XƏBƏRDARLIQ: Bu halda devalvasiya baş verə və manat ucuzlaşa bilər KONKRET

Hazırda dünya bazarında ABŞ neftinin qiymətində ucuzlaşma müşahidə olunur. Bu, Azərbaycan “qara qızıl”ının qiymətinin ucuzlaşacağı ilə bağlı narahatçılığa səbəb olub. Məlumdur ki, ölkənin büdcə gəlirləri əsasən neft və qaz satışından gələn gəlirlə formalaşır. Elə milli məzənnənin stabil saxlanması üçün də neft-qaz qiymətlərinin normada olması əsas şərtlərdən biridir. Nəzərə alsaq ki, müxtəlif vaxtlarda Azərbaycan manatı iki dəfə devalvasiyaya uğrayıb, o zaman neftin dünya bazarında ucuzlaşması bu mövzunu yenidən aktuallaşdırır. Bəs görəsən, hansı hallarda manatın devalvasiyası baş verə bilər?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a danışan iqtisadçı Eyyub Kərimli bildirib ki, manatın devalvasiyası üçün bir neçə makroiqtisadi göstəricilərin dəyişməsi gərəkdir:

“Onlardan birincisi büdcə gəlirlərini formalaşdıran neft-qaz qiymətlərinin uzunmüddətli və kəskin aşağı enməsidir. Digər tərəfədən, valyuta ehtiyatlarımızın azalması, yaxud ölkədən pul çıxışının çoxalması fonunda valyuta tələbatının təklifi üstələməsi, eləcə də xarici borclanmanın kifayət qədər artması, manatın devalvasiyasına gətirib çıxara bilər. Hazırda sadaladığım faktorların heç biri aktiv deyil. Bu, onu göstərir ki, yaxın günlərdə manatın devalivasiyası gözlənilmir. Ölkənin makroiqtisadi göstəriciləri də yaxşıdır. Bütün bu hallarda manat üçün heç bir təhlükə olmadığını deməyə əsas verir”.

İqtisadçı Xalid Kərimli isə saytımıza açıqlamasında bildirib ki, devalvasiyanın olub-olmayacağını heç kim öncədən söyləyə bilməz:

“İxrac gəlirlərinin kəskin azalması nəticəsində devalvasiya riski çoxala bilər. Burada söhbət neft-qaz gəlirlərindən gedir. İkincisi, tədiyyə balansı mənfiyə keçsə və bu proses uzun müddət davam etsə, o zaman risk çoxalar. Bundan başqa, qonşu dövlətlərdə kəskin məzənnə itkiləri manata təzyiq və kapital axını formalaşdıra bilər. Bu sadalananlar arasında bizi ən çox narahat edən neft-qaz gəlirlərinin ucuzlaşmasıdır. Üstəlik, devalvasiyaya gedilib-gedilməyəcəyi həm də siyasi-inzibati qərardır”.

Müşviq Tofiqoğlu

KONKRET.az