“Ukrayna litium hasilatı hüququnu Trampın dostuna verdi“ “The New York Times“

"Litium razılaşması Kiyevin Vaşinqtonla münasibətlərində siyasi jest, iqtisadi risk və sülh hesabının kəsişdiyi nöqtə kimi görünür..."

Ukrayna 8 yanvar tarixində iri dövlət litium yatağının işlənməsi hüququnu investorlar konsorsiumuna verib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "nyt.org" nəşri məlumat yayıb.

Qərar və Trampa yaxın investorlar

Məlumatda deyilir ki, konsorsiumun tərkibində ABŞ prezidenti Donald Trumpa yaxınlığı ilə tanınan milyardçı Ronald S. Lauder yer alır. Ukrayna hökumət komissiyasının iki üzvü anonimlik şərti ilə bildirib ki, qərar artıq qəbul olunub, lakin razılaşma hələ Ukrayna Nazirlər Kabineti tərəfindən rəsmi şəkildə təsdiqlənməlidir. Nəşr vurğulayır ki, qalib gələn konsorsium Tramp administrasiyası ilə siyasi və biznes baxımından sıx əlaqələrə malikdir.

"TechMet", tender prosesi və favoritizm iddiaları

Digər investor enerji və kritik xammal sahəsində fəaliyyət göstərən "TechMet" şirkətidir. Şirkətin payının bir hissəsi Trampın ilk prezidentliyi dövründə yaradılmış ABŞ hökumətinin investisiya agentliyinə məxsusdur ki, bu da razılaşmaya Vaşinqtonun birbaşa marağının olduğunu göstərir.

Komissiya üzvlərinin sözlərinə görə, konsorsium tenderin əsas texniki və maliyyə meyarlarının böyük hissəsini yerinə yetirərək rəqiblərini qabaqlayıb. Onlar favoritizm və siyasi himayə iddialarını təkzib etsələr də, nəşr bu seçimin siyasi kontekstinin gözardı edilə bilməyəcəyini qeyd edir.

"Kommersiya" münasibətləri, sülh hesabı və uzunmüddətli perspektiv

Nəşr yazır ki, Trampın hakimiyyətə qayıdışından sonra ABŞ-Ukrayna münasibətləri daha çox "kommersiya" xarakteri alıb. Vaşinqton hərbi yardımın böyük hissəsini dayandırıb, əvəzində investisiya imkanları və silah satışından əldə edilə biləcək gəlirlərə fokuslanıb. Kiyev isə bu reallığa uyğun olaraq faydalı qazıntıların hasilatı və sənaye layihələri üzrə cəlbedici təkliflər irəli sürür.

"Dobra" litium yatağına yatırılacaq investisiyanın dəqiq həcmi açıqlanmayıb. Tenderdə minimum məbləğ 179 milyon dollar olsa da, komissiya üzvlərindən biri real öhdəliklərin bundan xeyli yüksək olduğunu bildirib. Ekspertlər vurğulayır ki, geoloji araşdırmalar, infrastruktur və avadanlıq mərhələləri səbəbindən yatağın real hasilata çevrilməsi uzun illər çəkə bilər və bu proses Trampın hazırkı prezidentlik müddətini açıq şəkildə  üstələyir.