Icma.az
close
up
RU
Xəzərin səviyyəsinin enməsi bu sahələrə ciddi təsir edəcək Ekspert

Xəzərin səviyyəsinin enməsi bu sahələrə ciddi təsir edəcək Ekspert

Icma.az, Metbuat portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Alimlərin proqnozlarına görə, əsrin sonuna qədər Xəzər dənizinin su səviyyəsi 8–21 metr azalacaq. Bu proses Azərbaycanın və region ölkələri iqtisadiyyatına hansı əsas təsirləri göstərə bilər?

Mövzu ilə bağlı Metbuat.az-a danışan iqtisadçı Eldəniz Əmirov bildirib ki, suyun geri çəkilməsi həm nəqliyyat, həm enerji, həm də turizm sahələrinə mənfi təsir edəcək:

“Əvvəlki dövrlərdə də Xəzərin səviyyəsi bugünkündən kifayət qədər aşağı olmuş, daha sonra artmışdır. Bu, uzun illər davam edən geri çəkilmə və səviyyənin artma prosesidir. Konkret təsirə gəldikdə, bu, həm nəqliyyat sektoruna, yəni orta dəhlizin reallaşmasına, həm Azərbaycanda neft-qaz sektoruna, həm turizm sektoruna, həm də balıqçılıq sənayesinə mənfi təsir göstərəcək. Çünki suyun səviyyəsinin dəyişməsi neft-qaz sənayesində aparılan işlərə mənfi təsir edir. Platformaların yerləşdirilməsi, boru kəmərlərinin işləməsi, səviyyənin qorunması, təhlükəsizlik tədbirləri, gəmilərin hərəkəti və onların mühafizəsi, digər xərclər və investisiya məsələlərinə də təsir olacaqdır. Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizi boyunca aparılan fəaliyyətlər və bu fəaliyyətin potensialının reallaşması, təbii ki, limanlara təsir edəcək. 20 metrədək eniş limanlarda ciddi problemlər yarada bilər. İstər Bakı, istər Türkmənbaşı, istərsə də Aktau limanlarının fəaliyyətində müəyyən təsirlər müşahidə olunacaq. Ən çox təsir isə Xəzərin enməsi nəzərə alınmadan qurulmuş limanlarda görünəcək. Lakin proses uzunmüddətli olduğundan, müəyyən qabaqlayıcı tədbirlər görülməsi mümkündür. Bu isə əlavə xərc yaradacaq”.

Ekspertin sözlərinə görə, balıqçılıq və balıq sənayesinə mənfi təsir göstərəcək:

”Balıqçılığa gəldikdə, düşünürəm ki, Azərbaycan balıqçılıqdan iqtisadiyyata ciddi gəlir əldə etmirdi, lakin bu, biomüxtəlifliyə mənfi təsir göstərəcək. Balıqçılıq və balıq sənayesinə mənfi təsir olacaq. Xəzərdə həm balıqçılıq sənayesinin inkişafı, həm də biomüxtəlifliyin qorunması qənaətbəxş səviyyədə deyil. Bundan əlavə, Xəzər sahili boyunca fəaliyyət göstərən ailə təsərrüfatları və digər subyektlər, istər turizm, istər Xəzər sektorunun digər xidmət sahələri olsun, ciddi şəkildə təsirlənəcək”.

O qeyd edib ki, Xəzərin səviyyəsinin dəyişməsi tarixi olaraq hər zaman müşahidə olunub:

“Sabayıl və ya Bayıl qalası 1306-cı ildə zəlzələ nəticəsində dağılıb və suyun altında qalıb. Lakin 18-ci əsrdə, Xəzərin səviyyəsinin aşağı düşməsi ilə qala yenidən üzə çıxıb. Yəni, Xəzərin səviyyəsinin dəyişməsi tarixi olaraq hər zaman müşahidə olunub. Qarşıda nə baş verəcəyini dəqiq bilmirik. Sadəcə suyun buxarlanması, axının azalması kimi ümumi faktorları nəzərə alırıq, amma tektonik və geoloji proseslər gələcəkdə bizə fərqli nəticələr göstərə bilər. Araşdırmalar göstərir ki, tarix boyunca Xəzərin səviyyəsi hətta 160 metrədək dəyişib. Məsələn, Pleistosen və Holosen dövrlərində Xəzərin səviyyəsi oynamışdır. Geoloji və tarixi araşdırmalar bunu təsdiqləyir. Son 3 min ildə isə Xəzərin səviyyəsi 20–25 metr aralığında dəyişib. Son 150 ildə isə bu dəyişiklik daha məhdud, təxminən 2–3 metr civarında olubdur. Məsələn, 1978–1995-ci illər ərzində Xəzərin səviyyəsi 2,5 metr yüksəlib, 1995-ci ildən sonra isə enişlər müşahidə olunub”.

Ülkər Cəlilzadə / Metbuat.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://metbuat.az
archiveBu xəbər 25 Avqust 2025 18:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri