Icma.az
close
up
RU
Xəzərin səviyyəsinin enməsi bu sahələrə ciddi təsir edəcək Ekspert

Xəzərin səviyyəsinin enməsi bu sahələrə ciddi təsir edəcək Ekspert

Icma.az, Metbuat portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Alimlərin proqnozlarına görə, əsrin sonuna qədər Xəzər dənizinin su səviyyəsi 8–21 metr azalacaq. Bu proses Azərbaycanın və region ölkələri iqtisadiyyatına hansı əsas təsirləri göstərə bilər?

Mövzu ilə bağlı Metbuat.az-a danışan iqtisadçı Eldəniz Əmirov bildirib ki, suyun geri çəkilməsi həm nəqliyyat, həm enerji, həm də turizm sahələrinə mənfi təsir edəcək:

“Əvvəlki dövrlərdə də Xəzərin səviyyəsi bugünkündən kifayət qədər aşağı olmuş, daha sonra artmışdır. Bu, uzun illər davam edən geri çəkilmə və səviyyənin artma prosesidir. Konkret təsirə gəldikdə, bu, həm nəqliyyat sektoruna, yəni orta dəhlizin reallaşmasına, həm Azərbaycanda neft-qaz sektoruna, həm turizm sektoruna, həm də balıqçılıq sənayesinə mənfi təsir göstərəcək. Çünki suyun səviyyəsinin dəyişməsi neft-qaz sənayesində aparılan işlərə mənfi təsir edir. Platformaların yerləşdirilməsi, boru kəmərlərinin işləməsi, səviyyənin qorunması, təhlükəsizlik tədbirləri, gəmilərin hərəkəti və onların mühafizəsi, digər xərclər və investisiya məsələlərinə də təsir olacaqdır. Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizi boyunca aparılan fəaliyyətlər və bu fəaliyyətin potensialının reallaşması, təbii ki, limanlara təsir edəcək. 20 metrədək eniş limanlarda ciddi problemlər yarada bilər. İstər Bakı, istər Türkmənbaşı, istərsə də Aktau limanlarının fəaliyyətində müəyyən təsirlər müşahidə olunacaq. Ən çox təsir isə Xəzərin enməsi nəzərə alınmadan qurulmuş limanlarda görünəcək. Lakin proses uzunmüddətli olduğundan, müəyyən qabaqlayıcı tədbirlər görülməsi mümkündür. Bu isə əlavə xərc yaradacaq”.

Ekspertin sözlərinə görə, balıqçılıq və balıq sənayesinə mənfi təsir göstərəcək:

”Balıqçılığa gəldikdə, düşünürəm ki, Azərbaycan balıqçılıqdan iqtisadiyyata ciddi gəlir əldə etmirdi, lakin bu, biomüxtəlifliyə mənfi təsir göstərəcək. Balıqçılıq və balıq sənayesinə mənfi təsir olacaq. Xəzərdə həm balıqçılıq sənayesinin inkişafı, həm də biomüxtəlifliyin qorunması qənaətbəxş səviyyədə deyil. Bundan əlavə, Xəzər sahili boyunca fəaliyyət göstərən ailə təsərrüfatları və digər subyektlər, istər turizm, istər Xəzər sektorunun digər xidmət sahələri olsun, ciddi şəkildə təsirlənəcək”.

O qeyd edib ki, Xəzərin səviyyəsinin dəyişməsi tarixi olaraq hər zaman müşahidə olunub:

“Sabayıl və ya Bayıl qalası 1306-cı ildə zəlzələ nəticəsində dağılıb və suyun altında qalıb. Lakin 18-ci əsrdə, Xəzərin səviyyəsinin aşağı düşməsi ilə qala yenidən üzə çıxıb. Yəni, Xəzərin səviyyəsinin dəyişməsi tarixi olaraq hər zaman müşahidə olunub. Qarşıda nə baş verəcəyini dəqiq bilmirik. Sadəcə suyun buxarlanması, axının azalması kimi ümumi faktorları nəzərə alırıq, amma tektonik və geoloji proseslər gələcəkdə bizə fərqli nəticələr göstərə bilər. Araşdırmalar göstərir ki, tarix boyunca Xəzərin səviyyəsi hətta 160 metrədək dəyişib. Məsələn, Pleistosen və Holosen dövrlərində Xəzərin səviyyəsi oynamışdır. Geoloji və tarixi araşdırmalar bunu təsdiqləyir. Son 3 min ildə isə Xəzərin səviyyəsi 20–25 metr aralığında dəyişib. Son 150 ildə isə bu dəyişiklik daha məhdud, təxminən 2–3 metr civarında olubdur. Məsələn, 1978–1995-ci illər ərzində Xəzərin səviyyəsi 2,5 metr yüksəlib, 1995-ci ildən sonra isə enişlər müşahidə olunub”.

Ülkər Cəlilzadə / Metbuat.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://metbuat.az
archiveBu xəbər 25 Avqust 2025 18:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri