Icma.az
close
up
RU
Xəzəri xilas etməyin yolu var Hidroloq 3 əsas səbəbi açıqladı

Xəzəri xilas etməyin yolu var Hidroloq 3 əsas səbəbi açıqladı

Sherg.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Dənizin taleyi bu 3 amildən asılıdır, təhlükəni aradan qaldırmaq mümkündür

Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının məhdud tərkibdə iclasında çıxışı zamanı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Xəzərin dayazlaşmasının təhlükəli hal aldığını vurğulayıb. Prezident qeyd edib ki, mövcud tendensiya davam edərsə, Xəzərin dayazlaşmasının fəlakətli nəticələri ola bilər:

“Xəzərin ən ciddi problemlərindən biri onun dayazlaşmasıdır. Xəzər dənizinin səviyyəsinin aşağı düşməsi artıq uzun illərdir davam edir. Təəssüf ki, bu proses son vaxtlar nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətlənib və vəziyyət pisləşməkdə davam edir. Dəniz akvatoriyasının əhəmiyyətli dərəcədə azalması müşahidə olunur. Dəniz səthinin ümumi sahəsi artıq 20 min kvadratkilometrdən çox azalıb”. Prezident bildirib ki, buna təkcə ekoloji problem kimi baxılmamalıdır, bu, həm də iqtisadi, sosial problemdir: “Dəniz səviyyəsinin azalması ölkələrimizin maraqlarına birbaşa təsir göstərir, sahil ərazilərində insanların həyatına, iqtisadiyyata və nəqliyyata təsir edir. Sahil xəttinin gerilədiyini, ekosistemin dəyişdiyini, limanlar və digər sahil infrastrukturu ilə bağlı problemlərin olduğunu görürük. Xəzər dənizinin səviyyəsinin aşağı düşməsi səbəbindən təkcə Xəzərin Azərbaycan hissəsində təxminən 30 min hektar torpaq sahəsi əmələ gəlib”. 

Ekoloq-hidroloq Rövşən Abbasov Sherg.az-a açıqlamasında bildirdi ki, Xəzər dənizinin səviyyə problemi ötən əsrin 30-cu illərindən müzakirə olunur və müxtəlif layihələr təklif olunub. Və bu, davam edir. Hazırda dənizin səviyyəsinin azalmasına təsir edən 3 əsas amil var, bu amillər aradan qaldırılarsa Xəzəri xilas etmək mümkündür: 

- Birincisi, dənizə axan çaylardan həddindən artıq su götürülməsi və hövzədə israfçılığa yol verilməsidir. Misal üçün deyə bilərəm ki, Volqa çayı hövzəsində yerləşən su anbarlarının ümumi sahəsi 30 min kv. km-dir. Bu su anbarlarında baş verən həddindən artıq infiltrasiya və buxarlanma Xəzərə gələn suları çox azaldır. İkincisi, bunu qeyd etməliyik ki, iqlim dəyişmələri nəticəsində ümumiyyətlə Xəzər hövzəsinə düşən yağıntıların son 20 ildə azalması baş verib. Bu da ikinci faktordur. Nəticədə həm Xəzərə gələn sular azalıb, həm də buxarlanma çoxalıb. İtkilərin qarşısının alınması üçün region ölkələrinin bir araya gəlməsi, konkret planlar üzərində işləmələri çox vacibdir. Məsələn, Xəzərə tökülən çayların suyunun bərpa olunması baş verə bilər. Onu da deyim ki, bu il Xəzər hövzəsində baş verən yağıntılar müəyyən ümidlər yaradır. Əgər bu yağıntılar çoxillik dövrə proyeksiya olunarsa, Xəzərin səviyyəsi yenidən bərpa oluna bilər. Region ölkələrinin düzgün su idarəçiliyini həyata keçirməsi, paralel olaraq çaylardan götürülən suyun azaldılması, su itkilərinin minimuma endirilməsi fonunda, həm də dünya ölkələri Paris Sazişi çərçivəsində iqlim dəyişmələrinə qarşı mübarizə apararlarsa, bu, əlbəttə ki, Xəzər dənizində gedən buxarlanmanın miqdarının azalmasına təsir edə bilər və gələcəkdə həm də Xəzərə tökülən çayların suyunu artıra bilər.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 09 Oktyabr 2026 18:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri