Icma.az
close
up
RU
Ürək damar sistemi xəstəlikləri xüsusi diqqət çəkir HƏKİM DANIŞDI

Ürək damar sistemi xəstəlikləri xüsusi diqqət çəkir HƏKİM DANIŞDI

Icma.az, Sia Az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

"Son illər aparılan epidemioloji müşahidələr və klinik təcrübə göstərir ki, stressin xronikləşməsi, yuxu rejiminin pozulması və oturaq həyat tərzinin geniş yayılması fonunda bir sıra xroniki xəstəliklər əvvəlki onilliklərlə müqayisədə daha erkən yaşlarda üzə çıxmağa başlayıb". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında infeksionist, ailə həkimi Fidan Həsənli deyib.

Onun sözlərinə görə, əvvəllər əsasən orta və yaşlı nəsil üçün xarakterik hesab olunan bu patologiyalar artıq gənc və əmək qabiliyyətli əhali arasında da geniş yayılıb və bu hal “xəstəliklərin cavanlaşması” kimi qiymətləndirilir: "Ürək-damar sistemi xəstəlikləri bu baxımdan xüsusi diqqət çəkir. Arterial hipertenziya, ürək ritm pozğunluqları və hətta miokard infarktı hallarına 25–35 yaş arası şəxslərdə daha tez-tez rast gəlinir. Uzunmüddətli psixoemosional gərginlik orqanizmdə stress hormonlarının səviyyəsini yüksəldir, bu isə damar tonusunun artmasına, endotel funksiyasının pozulmasına və nəticə etibarilə erkən damar sərtliyinə gətirib çıxarır. Yuxu çatışmazlığı və fiziki passivlik bu prosesi daha da sürətləndirir. Endokrin sistem pozuntuları da gənc yaşlarda artan xroniki problemlər sırasındadır. İnsulin müqaviməti və 2-ci tip şəkərli diabet artıq təkcə yaşlılara məxsus xəstəlik hesab edilmir. Qeyridüzgün qidalanma, gecə saatlarında aktiv həyat tərzi və daimi stress insulin mexanizmlərinin pozulmasına səbəb olur. Bununla yanaşı qalxanabənzər vəzin funksional pozuntuları, qadınlarda menstrual dövrün nizamsızlığı və polikistik yumurtalıq sindromu, kişilərdə isə testosteron səviyyəsinin azalması daha gənc yaşlarda diaqnoz qoyulan hallara çevrilib. Psixi sağlamlıq problemlərinin cavanlaşması da müasir dövrün mühüm tibbi və sosial məsələlərindəndir. Depressiya, təşviş pozuntuları və panik ataklar artıq yeniyetməlik və gənclik dövründə müşahidə olunur. Uzunmüddətli yuxusuzluq, informasiya yüklənməsi və sosial stress sinir sisteminin adaptasiya imkanlarını zəiflədir, nəticədə psixi və somatik simptomlar paralel şəkildə inkişaf edir. Həzm sistemi xəstəlikləri də bu prosesdən kənarda qalmır. Qastrit, qastroezofageal reflüks xəstəliyi və əsəbi bağırsaq sindromu kimi funksional və üzvi patologiyalar gənclər arasında geniş yayılıb. Stressin vegetativ sinir sistemi üzərindən mədə-bağırsaq traktına təsiri bu xəstəliklərin əsas patogenetik mexanizmlərindən biri hesab olunur. Eyni zamanda dayaq-hərəkət sistemi problemlərinin erkən yaşlarda artması müşahidə edilir. Uzun müddət kompüter və mobil cihazlardan istifadə, yanlış oturuş vərdişləri və əzələ zəifliyi nəticəsində boyun və bel nahiyəsində degenerativ dəyişikliklər, yırtıqlar və xroniki ağrılar 20–30 yaşlı şəxslərdə belə aşkar olunur. Bu mənzərənin fonunda profilaktik yanaşma xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sağlam həyat tərzinin formalaşdırılması xroniki xəstəliklərin qarşısının alınmasında əsas rol oynayır. Yetərli və keyfiyyətli yuxu hormonal balansın və sinir sisteminin bərpası üçün vacibdir. Mütəmadi fiziki aktivlik qan dövranını yaxşılaşdırır, maddələr mübadiləsini tənzimləyir və stressin mənfi təsirlərini azaldır. Rasional qidalanma, şəkər və doymuş yağların məhdudlaşdırılması, lif və zülalla zəngin rasionun seçilməsi metabolik xəstəliklərin riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Profilaktikanın mühüm hissəsi də vaxtında tibbi müayinələrdən keçməkdir. Bir çox xroniki xəstəliklər uzun müddət simptomsuz inkişaf edir və yalnız gec mərhələdə klinik əlamət verir. Müntəzəm check-up müayinələri risk faktorlarının erkən aşkarlanmasına və xəstəliklərin başlanğıc mərhələdə nəzarət altına alınmasına imkan yaradır. Müasir dövrdə sağlamlığın qorunması artıq təkcə tibbi məsələ deyil, həm də həyat tərzi seçimlərinin nəticəsidir. Xroniki stressi normallaşdırmaq yox, onu idarə etməyi öyrənmək, bədənin verdiyi ilkin siqnallara vaxtında diqqət yetirmək və profilaktik tədbirləri gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevirmək xəstəliklərin cavanlaşmasının qarşısını almaqda əsas rol oynayır".

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:264
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 15:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see346

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see333

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see319

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see312

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see289

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see276

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see271

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see254

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see240

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see235

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see228

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see220

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see217

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see213

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see213

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see209

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see206

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see193
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri