Trampın dəvəti və Əliyevin cavabı: Qlobal aktorluğun yeni mərhələsi

“Azərbaycanın “Sülh Şurası”na qoşulması yeni geosiyasi reallığın nəticəsidir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 17 noyabr 2025-ci il tarixli 2803 saylı qətnaməsi ilə ABŞ Prezidenti Donald Trampın 29 sentyabr 2025-ci ildə elan etdiyi “Qəzza üçün Hərtərəfli Plan”ın dəstəklənməsi qlobal siyasətdə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilməlidir. Bu qərar yalnız Yaxın Şərq üçün deyil, bütövlükdə qlobal sülh və təhlükəsizlik sistemi üçün də “yenidən formatlanma” deməkdir. Bu formatın mühüm elementlərindən biri isə “Sülh Şurası”, “Sülhün İdarə Edilməsi Şurası” və “Qəzza İdarəetmə Şurası” adlı üç strukturdur. Bu yeni arxitektura Qəzzadakı münaqişənin həllində qlobal aktorların daha konkret və məsuliyyətli rol oynayacağına işarə edir.

Bu strukturda Azərbaycan Respublikasının “Sülh Şurası”nın təsisçi üzvü kimi qəbul edilməsi sadəcə rəmzi bir addım deyil. Bu, Azərbaycan dövlətinin qlobal geosiyasətdə mövqeyinin yüksəldilməsi, Bakı modelinin beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsi və Azərbaycanın regional aktordan qlobal aktora çevrilməsinin əyani göstəricisidir”.
 Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında  Milli Məclisin deputatı Kamran Bayramov deyib.
Deputat deyib ki,  Azərbaycan “Sülh Şurası”na qoşulmaqla qlobal oyunda yeni status qazandı:
“Azərbaycanın “Sülh Şurası”na qoşulması qlobal sülh gündəliyində “müqəddəs” bir yerə sahib olan Yaxın Şərq kimi çox mürəkkəb bir bölgədə iştirak deməkdir. Bu, bir neçə mühüm məqamı ortaya qoyur: 

-Azərbaycan artıq yalnız Cənubi Qafqazın lideri deyil.
-Azərbaycan qlobal sülh və təhlükəsizlik sisteminin aktiv aktoruna çevrilir.
-Bakı yalnız regional, qlobal səviyyədə də sülh proseslərinin formalaşmasında rol oynayır.
Bunun ən açıq sübutu isə Azərbaycan Prezidentinin Donald Trampa ünvanladığı məktubdur. Məktubda Azərbaycan “Sülh Şurası2na qoşulmağı “qarşılıqlı hörmətə əsaslanan faydalı tərəfdaşlığın və Azərbaycanın qlobal sülh və sabitliyin təşviqində rolunun tanınması” kimi qiymətləndirir. Bu, beynəlxalq aləmdə Azərbaycanın mövqeyinin rəsmi şəkildə tanınmasıdır”.
Deputat hesab edir ki, bu addım Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun və mövqeyinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edəcək:

“Belə ki, Azərbaycanın bu rolu, onun beynəlxalq siyasətdə “orta güc” kimi qəbul edilməsinin önünü açır. “Orta güc” termini siyasi analitiklər tərəfindən ən çox diplomatik bacarıq, neytrallıq və balanslaşdırılmış siyasət kimi xarakterizə olunur. Lakin Azərbaycan artıq bu çərçivədən çıxaraq, qlobal sülh gündəliyinə təsir edən aktor statusuna yüksəlir.

Davos forumunda Prezident İlham Əliyevin mesajları və regionda sülhün təmin edilməsinə yönələn strateji yanaşması artıq beynəlxalq aləmdə qəbul olunmuş bir model kimi təqdim olunur. Davosdan sonra isə bu modelin qlobal səviyyədə “sınaqdan keçirilməsi” başlayır: Azərbaycan Yaxın Şərq kimi yüksək riskli bir regionda sülh quruculuğu prosesinə daxil edilir.
“Sülh Şurası”na qoşulmaq Azərbaycanın beynəlxalq siyasətdə “güc” və “etibar” kapitalını artırır. Bu, bir tərəfdən Azərbaycanın diplomatik imkanlarını genişləndirir, digər tərəfdən regionda sülh proseslərinin formalaşmasında onun sözünün çəkisini artırır.
 Digər tərəfdən Azərbaycanın “Sülh Şurası”na qoşulması ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. ABŞ tərəfindən Azərbaycan “qlobal sülh proseslərinin tərəfdaşı” kimi qəbul edilir və bu, rəsmi olaraq ölkəmizin beynəlxalq siyasi mənzərədəki yerinin möhkəmlənməsi deməkdir.

Bu, həm də Azərbaycan üçün diplomatik “leverage” yaradır. Belə ki, Bakı artıq qlobal proseslərdə “söz sahibi” olan tərəf kimi görünür və bu, Azərbaycanın maraqlarının daha geniş spektrdə müdafiə edilməsinə imkan yaradır.
Odur ki, “Sülh Şurası” Azərbaycan üçün strateji üstünlüklə yanaşı, əlavə məsuliyyət də yaradacaq. Bu addım Azərbaycanın yalnız imicinə deyil, həm də məsuliyyətinə təsir edir. Çünki “Sülh Şurası”nın təsisçi üzvü olmaq, eyni zamanda münaqişələrin həllində real addımların atılması deməkdir.

Bu, Azərbaycanın mövqeyinin “sülh və ədalət” kimi universal dəyərlər üzərində qurulmasını daha da möhkəmləndirir. Azərbaycan artıq təkcə regionda yox, qlobal səviyyədə sülhün təminatçısı kimi tanınır.
 

Davos forumu Azərbaycan üçün yalnız bir platforma deyil, qlobal siyasi reallığın dəyişdiyi məkan oldu. Prezident İlham Əliyevin Davos mesajları və “Sülh Şurası”na qoşulmaq qərarı bir-birini tamamlayan iki addımdır.
Bu, Azərbaycan üçün yeni bir “geosiyasi yüksəliş” mərhələsidir. Bakı artıq regionun qapısı deyil, qlobal sülh və təhlükəsizliyin qurulmasında aktiv rol oynayan, qlobal siyasətin yeni mərkəzlərindən biri kimi qəbul edilir”.
Mürtəza