Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

“Vezuvi”nin püskürməsi zamanı gəncin beyni şüşəyə çevrildi

“Vezuvi”nin püskürməsi zamanı gəncin beyni şüşəyə çevrildi

Azpost saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Şüşə nadir hallarda təbii olaraq üzvi materiallardan əmələ gəlir. Bununla belə, 2020-ci ildə tədqiqatçılar eramızın 79-cu ildə İtaliyada Vezuvi vulkanının püskürməsi zamanı ölən bir insanın kəllə sümüyündə qara şüşəvari maddə aşkar edilib.

İndi elm adamları qurbanın ölümünə səbəb olan və donmuş beyin toxuması olduğu düşünülən unikal və sirli şüşənin əmələ gəlməsi ilə nəticələnən hadisələrin ardıcıllığını anladıqlarını deyirlər. AzPost bildirir ki, bu barədə CNN xəbər verir.

Pompey ilə birlikdə vulkan püskürməsi nəticəsində xəritədən silinən sahil qəsəbəsi Herkulaneumdan çıxarılan qalıqlar, vulkanik kül yatağının üzərində üzüstə uzanmış vəziyyətdə tapılan gənc olduğu güman edilən bir kişiyə aid idi.

Kəllə və onurğa beyni içərisində tapılan şüşə nümunələrinin yeni təhlili göstərir ki, insan bədən toxuması 510 dərəcədən yuxarı temperatura qədər qızdırılmalı və sonra sürətlə soyudulmalı idi ki, şüşə vitrifikasiya kimi tanınan prosesdə əmələ gələ bilsin.

Romadakı Roma Tre Universitetinin vulkanoloqu və Scientific Reports jurnalında dərc olunan tədqiqatın aparıcı müəllifi Guido Giordano deyir ki, mayenin şüşəyə çevrilməsi prosesi sürətli soyutma və sürətli qızdırma məsələsidir.

“Obsidian şüşəsi və ya vulkanik şüşə, lava çox tez soyuduqda, məsələn, suya dəydiyi yerdə əmələ gəlir” – deyə Giordano bildirib.

Lakin Vezuvidən püskürən və Herkulanumu basdıran sürətlə hərəkət edən vulkanik materialdan və zəhərli qazdan ibarət olan piroklastik axınlar gəncin beyin toxumasının şüşəyə çevrilməsinə səbəb ola bilməzdi. Tədqiqat bu axınların temperaturunun 465°C-dən yuxarı olmadığını bildirir. Bundan əlavə, onlar yavaş-yavaş soyuyub.

Əvəzində, sonrakı püskürmələrin müşahidələrinə əsaslanaraq, tədqiqatçılar belə nəticəyə gəldilər ki, sürətlə dağılan həddindən artıq isti kül buludları insan beyin toxumasının vitrifikasiyası üçün lazımi şərait yarada bilər. Lakin yumşaq toxumaların vitrifikasiyası üçün tələb olunan xüsusi şərtlər toplusu elmi ictimaiyyətdə bəzi şübhələr yaradıb.

Gəncin kəllə sümüyü və onurğa sütunu, ehtimal ki, beyni “tam istilik məhvindən” qoruyub, unikal üzvi şüşə parçalarının əmələ gəlməsinə şərait yaradıb.

Bu nəticələrə gəlmək üçün Giordano və onun həmkarları sistematik olaraq kəllə və onurğanın içindən götürülmüş şüşə parçalarını soyudub qızdırıblar ki, hansı dərəcədə qızdırma və sonradan soyumağa ehtiyac var. Onlar beyin toxumasının ən azı 510°C temperaturda şüşəyə çevrildiyini aşkar ediblər.

Giordano bildirib ki, Herculaneumu basdıran kül və dağıntı təbəqələrinin dibində kül buludu ilə çökmüş ola biləcək incə vulkanik kül təbəqəsi var.

İngiltərədəki Oksford Universitetinin məhkəmə antropoloqu Alexandra Morton-Hayward, yumşaq toxumaların vitrifikasiyası “inanılmaz dərəcədə çətin” olduğunu söyləyib və şüşəvari maddənin beyin toxuması olduğuna əmin olmadığını idda edib. Morton-Heyvard arxeoloqlar tərəfindən aşkar edilmiş 4405 beyin haqqında unikal məlumat arxivi hazırlayıb. O, tədqiqatda iştirak etməyib.

Onun sözlərinə görə, əsasən sudan ibarət olan üzvi toxumalar yalnız onları çox aşağı temperaturlara, sıfır dərəcə Selsidən xeyli aşağı sürətlə soyudularaq şüşəyə çevrilə bilər, bu proses dondurulmuş konservasiya kimi tanınır.

Kriyokonservasiya, buz əmələ gəlməsinin qarşısını almaq üçün orqanların maye azotda soyudulmasını, molekulyar quruluşunu qoruyarkən onları bərk vəziyyətdə sabitləşdirməyi nəzərdə tutur.

Giordano şüşənin üzvi mənşəli olduğuna heç bir şübhə olmadığını bildirir. Əvvəlki tədqiqatlar insan beynində neyronların və zülalların qorunduğunu göstərmişdi.

“TikTok”da izləyin

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 28 Fevral 2025 12:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see295

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see281

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see277

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see276

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see274

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see266

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see256

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see252

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see234

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see224

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see222

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see214

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see211

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see210

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see207

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see207

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see205

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see195

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri