Icma.az
close
up
RU
Menu

Gözəllik: Keçmişdən bu günə, əbədi axtarış Məryəm Bağırova yazır

Azərbaycan Prezidenti Moskvanı faktlar qarşısında qoydu

“İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə şəhərsalma məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021 ci il 12 avqust tarixli 1423 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədəAzərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Bu şəhərdə heyvanlar insanlardan yaxşı yaşayır...

Pəncəlinin adını daşıyan sinifdə ilk şagirdlər şəhid anaları oldu

Xəstəlikdən əziyyət çəkən məşhur aktyor Bryus Uillis ailəsindən ayrıca evə yerləşdirildi

Leyla və Arzu Əliyevalar Şamaxıda olublar

Polşa qırıcısı təlim zamanı qəzaya uğrayıb

Hacıqabulda sakinlər qurdlu su içirlər? ŞİKAYƏT

MY nin ulduzu “Çelsi”yə keçir

Rəqsanənin səhhəti haqda AÇIQLAMA

Kubokdan çox təzminat qazanan baş məşqçi... Mourinyo indiyədək klublardan nə qədər təzminat qazanıb?

Deputat “Qarabağ”la bağlı nələr yazdı?

Universitetlər niyə hələ də kağız sənəd TƏLƏB EDİR... RƏSMİ

“Davam etsəydim, indiki yazıçıların səksən faizindən yaxşı yazardım” ANONS

“Kayrat”ın kapitanı ÇL də hansı komandayla qarşılaşmaq istəyir?

Hakan Fidan: Biz azərbaycanlı bacı və qardaşlarımıza güvənirik

Şanlı Zəfərə ithaf olunan “Qarabağ florası” kitabı çapdan çıxıb

Millimizin üzvü üçün avrokubok mövsümü bitdi

Geyim üstündə hoteldə anasını öldürdü TƏFƏRRÜATLAR/VİDEO

TÜRKİYƏNİN NÜVƏ SİLAHI VAR? Ankaranın səssiz gücünü ortaya çıxan 5 FAKT

TÜRKİYƏNİN NÜVƏ SİLAHI VAR? Ankaranın səssiz gücünü ortaya çıxan 5 FAKT

Icma.az bildirir, Azpolitika.az saytına əsaslanaraq.

 "Çox da arzulamarıq, amma gücün sahədə göstərilməsi lazım olan gün, gücün kimdə olduğunu görərlər!"

Türkiyənin Müdafiə Sənayesi naziri İsmayıl Dəmir

Namiq Bilal

Türkiyə öz geostrateji maraqlarını sökə-sökə, addım-addım reallaşdırır. Geopolitik çəkişmələrdə tərəflərdən biri öz marağını təmin edirsə, bu, digərlərinin maraqlarının əzilməsi hesabına baş tutur. Türkiyə Cümhuriyyəti Liviyada, Qətərdə, Suriyada, İraqda, Qarabağda, Somalidə, Balkanlarda və Türk coğrafiyasında öz maraqlarını yeridirsə, itirən tərəflərin hamısında Türkiyəyə qarşı əks-addım potensialı formalaşır. Bu, təbiidir.

Diqqət yetirək: adları çəkilən coğrafiyalarda maraqlarını Türkiyəyə uduzanların xeylisi nüvə silahına sahib olan dövlətlərdir. Nüvə silahına sahib olmayan bir dövlət atom bombasına malik olan bir neçə dövlətin çox önəmli maraqlarını zor gücünə qoparıb alır. Və maraqlıdır, dünyadakı bu vəhşi “bespredel” dövründə həmin dövlətlərin heç biri Türkiyəni nüvə silahı ilə təhdid edə bilmir. Belə vəziyyətin yalnız bir məntiqi izahı ola bilər: Türkiyə adekvat cavab gücünə sahibdir.

Bəs Türkiyə nüvə silahına sahibdir, yoxsa yox? Dəqiq bilmirik. İncirlikdəki ABŞ bombalarını hesaba qatmırıq. Çünki həmin arsenal Türkiyənin birmənalı nəzarətində deyil. ABŞ kimi etibarsız müttəfiqə güvənmək isə Türkiyənin edə biləcəyi ən böyük səhvlərdən biri olardı.

Əlimizdə Ankaranın nüvə silahına sahib olduğunu dolayısı ilə təsdiqləyən çox sayda fakt var. Həmin faktları bir sapa düzərək nəzərdən keçirək:

Birinci fakt. Hələ altı il öncə R.T. Ərdoğan bütün dünyada çox danışılan bəyanatla çıxış etmişdi: “Sizin əlinizdə nüvə silahı varsa, niyə bizdə olmasın? Ya siz də bu silahdan imtina edəcəksiniz, ya da biz nüvə silahı əldə edəcəyik. 

Bütün dünyada “bomba effekti” yaradan bu bəyanat ən böyük media orqanları və düşüncə quruluşları tərəfindən “Türkiyə öz nüvə silahını yaradır” şəklində dəyərləndirildi. Ərdoğan kimi iri çaplı siyasətçinin boş yerə belə ağır məsuliyyətli bəyanat verəcəyi əsla ağlabatan deyil. Bəyanat bircə dəfə səsləndirildi və sonra mövzu bağlandı.

O dövrdə bəzi ekspertlər bu bəyanatı Ərdoğanın ABŞ-yə ünvanladığı siyasi alver predmeti kimi dəyərləndirmişdi. Lakin Türkiyə Birləşmiş Ştatlardan fövqəladə əhəmiyyətli heç nə almadı. Əksinə, o zaman da prezident olan Donald Trampın təhdidləri və embarqoları ilə üz-üzə qaldı. Yada salaq ki, məhz Tramp həmin dövrlərdə Türkiyəni F-35 proqramından çıxarmışdı. Pulunu ödəməsinə baxmayaraq, Türkiyə bu günə qədər həmin təyyarələri ala bilməyib.

İkinci fakt. Başda yunan mediyası olmaqla, çox sayda dünya çaplı mətbu orqan Türkiyənin artıq nüvə silahına sahib olduğunu mütəmadi olaraq səhifələrinə daşıyır. Bir müddət əvvəl isə yunan mediasında Türkiyə və Pakistanın iş birliyi çərçivəsində taktiki nüvə başlıqlarının türk raketlərinə inteqrasiyası ilə bağlı konkret məlumatlar yayıldı. Çox sayda texniki detalların da yer aldığı həmin məqalələrdə kiçik ölçülü taktiki nüvə başlıqlarının türk səyyar raketlərinə taxıldığı iddia olunurdu.

Üçüncü fakt. Bu günlərdə prezident Ərdoğan Türkiyənin uzun mənzilli raket istehsalına başladığını elan edib. Uzun mənzilli raketlər – üç min kilometrdən çox məsafə qət edə bilən raketlərdir. Mütəxəssislərin söylədiyinə görə, çox yüksək maliyyətli belə raketləri heç bir dövlət adi partlayıcı başlıqlar daşımaq üçün yaratmır. Dünya praktikasına görə, yüz milyonlarla dollara başa gələn belə raketlər yalnız nüvə başlığı daşımaq üçün istehsal olunur. Yüz milyonlarla dollar xərcləyib, üç min km məsafədəki obyektə bir neçə yüz kiloqram adi partlayıcı atmaq məntiqsizliyin tam zirvəsidir.

Məlumat üçün qeyd edək ki, təxminən iki il öncə Türkiyə mütəxəssisləri öz istehsalı olan raketi kosmosda 130 km yüksəkliyə qaldıra bilmişdi. Ekspertlərin iddialarına görə, əgər 130 km hündürlüyə dik atışla raket göndərə bilirsənsə, üç min km mənzil artıq problem deyil.

Bir məsələnin də altını cızaq: İranın İsrailə atdığı raketlər uzun mənzilli deyil, qat-qat ucuz başa gələn orta mənzilli raketlərdir.

Dördüncü fakt. Pakistanla Türkiyə arasındakı hərbi-texniki iş birliyi. Bu iş birliyinin arxa planında nüvə silahı və raket texnologiyalarının dayandığı hamıya məlum olan sirrdir.

Beşinci fakt. Bu günlərdə Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanlığı çox böyük sensasiya sayıla biləcək məlumat yaydı. Həmin məlumata görə, Türkiyə nüvə mühərrikləri ilə çalışacaq sualtı gəmi istehsalına qərar verib. Altını cızaraq qeyd edək ki, nüvə yanacağı ilə çalışan mühərrik istehsal etmək, atom bombası istehsal etməkdən qat-qat çətindir. Atom sualtı gəmiləri çox uzaq məsafələrə getmək, aylarla suyun altında qalmaq və nüvə silahı daşımaq üçün nəzərdə tutulur. Əks halda, bir neçə milyard dollara başa gələn belə gəmilər öz maliyyətini ödəmir.

Yada salaq ki, Türkiyədə bir neçə nüvə araşdırma mərkəzi ötən əsrin 50-ci illərindən fəaliyyət göstərir. Başqa sözlə, Türkiyənin bu istiqamətdə kifayət qədər geniş təcrübəsi var.

Bütün deyilənlərdən sonra belə ehtimal irəli sürmək olar ki, Türkiyə nüvə silahına sahibdir, amma bunu elan etmir. Fikrimcə, bu ehtimal reallıqdan o qədər də uzaq deyil. Digər tərəfdən, məsələ cəmiyyətə açıqlanmırsa, bu o demək deyil ki, başqa dövlətlərin aidiyyəti qurumları da hadisələrin gedişatından məlumatsızdır.

Türkiyə Cümhuriyyəti Rusiya, Fransa və İsrail kimi nüvə dövlətlərinin ən əhəmiyyətli maraqlarını “of” demədən əzib keçir, amma cavab gəlmir. İstənilən variantda bu, o deməkdir ki, Türkiyənin əlində mümkün nüvə təhdidlərinə qarşı çox güclü kartlar var.


Sonda Türkiyənin Müdafiə Sənayesi naziri, professor İsmayıl Dəmirin bu yaxınlarda səsləndirdiyi bir fikri xatırlatmaq istərdik: "Çox da arzulamarıq, amma gücün sahədə göstərilməsi lazım olan gün, gücün kimdə olduğunu görərlər!"

“AzPolitika.info”

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:67
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 15 İyul 2025 12:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Gözəllik: Keçmişdən bu günə, əbədi axtarış Məryəm Bağırova yazır

28 Avqust 2025 09:03see1257

Azərbaycan Prezidenti Moskvanı faktlar qarşısında qoydu

28 Avqust 2025 20:28see487

“İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə şəhərsalma məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021 ci il 12 avqust tarixli 1423 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədəAzərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

28 Avqust 2025 13:12see237

Bu şəhərdə heyvanlar insanlardan yaxşı yaşayır...

28 Avqust 2025 07:31see224

Pəncəlinin adını daşıyan sinifdə ilk şagirdlər şəhid anaları oldu

28 Avqust 2025 22:17see216

Xəstəlikdən əziyyət çəkən məşhur aktyor Bryus Uillis ailəsindən ayrıca evə yerləşdirildi

28 Avqust 2025 05:47see211

Leyla və Arzu Əliyevalar Şamaxıda olublar

28 Avqust 2025 08:52see205

Polşa qırıcısı təlim zamanı qəzaya uğrayıb

28 Avqust 2025 22:39see192

Hacıqabulda sakinlər qurdlu su içirlər? ŞİKAYƏT

28 Avqust 2025 02:16see150

MY nin ulduzu “Çelsi”yə keçir

28 Avqust 2025 06:02see150

Rəqsanənin səhhəti haqda AÇIQLAMA

28 Avqust 2025 15:46see133

Kubokdan çox təzminat qazanan baş məşqçi... Mourinyo indiyədək klublardan nə qədər təzminat qazanıb?

29 Avqust 2025 14:04see132

Deputat “Qarabağ”la bağlı nələr yazdı?

28 Avqust 2025 08:39see130

Universitetlər niyə hələ də kağız sənəd TƏLƏB EDİR... RƏSMİ

28 Avqust 2025 17:24see127

“Davam etsəydim, indiki yazıçıların səksən faizindən yaxşı yazardım” ANONS

29 Avqust 2025 13:14see122

“Kayrat”ın kapitanı ÇL də hansı komandayla qarşılaşmaq istəyir?

28 Avqust 2025 15:25see120

Hakan Fidan: Biz azərbaycanlı bacı və qardaşlarımıza güvənirik

29 Avqust 2025 01:36see119

Şanlı Zəfərə ithaf olunan “Qarabağ florası” kitabı çapdan çıxıb

28 Avqust 2025 18:48see118

Millimizin üzvü üçün avrokubok mövsümü bitdi

29 Avqust 2025 01:51see117

Geyim üstündə hoteldə anasını öldürdü TƏFƏRRÜATLAR/VİDEO

28 Avqust 2025 23:39see114
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri