Icma.az
close
up
RU
Xərçəngə qarşı qidalar: Onkoloji xəstəlik riskini azaldan SƏKKİZ məhsul

Xərçəngə qarşı qidalar: Onkoloji xəstəlik riskini azaldan SƏKKİZ məhsul

Icma.az bildirir, Oxu.az saytına əsaslanaraq.

Onkoloji xəstəliklər təkcə genetik mutasiyalarla deyil, həm də xroniki iltihab, oksidativ stres, hüceyrə bölünməsinin pozulması və hüceyrələrdə nəzarət mexanizmlərinin sıradan çıxması ilə əlaqəli kompleks biokimyəvi proseslərlə yaranır. Düzgün qidalanma bu xəstəliklərin qarşısını tam ala bilməsə də, xərçəngin inkişafına səbəb olan əsas mexanizmlərə təsir göstərərək riski azalda bilər.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə diyetoloq Yekaterina Şirşova gazeta.ru-ya danışıb. Onun sözlərinə görə, bəzi məhsullar biokimyəvi və fizioloji baxımdan xərçəng riskini azaltmağa kömək edə bilər.

1. Xaççiçəklilər (brokkoli, gül kələm, Brüssel kələmi)

Bu tərəvəzlər tərkibindəki qlükozinolat maddəsi sayəsində çeynənərkən sulforafan və indol-3-karbinola çevrilir. Bu birləşmələr qaraciyərin detoks fermentlərini aktivləşdirərək kanserogen maddələrin zərərsizləşdirilməsinə və orqanizmdən xaric olunmasına kömək edir. Həmçinin gen fəaliyyətinə təsir göstərərək qoruyucu zülalların aktivliyini artırır.

2. Pomidor və likopin

Pomidorun tərkibindəki likopin güclü antioksidant təsirə malikdir. Hüceyrə membranlarını oksidativ zədələnmədən qoruyur, iltihabı azaldır və hüceyrələrin nəzarətsiz çoxalmasının qarşısını alır. Xüsusilə prostat vəzi üçün faydalıdır.

3. Giləmeyvələr (qaragilə, moruq və s.)

Antosianlar, ellag turşusu və resveratrol kimi maddələr şiş hüceyrələrinin qidalanması üçün damarların yaranmasına mane olur. Zədələnmiş hüceyrələrin apoptozunu (təbii məhvetmə prosesini) təşviq edir, oksidativ stresi azaldır.

4. Sarıkök (kurkumin)

Sarıkökün əsas aktiv maddəsi olan kurkumin iltihab və şiş böyüməsinə təsir edən siqnal yollarını bloklayır. Hüceyrələrin enerji mübadiləsinə müdaxilə edərək xərçəng hüceyrələrinin zəifləməsinə səbəb olur. Kurkuminin təsiri qara istiot (piperin) və yağlarla birlikdə daha güclü olur.

5. Sarımsaq və soğan

Tərkibindəki alisin və digər orqanosulfid birləşmələr kanserogenlərin təsirini zəiflədir, qaraciyərdə zərərsizləşdirmə proseslərini gücləndirir. Həmçinin iltihab proseslərini tənzimləyən molekulları bloklayır. Əzilmiş və 10-15 dəqiqə saxlanmış sarımsaqda alisinin miqdarı daha yüksək olur.

6. Qoz-fındıq

Qoz-fındıq selenlə zəngindir. Bu element DNT-nin qorunmasında və bərpasında iştirak edir. Omega-3 yağ turşuları və polifenollar isə xroniki iltihabı azaldaraq xərçəng riskini aşağı salır.

7. Yaşıl çay

Yaşıl çaydakı katexinlər (xüsusilə EGCG) hüceyrə bölünməsini və şiş hüceyrələrinin yayılmasını zəiflədir. Angiogenezi (şişi qidalandıran damarların yaranması) və invaziyanı (şişin yayılması) məhdudlaşdırır.

8. Sellüloz (lifli qidalar) və bağırsaq mikrobiotası

Tərəvəz, paxlalılar və toxumlar sellülozla zəngindir. Bu liflər bağırsaqda faydalı bakteriyalar tərəfindən parçalanaraq butirat kimi faydalı maddələrə çevrilir. Butirat hüceyrə funksiyalarını tənzimləyir, bağırsaq selikli qişasını qoruyur və yoğun bağırsaq xərçəngi riskini azaldır. Disbioz və selikli qişanın iltihabı isə kolorektal xərçəngin əsas səbəblərindən biridir.

Nəticə

Diyetoloq Yekaterina Şirşova vurğulayıb ki, düzgün qidalanma onkoloji xəstəliklərə qarşı profilaktikanın biokimyəvi hissəsidir.

"Bu, "xərçəngə qarşı pəhriz" deyil və həkim nəzarətini, eləcə də mütəmadi skrininqləri əvəz edə bilməz. Lakin göstərilən məhsullar molekulyar səviyyədə faydalı təsir göstərərək xərçəng riskini azaltmağa kömək edə bilər", - deyə o bildirib.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:300
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 21 İyun 2025 09:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see276

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see265

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see255

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see252

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see249

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see235

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see235

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see234

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see229

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see226

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see217

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see215

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see214

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see213

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see208

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see208

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see203

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see202

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see196

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see193
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri