Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Ürək damar sistemi xəstəlikləri xüsusi diqqət çəkir HƏKİM DANIŞDI

Ürək damar sistemi xəstəlikləri xüsusi diqqət çəkir HƏKİM DANIŞDI

Icma.az, Sia Az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

"Son illər aparılan epidemioloji müşahidələr və klinik təcrübə göstərir ki, stressin xronikləşməsi, yuxu rejiminin pozulması və oturaq həyat tərzinin geniş yayılması fonunda bir sıra xroniki xəstəliklər əvvəlki onilliklərlə müqayisədə daha erkən yaşlarda üzə çıxmağa başlayıb". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında infeksionist, ailə həkimi Fidan Həsənli deyib.

Onun sözlərinə görə, əvvəllər əsasən orta və yaşlı nəsil üçün xarakterik hesab olunan bu patologiyalar artıq gənc və əmək qabiliyyətli əhali arasında da geniş yayılıb və bu hal “xəstəliklərin cavanlaşması” kimi qiymətləndirilir: "Ürək-damar sistemi xəstəlikləri bu baxımdan xüsusi diqqət çəkir. Arterial hipertenziya, ürək ritm pozğunluqları və hətta miokard infarktı hallarına 25–35 yaş arası şəxslərdə daha tez-tez rast gəlinir. Uzunmüddətli psixoemosional gərginlik orqanizmdə stress hormonlarının səviyyəsini yüksəldir, bu isə damar tonusunun artmasına, endotel funksiyasının pozulmasına və nəticə etibarilə erkən damar sərtliyinə gətirib çıxarır. Yuxu çatışmazlığı və fiziki passivlik bu prosesi daha da sürətləndirir. Endokrin sistem pozuntuları da gənc yaşlarda artan xroniki problemlər sırasındadır. İnsulin müqaviməti və 2-ci tip şəkərli diabet artıq təkcə yaşlılara məxsus xəstəlik hesab edilmir. Qeyridüzgün qidalanma, gecə saatlarında aktiv həyat tərzi və daimi stress insulin mexanizmlərinin pozulmasına səbəb olur. Bununla yanaşı qalxanabənzər vəzin funksional pozuntuları, qadınlarda menstrual dövrün nizamsızlığı və polikistik yumurtalıq sindromu, kişilərdə isə testosteron səviyyəsinin azalması daha gənc yaşlarda diaqnoz qoyulan hallara çevrilib. Psixi sağlamlıq problemlərinin cavanlaşması da müasir dövrün mühüm tibbi və sosial məsələlərindəndir. Depressiya, təşviş pozuntuları və panik ataklar artıq yeniyetməlik və gənclik dövründə müşahidə olunur. Uzunmüddətli yuxusuzluq, informasiya yüklənməsi və sosial stress sinir sisteminin adaptasiya imkanlarını zəiflədir, nəticədə psixi və somatik simptomlar paralel şəkildə inkişaf edir. Həzm sistemi xəstəlikləri də bu prosesdən kənarda qalmır. Qastrit, qastroezofageal reflüks xəstəliyi və əsəbi bağırsaq sindromu kimi funksional və üzvi patologiyalar gənclər arasında geniş yayılıb. Stressin vegetativ sinir sistemi üzərindən mədə-bağırsaq traktına təsiri bu xəstəliklərin əsas patogenetik mexanizmlərindən biri hesab olunur. Eyni zamanda dayaq-hərəkət sistemi problemlərinin erkən yaşlarda artması müşahidə edilir. Uzun müddət kompüter və mobil cihazlardan istifadə, yanlış oturuş vərdişləri və əzələ zəifliyi nəticəsində boyun və bel nahiyəsində degenerativ dəyişikliklər, yırtıqlar və xroniki ağrılar 20–30 yaşlı şəxslərdə belə aşkar olunur. Bu mənzərənin fonunda profilaktik yanaşma xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sağlam həyat tərzinin formalaşdırılması xroniki xəstəliklərin qarşısının alınmasında əsas rol oynayır. Yetərli və keyfiyyətli yuxu hormonal balansın və sinir sisteminin bərpası üçün vacibdir. Mütəmadi fiziki aktivlik qan dövranını yaxşılaşdırır, maddələr mübadiləsini tənzimləyir və stressin mənfi təsirlərini azaldır. Rasional qidalanma, şəkər və doymuş yağların məhdudlaşdırılması, lif və zülalla zəngin rasionun seçilməsi metabolik xəstəliklərin riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Profilaktikanın mühüm hissəsi də vaxtında tibbi müayinələrdən keçməkdir. Bir çox xroniki xəstəliklər uzun müddət simptomsuz inkişaf edir və yalnız gec mərhələdə klinik əlamət verir. Müntəzəm check-up müayinələri risk faktorlarının erkən aşkarlanmasına və xəstəliklərin başlanğıc mərhələdə nəzarət altına alınmasına imkan yaradır. Müasir dövrdə sağlamlığın qorunması artıq təkcə tibbi məsələ deyil, həm də həyat tərzi seçimlərinin nəticəsidir. Xroniki stressi normallaşdırmaq yox, onu idarə etməyi öyrənmək, bədənin verdiyi ilkin siqnallara vaxtında diqqət yetirmək və profilaktik tədbirləri gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevirmək xəstəliklərin cavanlaşmasının qarşısını almaqda əsas rol oynayır".

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:254
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 15:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri