Icma.az
close
up
RU
Vaşinqton Pekinə “hə” dedi: ABŞ Çin iqtisadi əməkdaşlığı alınacaqmı?

Vaşinqton Pekinə “hə” dedi: ABŞ Çin iqtisadi əməkdaşlığı alınacaqmı?

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat verir.

Çin ABŞ ilə ticarət danışıqları fonunda Amerika iqtisadiyyatına 1 trilyon dollar dəyərində investisiya yatırmağı təklif edib. Pekin bunun qarşılığında Çin şirkətlərinə tətbiq edilən məhdudiyyətlərin aradan qaldırılmasını şərt kimi irəli sürüb.

Təklifə Çin şirkətlərinə qoyulan milli təhlükəsizlik naminə məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması da daxildir. ABŞ tərəfi təklifi qəbul edərək, Çinlə işləməyə hazır olduğunu bəyan edib.

Çinin bu təklifinin altında duran səbəblər nədir? ABŞ-Çin iqtisadi əməkdaşlığı həqiqətən mümkün ola biləcəkmi?

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan iqtisadçı Vüsalə Əhmədova bildirib ki, ABŞ Konqresinin bəzi nümayəndələri strateji sektorlarda milli təhlükəsizlik, texnologiya transferi və xarici ölkədən strateji asılılıq kimi risklər yarada biləcəyini əsas gətirərək təklifə müsbət yanaşmırlar.

Onun sözlərinə görə, ABŞ kritik texnologiyalar, müdafiə sənayesi, yarımkeçiricilər və biotexnologiyalar kimi sektorlarda xarici investisiyalara ciddi nəzarət edir:

"Çindən ABŞ-yə 1 trilyon dollarlıq investisiya təklifi ilə bağlı xəbərlər son günlər xarici medianın gündəmini zəbt edib. Belə bir təklifin reallaşıb-reallaşmayacağını söyləmək üçün bir sıra imkanları və riskləri müxtəlif perspektivlərdən nəzərdən keçirmək tələb olunur. Öncəliklə onu qeyd edim ki, Çin tərəfi bir sıra şərtlər irəli sürür. ABŞ-nin Çin investisiyalarına qarşı proteksionist məhdudiyyətləri yumşaltması müqabilində ABŞ üçün böyük bir investisiya paketi təklif ediləcəyi bildirilir”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, bundan əlavə, Çin tərəfi ABŞ-də qurulacaq fabriklərdə istifadə olunacaq yarımfabrikatların idxalına tariflərin azaldılması və ya güzəştlərin edilməsi kimi tələblər irəli sürür. Çin tərəfi təklifin potensial olaraq 1 trilyon dollar diapazonunda ola biləcəyini təklif edir, lakin dəqiq məbləğin nə qədər olacağı, hansı müddətdə investisiya ediləcəyi hələ müəyyənləşdirilməyib.

İqtisadçı vurğulayıb ki, ABŞ qabaqcıl texnologiyaların Çinə ötürülməsini istəmir, Çinin bəzi texnologiyalar baxımdan inkişaf etməsindən ehtiyatlanır. Onun fikrincə, bu baxımdan Çin şirkətlərinin bu sektorlara birbaşa investisiya qoyması real görünmür. Həmçinin, Çin iqtisadiyyatı dövlət tərəfindən idarə olunur, ABŞ iqtisadiyyatı isə tam bazaryönümlü struktura malikdir.

Vüsalə Əhmədova: Çin və ABŞ arasında balanslı addımlarla məhdud inteqrasiya modeli yarana bilər

"İki iqtisadi sistem arasında istər investisiya modelləri və qanunvericilik bazası, istərsə də, biznes mədəniyyəti və tənzimləyici qaydalar baxımından böyük uyğunsuzluqlar var. Hətta əyalətlər arasında tənzimləmə və vergi çərçivəsində fərqliliklər mövcuddur. Çinin, ilk növbədə, yalnız infrastruktur, enerji və bəzi istehsal sahələri kimi aşağı riskli sektorlara investisiya qoymasına şərait yaradıla bilər. Lakin yüksək texnologiyalı sahələrə girişinə məhdudiyyətlər qoyulacaq. Strateji texnologiyalar və müdafiə sənayesi kimi sahələr üçün məhdudiyyətlər hər zamankı kimi davam edəcək", - deyə müsahibimiz əlavə edib.

V.Əhmədova hesab edir ki, investisiya həcminin tam 1 trilyon dollar səviyyəsinə çata biləcəyi real görünmür. Çox güman ki, yüz milyard dollarlıq məhdud paketlə investisiyalara başlanılacaq. Dolayısıyla, Çin və ABŞ arasında balanslı addımlarla məhdud inteqrasiya modeli yarana bilər.

Gülşən Şərif

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 09 Oktyabr 2025 12:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see383

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see255

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see249

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see246

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see245

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see245

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see242

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see239

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see238

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see238

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see230

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see223

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see220

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see220

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see219

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see219

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see218

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see218

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see217

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri