qanunlarına riayət etməlidirlər. Qayıdış Qarabağda anadan olmuş (yaxud onların övladlarına) və Azərbaycana qarşı hərbi cinayətlərdə iştirak etməyən şəxslərə şamil oluna bilər. İkincisi, qayıdış məsələsini ümumiyyətlə hüquqi kontekstdə qoymaq istəyirik. Burada ayrı-seçkilik və etnik irqçilik olmamalıdır. Yəni azərbaycanlıların da Ermənistana qayıtma hüququndan gedir.

- ABŞ-dakı erməni diasporası seçki öncəsi namizədlərin heç biri dəstəkləmədiyini açıqlamışdı. Bununla belə, erməni lobbisi və diasporunun artıq imzalanması nəzərdə tutulan Bakı ilə İrəvan arasındakı sülh müqaviləsinə hansısa təsiri olacaqmı? 

- Səhv etmirəmsə ilk dəfədir ki, hansısa ABŞ prezidentliyinə namizəd olmuş şəxs erməni kilsəsinin liderinə zəng edir və yaxud bu mövzuda hansısa tvit atır. Amma təkrarən qeyd etmək istərdim ki, kəskin şəkildə nəyinsə dəyişəcəyini gözləmək düzgün olmaz. Ola bilsin ki, Rusiya-Ukrayna münaqişəsində hansısa dəyişiklik baş versin və Rusiyanın mövqeyi güclənsin. Ondan sonra Rusiyanın Cənubi Qafqazda hansı siyasət aparacığını düşünmək daha aktual olacaq.

Nazim Hacıyev