“Xəzər”in yeni həyatı

Azərbaycan Dillər Universitetinin (ADU) Tərcümə Araşdırmaları Mərkəzinin mətbu orqanı olan “Xəzər” tərcümə, ədəbiyyat və mədəniyyət jurnalının 2-ci sayı işıq üzü görüb.

Əslində, “Xəzər” 1989-cu ildən çıxmağa başlayıb və Azərbaycan tərcümə məktəbinin inkişafında müstəsna rol oynayıb. Lakin Dövlət Tərcümə Mərkəzi ləğv olunandan sonra dərginin Azərbaycan Dillər Universitetinin Tərcümə Araşdırmaları Mərkəzinin nəşri kimi fəsliyyətini davam etdirməsi qərara alınıb.

Budur, “Xəzər”in 2025-ci il 2-ci sayı qarşımızdadır. Jurnalın məsləhətçisi Xalq yazıçısı, akademik Kamal Abdulla, redaktoru yazıçı-tərcüməçi Etimad Başkeçiddir. Yaradıcı heyət isə Saday Budaqlı, Nəriman Əbülrəhmanlı, Yaşar Əliyev, Püstə Axundova və Cavid Zeynallıdan ibarətdir. Həmçinin jurnalın Türkiyə, Gürcüstan, İtaliya, Rusiya, Qazaxıstan və başqa ölkələrdən olan tanınmış naşir və yazıçılardan ibarət beynəlxalq şurası var. Oxucuların bədii zövqünün yüksəlməsi, estetik dəyərlərin təbliği kimi amillər dərginin əsas hədəfidir.

Yeni sayda elmi-nəzəri araşdırmalar, orijinaldan bədii tərcümələr yer alıb, klassik və çağdaş dünya ədəbiyyatının seçmə nümunələri təqdim olunub. İlk səhifələrdə “Şərq mədəniyyəti” rubrikası altında böyük türk yazıçısı, ədəbiyyatşünası və ictimai xadimi Ahmet Hamdi Tanpınarın (1901-1962) “Beş şəhər və bütöv məmləkət sevgisi” seriyasından Ankara haqqında tarixi-etnoqrafik-mədəni məqaləsi yer alıb.

Yeni sayın Avropa, Latın Amerikası və Şimali Amerika ədəbiyyatı bölmələri də maraqlı yazılarla zəngindir. Avropa bölməsi bu dəfə rus ədəbiyyatına həsr edilib. Nikolay Qoqolun “Nevski prospekti” povestinin (çevirəni E.Başkeçid) və Anton Çexovun “Böyük yolda” pyesinin (tərcüməçi Yaşar) maraqla qarşılanacağı şübhəsizdir. “Gümüş dövrün sirləri rubrikasında Kamal Abdulla rus poeziyasının görkəmli nümayəndələri Nikolay Qumilyov, Konstantin Baltmont, Mixail Kuzmin, Valeri Bryusov, Anna Axmatova və Osip Mandelştamdan dilimizə çevirdiyi şeirləri təqdim edib.

Latın Amerikasından Xuan Qabriel Vaskas, Freddi Nyanyes və Mario Benedettiyə, Şimali Amerika ədəbiyyatından isə Rey Bredberiyə məxsus poema, roman və hekayələr Saday Budaqlının, Mahir N.Qarayevin, Ofelya Məmmədovanın tərcüməsində verilib.

Jurnalda, həmçinin Nəriman Əbdülrəhmanlının tərcümə sənətinə aid müsahibə və çevirmə yazıları, Cavanşir Yusiflinin “Billinqvist mətn arxeologiyası” məqaləsi dərc edilib. “Müsabiqə” və “Müsahibə” rubrikalarında Rusiyada keçirilmiş bədii yarışmanın qalibi Ədalət Mədətoğlu və polşalı türkoloq Danita Cmielovska ilə söhbətlər təqdim olunub.

“Yaddaş” rubrikası bu dəfə ukraynalı şair və tərcüməçi Mikola Miroşniçenkoya həsr edilib. Tərcümə aləminə aid faktlar və yeniliklər də oxucuya geniş bilgilər verir.

Ə.ƏLİYEV
XQ