Icma.az
close
up
RU
Ürək damar sistemi xəstəlikləri xüsusi diqqət çəkir HƏKİM DANIŞDI

Ürək damar sistemi xəstəlikləri xüsusi diqqət çəkir HƏKİM DANIŞDI

Icma.az, Sia Az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

"Son illər aparılan epidemioloji müşahidələr və klinik təcrübə göstərir ki, stressin xronikləşməsi, yuxu rejiminin pozulması və oturaq həyat tərzinin geniş yayılması fonunda bir sıra xroniki xəstəliklər əvvəlki onilliklərlə müqayisədə daha erkən yaşlarda üzə çıxmağa başlayıb". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında infeksionist, ailə həkimi Fidan Həsənli deyib.

Onun sözlərinə görə, əvvəllər əsasən orta və yaşlı nəsil üçün xarakterik hesab olunan bu patologiyalar artıq gənc və əmək qabiliyyətli əhali arasında da geniş yayılıb və bu hal “xəstəliklərin cavanlaşması” kimi qiymətləndirilir: "Ürək-damar sistemi xəstəlikləri bu baxımdan xüsusi diqqət çəkir. Arterial hipertenziya, ürək ritm pozğunluqları və hətta miokard infarktı hallarına 25–35 yaş arası şəxslərdə daha tez-tez rast gəlinir. Uzunmüddətli psixoemosional gərginlik orqanizmdə stress hormonlarının səviyyəsini yüksəldir, bu isə damar tonusunun artmasına, endotel funksiyasının pozulmasına və nəticə etibarilə erkən damar sərtliyinə gətirib çıxarır. Yuxu çatışmazlığı və fiziki passivlik bu prosesi daha da sürətləndirir. Endokrin sistem pozuntuları da gənc yaşlarda artan xroniki problemlər sırasındadır. İnsulin müqaviməti və 2-ci tip şəkərli diabet artıq təkcə yaşlılara məxsus xəstəlik hesab edilmir. Qeyridüzgün qidalanma, gecə saatlarında aktiv həyat tərzi və daimi stress insulin mexanizmlərinin pozulmasına səbəb olur. Bununla yanaşı qalxanabənzər vəzin funksional pozuntuları, qadınlarda menstrual dövrün nizamsızlığı və polikistik yumurtalıq sindromu, kişilərdə isə testosteron səviyyəsinin azalması daha gənc yaşlarda diaqnoz qoyulan hallara çevrilib. Psixi sağlamlıq problemlərinin cavanlaşması da müasir dövrün mühüm tibbi və sosial məsələlərindəndir. Depressiya, təşviş pozuntuları və panik ataklar artıq yeniyetməlik və gənclik dövründə müşahidə olunur. Uzunmüddətli yuxusuzluq, informasiya yüklənməsi və sosial stress sinir sisteminin adaptasiya imkanlarını zəiflədir, nəticədə psixi və somatik simptomlar paralel şəkildə inkişaf edir. Həzm sistemi xəstəlikləri də bu prosesdən kənarda qalmır. Qastrit, qastroezofageal reflüks xəstəliyi və əsəbi bağırsaq sindromu kimi funksional və üzvi patologiyalar gənclər arasında geniş yayılıb. Stressin vegetativ sinir sistemi üzərindən mədə-bağırsaq traktına təsiri bu xəstəliklərin əsas patogenetik mexanizmlərindən biri hesab olunur. Eyni zamanda dayaq-hərəkət sistemi problemlərinin erkən yaşlarda artması müşahidə edilir. Uzun müddət kompüter və mobil cihazlardan istifadə, yanlış oturuş vərdişləri və əzələ zəifliyi nəticəsində boyun və bel nahiyəsində degenerativ dəyişikliklər, yırtıqlar və xroniki ağrılar 20–30 yaşlı şəxslərdə belə aşkar olunur. Bu mənzərənin fonunda profilaktik yanaşma xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sağlam həyat tərzinin formalaşdırılması xroniki xəstəliklərin qarşısının alınmasında əsas rol oynayır. Yetərli və keyfiyyətli yuxu hormonal balansın və sinir sisteminin bərpası üçün vacibdir. Mütəmadi fiziki aktivlik qan dövranını yaxşılaşdırır, maddələr mübadiləsini tənzimləyir və stressin mənfi təsirlərini azaldır. Rasional qidalanma, şəkər və doymuş yağların məhdudlaşdırılması, lif və zülalla zəngin rasionun seçilməsi metabolik xəstəliklərin riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Profilaktikanın mühüm hissəsi də vaxtında tibbi müayinələrdən keçməkdir. Bir çox xroniki xəstəliklər uzun müddət simptomsuz inkişaf edir və yalnız gec mərhələdə klinik əlamət verir. Müntəzəm check-up müayinələri risk faktorlarının erkən aşkarlanmasına və xəstəliklərin başlanğıc mərhələdə nəzarət altına alınmasına imkan yaradır. Müasir dövrdə sağlamlığın qorunması artıq təkcə tibbi məsələ deyil, həm də həyat tərzi seçimlərinin nəticəsidir. Xroniki stressi normallaşdırmaq yox, onu idarə etməyi öyrənmək, bədənin verdiyi ilkin siqnallara vaxtında diqqət yetirmək və profilaktik tədbirləri gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevirmək xəstəliklərin cavanlaşmasının qarşısını almaqda əsas rol oynayır".

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:246
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 15:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see331

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see322

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see312

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see305

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see304

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see276

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see274

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see267

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see267

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see264

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see252

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see247

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see246

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see215

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see214

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see206

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see190

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see190

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see188
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri