Xanımlar var ki, gəliri çox olan bəylə ailə qurur və bir uşağı olandan sonra boşanır, böyük miqdarda aliment alır

Sosial mediada zaman-zaman geniş müzakirə olunan məsələlərdən biri də boşandıqdan sonra uşaqlara alimentin verilməsi məsələsidir. Fikirlər var ki, bir çoxları sırf aliment pulu üçün boşanırlar. Hətta bəziləri belə hesab edir ki, boşanaraq pul qazanmaq istəyənlərin qarşısını almaq üçün aliment sistemi ləğv edilməlidir.

Bəs həqiqətən boşanmalara əsas səbəb budur?

Mözu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan sosioloq Üzeyir Şəfiyev bildirdi ki, aliment uşaqlar üçün nəzərdə tutulan ödənişdir və bu qadına, yaxud kişiyə ödənilən ödəniş deyil:

"Boşandıqdan sonra uşaq hansı valideyndə qalırsa, ona ödənilir ki, uşağın yaşayışını təmin etsin. Bunun da məbləği bir uşağa görə sabit gəlir və əmək haqqının dörddə biri qədər, iki uşağa görə sabit gəlir və əmək haqqının üçdə biri qədər, nəhayət, üç və daha çox uşağa görə 50 faizi qədər ödənişdir. Bunun artırılması ilə bağlı da parlamentdə müzakirələr olub. Alimentin məbləği yaşayış minimumu uşaqlar üçün nəzərdə tutulan miqdarı qədərdir. İndiki halda bu 246 manat hesab olunur. Parlament müzakirələrində də bildirilib ki, yaşayış minimumu artsa da, alimentin artırılmasına bu təsir etməsin kimi bir yanaşma da var. Elə məhz ziddiyyətli məqam nəzərə alınır ki, guya alimentin artırılması sanki boşanmaları təşviq edir. Əfsuslar olsun ki, belə hallar da var. Bəzi insanlar var ki, məvacibi, gəliri çox olan bəylə ailə qurur və bəlli bir müddətdən sonra, yəni bir uşağa sahiblənəndən sonra boşanır, böyük miqdarda aliment alır. Belə bir tendensiya var".

Sosioloqun sözlərinə görə, bəzi xanımlar fürsətçilik edirlər:

"Amma boşanmaların böyük faizi üçün bu deyil. Amma bütövlükdə mexanizm fikirləşmək olar ki, verilən aliment nə dərəcədə uşağa xərclənir? Uşağın haqqına girən valideynlər də var ki, uşaqlar üçün nəzərdə tutulan bu vəsaiti özünə mənimsəyir, heç uşağa bu vəsaiti yönəltmir. Ona görə ola bilər ki, sosial agentlər vasitəsilə bu proses izlənilsin. Əgər belə hallara yol verən valideynlər varsa, onlar valideynlik hüququndan da məhrum oluna bilər, uşaq himayədara verilə bilər və yaxud sosial xidmət müəssisəsinə verilə bilər, alimentin uşağa yönəldilməsinə nail olmaq mümkün olsun. Bununla bağlı hesab edirəm ki, bir qədər təkmilləşməyə ehtiyac var. Yəni alimentin xərclənməsinə nəzarət mexanizmi fikirləşmək olar ki, məhz bundan xanımlar və bəzi bəylər fürsətçi şəkildə istifadə etməsinlər. Çünki belə tendensiyalar var. Amma bütün hallarda aliment verilməlidir, çünki bu, uşaqların yaşaması üçün ayrılan vəsaitdir".

Müsahibimiz vurğuladı ki, aliment qadına və yaxud kişiyə verilən vəsait kimi nəzərdə tutulmur:

"Bu istiqamətdə düşünmək lazımdır ki, elə bir mexanizm formalaşsın ki, bu alimentdən valideynin hər hansı biri uşaq mənafeyinə zidd xərcləməsin. Bəlkə də düşünmək olar ki, aliment natural şəkildə verilsin, uşağın yeməyi, paltarı alınsın, mütəmadi olaraq verilsin. Belə bir mexanizm formalaşdırmaq olar. Pul şəklində yox, natural formada mexanizm nəzərdə tutulur. Məsələn, qidası, paltarı və digər xərcləri qarşılansın. Heç bu valideynə verilməsin. Hətta bu gün alimentin ödənilməsi ilə bağlı problemlər var. Bəzi boşanmış valideyn işləmədiyinə əsas gətirərək ödəmir və ya məqsədli şəkildə yayınmağa çalışır. Bununla bağlı xeyli məhkəmə çəkişmələri var. Ona görə təklif olunurdu ki, aliment fondu yaradılsın. Əgər boşanmış valideyn işləmirsə, o iş tapana qədər aliment fondundan aliment ödənilsin. Çünki aliment ödənməsə, yaşayışında problem və çətinliklər olar. Amma valideyn iş tapdıqdan sonra onun əməkhaqqından aliment fonduna transfer olunsun, çünki aliment fondu onun uşağı üçün aliment ödəyib. Belə mexanizmlər də düşünülür".

Aytəkin TOFİQQIZI