“Ürək xərçəngə qalib gəlir fikri elmi cəhətdən doğrudurmu?

"Birbaşa ürəkdən başlayan şişlərə çox nadir hallarda rast gəlinir və bu şişləri demək olar ki, cərrahlar belə görmür. Bunun da bir neçə elmi səbəbi var. Əsas faktorlardan biri odur ki, ürək hüceyrələri bölünmür. Xərçəngin isə əsas prinsipi hüceyrənin bölünməsidir. Yetkin insan ürəyində isə demək olar ki, bu hüceyrələr bölünmür və çoxalmır. Bu da mutasiya ehtimalını azaldır". 

Bunu “Yeni Sabah”a tibb elmləri doktoru, professor Elnur Həsənov bildirib.

Onun sözlərinə görə, ürəkdə epitel toxumalarına az rast gəlinir:

“İkinci faktor ondan ibarətdir ki, ürək güclü qan dövranına malikdir və bu da toksinlərin, zərərli maddələrin orada yığılmasına imkan vermir. Ürəkdə epitel toxumalarına çox az rast gəlinir. Ən çox rast gəlinən xərçəng növləri də epitel hüceyrələrində törəyir. Ürəkdə əzələ və birləşdirici toxumanın çox, epitel hüceyrənin az olmasına görə, orada şiş yarana bilmir”. 

Elnur Həsənov vurğulayıb ki, kimyəvi proseslər ürəyə birbaşa yox, dolayı yollarla təsir edir:

“Siqaret, alkaqol, ultrabənövşəyi şüalar da ürəyə birbaşa təsir etmir. Bunlar birbaşa epitel toxumalarını zədələyir. Onları mutasiyaya uğradır. Kimyəvi maddələr də həzm prosesindən keçərək, birbaşa o toxumalara təsir edir. Bu faktorlar da ürəyə dolayı yolla təsir edir. Məsələn, damar zədələnməsi kimi. Ürəkdə hüceyrələrin bölünmə faktoru aşağı olduğu üçün xərçəng risqi də aşağı olur". 

Həkim qeyd edib ki, ürəkdə şişin bölünməsi üçün uyğun mikroətraf yoxdur:

"Ürək xərçəngə qalib gəlir" fikri poetik səslənsə də, elmi cəhətdən doğru anlayışdır. Əslində, o, xərçəngə qalib gəlmir, orada xərçəngin yaranması çox çətin olur. Orada mutasiyalar azdır və hüceyrələrin bölünməsi üçün şərait sabitdir. Şişin bölünməsi üçün uyğun mikroətraf yoxdur. Bu isə o deməkdir ki, ürəkdə xərçəngə  qalib gəlmək üçün heç döyüş də başlamır". 

Professor bildirib ki, immunitet sistemi də hər gün yaranan yeni hüceyrələri tanıyır və onları məhv edir:

"İmmun nəzarət sistemimiz olmasaydı, çoxumuz xərçəngdən ölərdik. Lakin ürəkdə hüceyrə bölünməsi az olduğu üçün orada immunitetin rolu az olur. Bədəndən yaranan bəzi şişlər var ki, immunitetdən gizlənə bilir. Toxuma mühiti ürəkdə şiş üçün əlverişli olmur. Həm quruluşuna, həm hüceyrə bölünməsinsə, həm də immun nəzarət sisteminə görə ürək xərçəng üçün qonaqpərvər olmayan  orqandır. Bu da bioloji baxımdan unikal və təəsiredici bir fenomendir". 

Aydan Hacıbalazadə