Icma.az
close
up
RU
Vaşinqton Pekinə “hə” dedi: ABŞ Çin iqtisadi əməkdaşlığı alınacaqmı?

Vaşinqton Pekinə “hə” dedi: ABŞ Çin iqtisadi əməkdaşlığı alınacaqmı?

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat verir.

Çin ABŞ ilə ticarət danışıqları fonunda Amerika iqtisadiyyatına 1 trilyon dollar dəyərində investisiya yatırmağı təklif edib. Pekin bunun qarşılığında Çin şirkətlərinə tətbiq edilən məhdudiyyətlərin aradan qaldırılmasını şərt kimi irəli sürüb.

Təklifə Çin şirkətlərinə qoyulan milli təhlükəsizlik naminə məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması da daxildir. ABŞ tərəfi təklifi qəbul edərək, Çinlə işləməyə hazır olduğunu bəyan edib.

Çinin bu təklifinin altında duran səbəblər nədir? ABŞ-Çin iqtisadi əməkdaşlığı həqiqətən mümkün ola biləcəkmi?

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan iqtisadçı Vüsalə Əhmədova bildirib ki, ABŞ Konqresinin bəzi nümayəndələri strateji sektorlarda milli təhlükəsizlik, texnologiya transferi və xarici ölkədən strateji asılılıq kimi risklər yarada biləcəyini əsas gətirərək təklifə müsbət yanaşmırlar.

Onun sözlərinə görə, ABŞ kritik texnologiyalar, müdafiə sənayesi, yarımkeçiricilər və biotexnologiyalar kimi sektorlarda xarici investisiyalara ciddi nəzarət edir:

"Çindən ABŞ-yə 1 trilyon dollarlıq investisiya təklifi ilə bağlı xəbərlər son günlər xarici medianın gündəmini zəbt edib. Belə bir təklifin reallaşıb-reallaşmayacağını söyləmək üçün bir sıra imkanları və riskləri müxtəlif perspektivlərdən nəzərdən keçirmək tələb olunur. Öncəliklə onu qeyd edim ki, Çin tərəfi bir sıra şərtlər irəli sürür. ABŞ-nin Çin investisiyalarına qarşı proteksionist məhdudiyyətləri yumşaltması müqabilində ABŞ üçün böyük bir investisiya paketi təklif ediləcəyi bildirilir”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, bundan əlavə, Çin tərəfi ABŞ-də qurulacaq fabriklərdə istifadə olunacaq yarımfabrikatların idxalına tariflərin azaldılması və ya güzəştlərin edilməsi kimi tələblər irəli sürür. Çin tərəfi təklifin potensial olaraq 1 trilyon dollar diapazonunda ola biləcəyini təklif edir, lakin dəqiq məbləğin nə qədər olacağı, hansı müddətdə investisiya ediləcəyi hələ müəyyənləşdirilməyib.

İqtisadçı vurğulayıb ki, ABŞ qabaqcıl texnologiyaların Çinə ötürülməsini istəmir, Çinin bəzi texnologiyalar baxımdan inkişaf etməsindən ehtiyatlanır. Onun fikrincə, bu baxımdan Çin şirkətlərinin bu sektorlara birbaşa investisiya qoyması real görünmür. Həmçinin, Çin iqtisadiyyatı dövlət tərəfindən idarə olunur, ABŞ iqtisadiyyatı isə tam bazaryönümlü struktura malikdir.

Vüsalə Əhmədova: Çin və ABŞ arasında balanslı addımlarla məhdud inteqrasiya modeli yarana bilər

"İki iqtisadi sistem arasında istər investisiya modelləri və qanunvericilik bazası, istərsə də, biznes mədəniyyəti və tənzimləyici qaydalar baxımından böyük uyğunsuzluqlar var. Hətta əyalətlər arasında tənzimləmə və vergi çərçivəsində fərqliliklər mövcuddur. Çinin, ilk növbədə, yalnız infrastruktur, enerji və bəzi istehsal sahələri kimi aşağı riskli sektorlara investisiya qoymasına şərait yaradıla bilər. Lakin yüksək texnologiyalı sahələrə girişinə məhdudiyyətlər qoyulacaq. Strateji texnologiyalar və müdafiə sənayesi kimi sahələr üçün məhdudiyyətlər hər zamankı kimi davam edəcək", - deyə müsahibimiz əlavə edib.

V.Əhmədova hesab edir ki, investisiya həcminin tam 1 trilyon dollar səviyyəsinə çata biləcəyi real görünmür. Çox güman ki, yüz milyard dollarlıq məhdud paketlə investisiyalara başlanılacaq. Dolayısıyla, Çin və ABŞ arasında balanslı addımlarla məhdud inteqrasiya modeli yarana bilər.

Gülşən Şərif

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:228
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 09 Oktyabr 2025 12:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see353

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see293

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see292

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see291

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see283

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see275

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see268

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see267

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see266

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see253

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see248

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see247

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see245

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see244

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see235

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see234

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see232

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see222

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri