Trampla bağlı ağlasığmaz iddia: Ən böyük rəqibi belə qorudu

“Axios” Prezident Donald Trampın ABŞ-ın Çini cilovlamağa yönəlmiş illərlə formalaşmış siyasətinə zidd addımlar atdığını və qarşıdurma strategiyası əvəzinə təsir dairələrinin bölüşdürülməsi strategiyasını seçdiyini yazıb.

Nəşr son vaxtlar Trampın Vaşinqtondakı ən böyük Çin tərəfdarı kimi qəbul edildiyini vurğulayıb. Bu kontekstdə onun ötən il baş vermiş genişmiqyaslı kiberhücumlara cavab olaraq Çinə qarşı sanksiya tətbiqindən imtina etməsi, həmçinin “Nvidia H200” çiplərinin bu ölkəyə ixracına qoyulan qadağanı ləğv etməsi xatırladılır. Bənzər dəyişikliyin Trampın Rusiya ilə bağlı strategiyasında da müşahidə olunduğu vurğulanır.

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Mütəllim Rəhimli deyib ki, Tramp hakimiyyətə gəldikdən sonra Birləşmiş Ştatların xarici siyasətində köklü dəyişikliklər müşahidə olunmaqdadır:

“ABŞ-ın xarici siyasət strategiyasını dəyişdiyi görünürdü və artıq vəziyyət rəsmi sənəddə əksini tapıb. Bunun geri çəkilmə, reallıqla barışma,  yoxsa dövlətlərin və cəmiyyətlərin inkişaf xarakterinin nəzərə alınaraq növbəti hücum planına hazırlıq olduğunu indi söyləmək çətindir. Ancaq ABŞ-ın Rusiya kimi aqressora qarşı sərt mövqe sərgiləmədiyi, əksinə onu müdafiə etdiyi, Avropa İttifaqı ilə maraqlarını ayırdığı, Çinlə münasibətlərdə dialoqa üstünlük verdiyi göz qabağındadır.

Mütəllim Rəhimli

Hazırda hər kəs Trampın nə etmək istədiyi sualına cavab axtarır. Avropa İttifaqı ölkələri sözün həqiqi mənasında şok keçirir. Qoca qitə ABŞ-dan təsəvvür etmədiyi iqtisadi və siyasi davranışı görməkdədir. Həm də bu münasibətə hazırlıqsız yaxalanıb. Əlində olan yeganə təsir vasitəsi – Ukrayna kartından istifadə edərək sanballı statusa malik olduğunu və lazımlılığını sübut etməyə çalışır. Rusiya-ABŞ əməkdaşlığı isə Ukraynanı parçalamaq ərəfəsindədir. Belə çıxır ki, regionun siyasi və geosiyasi xəritəsi tezliklə dəyişə bilər.

ABŞ-Çin münasibətləri isə bir-birinə toxunmamaq prinsipinə söykənir. Ona görə də hər bir tərəf özünün iqtisadi və siyasi gücünü artırmaqla məşğuldur.  Bu sahədə üzə çıxan toqquşmaları danışıqlar masasında həll etməyə üstünlük verirlər.

Müşahidələr göstərir ki, Birləşmiş Ştatlar uzun illər çiynində daşıdığı sülh, demokratiya, insan hüquqlarının qorunması kimi missiyasını yerinə yetirmək istəmir. Ancaq unutmaq olmaz ki, mövcud ssenarilərin müəllifi də ABŞ-ın özüdür”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az