Uzunmüddətli maliyyə stressi yaddaşı zəiflədir

Uzun illər davam edən maliyyə çətinlikləri təkcə psixoloji vəziyyətə deyil, beyin fəaliyyətinə də mənfi təsir göstərə bilər. 

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, yeni araşdırmaya əsasən davamlı maddi sıxıntı yaşayan insanların orta yaş dövründə yaddaşı və məlumatı emal etmə sürəti daha zəif olur. Alimlər hesab edirlər ki, bu nəticələr demensiya riskinin formalaşmasında sosial amillərin də mühüm rol oynadığını göstərir.

Tədqiqat Böyük Britaniyada 1946-cı ildə doğulmuş 2 759 nəfərin uzun illər ərzində toplanmış məlumatları əsasında aparılıb. Alimlər iştirakçıların 26–53 yaş arasında gəlir səviyyəsini və maddi çətinliklərini qiymətləndirib, daha sonra isə 53, 63 və 69 yaşlarında onların yaddaş və düşünmə qabiliyyətini müxtəlif testlərlə ölçüblər. Bundan əlavə, bəzi iştirakçılarda MRT və PET müayinələri vasitəsilə beyin quruluşu da araşdırılıb.

Nəticələr göstərib ki, uzun müddət aşağı gəlirlə yaşayan və ya davamlı maliyyə sıxıntısı çəkən şəxslər 53 yaşında məlumatı emal etmə sürəti və verbal yaddaş testlərində daha aşağı nəticə göstəriblər. MRT müayinələri isə bu şəxslərdə beynin yaşlanmasını göstərən dəyişikliklərin – beyin həcminin azalması və digər struktur dəyişikliklərinin daha çox rast gəlindiyini ortaya çıxarıb.

Risk bəzi qruplarda daha yüksəkdir

Araşdırmada maliyyə çətinliklərinin kişilərdə daha güclü təsir göstərə biləcəyi müşahidə olunub. Uşaqlıq dövründə sosial-iqtisadi baxımdan əlverişsiz şəraitdə böyüyən və eyni zamanda yetkin yaşlarında da maddi sıxıntı yaşayan şəxslərdə beyin dəyişiklikləri daha nəzərəçarpan olub. Altsheymer xəstəliyi ilə əlaqəli APOE-ε4 genini daşıyan iştirakçılarda isə riskin daha yüksək ola biləcəyi qeyd edilib. Bununla belə, tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu araşdırma maliyyə çətinliyinin birbaşa beyin qocalmasına səbəb olduğunu sübut etmir, yalnız güclü əlaqəni göstərir.

Yeni tədqiqat uzunmüddətli maliyyə çətinliklərinin orta yaşda yaddaşın zəifləməsi, məlumatın emal sürətinin azalması və sonrakı yaşlarda beyin sağlamlığının pisləşməsi ilə əlaqəli olduğunu göstərib. Alimlər hesab edirlər ki, demensiyanın qarşısının alınması üçün sosial və iqtisadi rifahın yaxşılaşdırılması da sağlam həyat tərzinin vacib hissəsidir.