Uzun müddətli ac qalmanın bədənə verdiyi zərər aşkar edilib...

...Alimlər xəbərdarlıq ediblər ki, üç gündən çox qidadan tamamilə imtina etmək bədəndə mürəkkəb molekulyar dəyişikliklərə səbəb olur və beyin funksiyasına təsir göstərir. Qan zülalının tərkibindəki əsas dəyişikliklər orucun başlamasından 72 saatdan tez başlamır.

London Kraliça Meri Universitetinin Dəqiq Sağlamlıq İnstitutu və Norveç İdman Elmləri Məktəbinin tədqiqatçıları yeddi gün ərzində yalnız su qəbul edən 12 sağlam könüllü ilə təcrübə aparıblar.

Alimlər gündəlik qanlarında təxminən 3000 zülalın səviyyəsini təhlil ediblər və aşkar ediblər ki, qlükozadan yağ yandırılmasına keçid ilk iki-üç gün ərzində baş versə də, zülal tərkibində ən əhəmiyyətli dəyişikliklər daha sonra başlayır. SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, tədqiqatın nəticələri 17 may tarixində Science Daily-də dərc edilib.

Müşahidə dövründə tədqiq edilən zülalların üçdə birindən çoxu konsentrasiyalarını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib və ən çox nəzərə çarpan dəyişikliklər beyindəki neyronlar da daxil olmaqla toxumalara struktur dəstək verən hüceyrədənkənar matrislə əlaqəli zülallara təsir edib.

Məlum olub ki, bədənin uzun müddətli acqalma reaksiyası yüksək dərəcədə koordinasiyalıdır və müxtəlif insanlarda demək olar ki, eynidir.

Bir həftə ərzində iştirakçılar orta hesabla 5,7 kq yağ və əzələ toxuması itiriblər.

Üç gün normal pəhrizə qayıtdıqdan sonra əzələ kütləsi bərpa olunub, itirilmiş yağın çox hissəsi isə qalıb.

Genetik analiz müşahidə edilən zülal dəyişikliklərinin potensial olaraq bir neçə xəstəliyin riskini azaltmaq və iltihabi proseslərin yatırılması ilə əlaqəli ola biləcəyini ortaya qoydu. Tədqiqatın həmmüəllifi, Charité Xəstəxanası Berlin Səhiyyə İnstitutunun Hesablama Tibbi Qrupunun həmmüəllifi Mayk Pitzner qeyd edib ki, “Ac qalma müəyyən xəstəliklərin müalicəsində faydalı ola bilsə də, bu xəstəliklərdən əziyyət çəkən xəstələr üçün çox vaxt əlçatan deyil. Ümid edirik ki, bu nəticələr müəyyən hallarda orucun niyə faydalı olduğunu anlamağımıza kömək edəcək və xəstələr üçün əlçatan olacaq müalicələrin hazırlanmasına səbəb olacaq.”

Potensial terapevtik faydalara baxmayaraq, alimlər risklər barədə xəbərdarlıq edirlər: başqa bir tədqiqat uzun müddətli oruc tutmaqla iltihabın artması və trombositlərin aktivləşməsi potensialına, eləcə də susuzlaşma, elektrolit balanssızlığı və əzələ itkisi təhlükələrinə işarə edib.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, uzun müddətli oruc tutmaq, xüsusən də diabet, qidalanma pozğunluğu və ürək-damar xəstəlikləri olan insanlar üçün tibbi nəzarət olmadan qəti şəkildə əks göstərişdir.

Əli Babayev