Icma.az
close
up
RU
Xəzərin səviyyəsinin enməsi bu sahələrə ciddi təsir edəcək Ekspert

Xəzərin səviyyəsinin enməsi bu sahələrə ciddi təsir edəcək Ekspert

Icma.az, Metbuat portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Alimlərin proqnozlarına görə, əsrin sonuna qədər Xəzər dənizinin su səviyyəsi 8–21 metr azalacaq. Bu proses Azərbaycanın və region ölkələri iqtisadiyyatına hansı əsas təsirləri göstərə bilər?

Mövzu ilə bağlı Metbuat.az-a danışan iqtisadçı Eldəniz Əmirov bildirib ki, suyun geri çəkilməsi həm nəqliyyat, həm enerji, həm də turizm sahələrinə mənfi təsir edəcək:

“Əvvəlki dövrlərdə də Xəzərin səviyyəsi bugünkündən kifayət qədər aşağı olmuş, daha sonra artmışdır. Bu, uzun illər davam edən geri çəkilmə və səviyyənin artma prosesidir. Konkret təsirə gəldikdə, bu, həm nəqliyyat sektoruna, yəni orta dəhlizin reallaşmasına, həm Azərbaycanda neft-qaz sektoruna, həm turizm sektoruna, həm də balıqçılıq sənayesinə mənfi təsir göstərəcək. Çünki suyun səviyyəsinin dəyişməsi neft-qaz sənayesində aparılan işlərə mənfi təsir edir. Platformaların yerləşdirilməsi, boru kəmərlərinin işləməsi, səviyyənin qorunması, təhlükəsizlik tədbirləri, gəmilərin hərəkəti və onların mühafizəsi, digər xərclər və investisiya məsələlərinə də təsir olacaqdır. Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizi boyunca aparılan fəaliyyətlər və bu fəaliyyətin potensialının reallaşması, təbii ki, limanlara təsir edəcək. 20 metrədək eniş limanlarda ciddi problemlər yarada bilər. İstər Bakı, istər Türkmənbaşı, istərsə də Aktau limanlarının fəaliyyətində müəyyən təsirlər müşahidə olunacaq. Ən çox təsir isə Xəzərin enməsi nəzərə alınmadan qurulmuş limanlarda görünəcək. Lakin proses uzunmüddətli olduğundan, müəyyən qabaqlayıcı tədbirlər görülməsi mümkündür. Bu isə əlavə xərc yaradacaq”.

Ekspertin sözlərinə görə, balıqçılıq və balıq sənayesinə mənfi təsir göstərəcək:

”Balıqçılığa gəldikdə, düşünürəm ki, Azərbaycan balıqçılıqdan iqtisadiyyata ciddi gəlir əldə etmirdi, lakin bu, biomüxtəlifliyə mənfi təsir göstərəcək. Balıqçılıq və balıq sənayesinə mənfi təsir olacaq. Xəzərdə həm balıqçılıq sənayesinin inkişafı, həm də biomüxtəlifliyin qorunması qənaətbəxş səviyyədə deyil. Bundan əlavə, Xəzər sahili boyunca fəaliyyət göstərən ailə təsərrüfatları və digər subyektlər, istər turizm, istər Xəzər sektorunun digər xidmət sahələri olsun, ciddi şəkildə təsirlənəcək”.

O qeyd edib ki, Xəzərin səviyyəsinin dəyişməsi tarixi olaraq hər zaman müşahidə olunub:

“Sabayıl və ya Bayıl qalası 1306-cı ildə zəlzələ nəticəsində dağılıb və suyun altında qalıb. Lakin 18-ci əsrdə, Xəzərin səviyyəsinin aşağı düşməsi ilə qala yenidən üzə çıxıb. Yəni, Xəzərin səviyyəsinin dəyişməsi tarixi olaraq hər zaman müşahidə olunub. Qarşıda nə baş verəcəyini dəqiq bilmirik. Sadəcə suyun buxarlanması, axının azalması kimi ümumi faktorları nəzərə alırıq, amma tektonik və geoloji proseslər gələcəkdə bizə fərqli nəticələr göstərə bilər. Araşdırmalar göstərir ki, tarix boyunca Xəzərin səviyyəsi hətta 160 metrədək dəyişib. Məsələn, Pleistosen və Holosen dövrlərində Xəzərin səviyyəsi oynamışdır. Geoloji və tarixi araşdırmalar bunu təsdiqləyir. Son 3 min ildə isə Xəzərin səviyyəsi 20–25 metr aralığında dəyişib. Son 150 ildə isə bu dəyişiklik daha məhdud, təxminən 2–3 metr civarında olubdur. Məsələn, 1978–1995-ci illər ərzində Xəzərin səviyyəsi 2,5 metr yüksəlib, 1995-ci ildən sonra isə enişlər müşahidə olunub”.

Ülkər Cəlilzadə / Metbuat.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:215
embedMənbə:https://metbuat.az
archiveBu xəbər 25 Avqust 2025 18:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see324

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see324

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see320

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see316

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see299

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see297

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see283

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see279

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see274

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see273

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see270

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see268

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see261

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see258

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see258

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see246

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see242

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see241

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see225

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri