Xocalı soyqırımı Tarixi ağrı

26 fevral Azərbaycan Respublikasının müasir tarixində ən faciəli günlərdən biri kimi qeyd olunur. Bu tarix 1992-ci ildə baş vermiş Xocalı soyqırımı qurbanlarının anım günü kimi hər il ölkə miqyasında ehtiramla yad edilir. Xocalı hadisələri beynəlxalq humanitar hüququn norma və prinsiplərinin kobud şəkildə pozulması, mülki əhaliyə qarşı kütləvi zorakılıq aktlarının törədilməsi ilə xarakterizə olunur və Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz iz buraxmışdır.

1992-ci ilin 26 fevral gecəsi Qarabağ bölgəsində yerləşən Xocalı şəhəri silahlı hücuma məruz qalmışdır. Nəticədə yüzlərlə dinc sakin qətlə yetirilmiş, çox sayda insan yaralanmış, əsir və girov götürülmüşdür. Həlak olanlar arasında qadınlar, uşaqlar və ahılların olması hadisənin xüsusi qəddarlıqla törədildiyini göstərir. Xocalı soyqırımı Azərbaycan xalqına qarşı yönəlmiş ən ağır cinayətlərdən biri kimi tarixə düşmüşdür.

Xocalı soyqırımı təkcə bir şəhərin işğalı və ya hərbi əməliyyat epizodu deyil, mülki əhalinin məqsədli şəkildə məhv edilməsi faktıdır. Bu hadisə beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinin pozulması, insan hüquq və azadlıqlarının kobud şəkildə tapdanması kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan dövləti uzun illər ərzində Xocalı həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində sistemli fəaliyyət həyata keçirmişdir. Bu çərçivədə “Justice for Khojaly” beynəlxalq kampaniyası mühüm rol oynamış, bir sıra ölkələrdə Xocalı hadisələrinə siyasi-hüquqi qiymət verilməsi istiqamətində addımlar atılmışdır.

Bununla yanaşı, Azərbaycan dövləti işğal altında olan torpaqların azad edilməsi və ərazi bütövlüyünün bərpası məqsədilə uzunmüddətli siyasi, diplomatik və hərbi strategiya həyata keçirmişdir. 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycan Ordusu işğal altında olan ərazilərin böyük hissəsini azad etmişdir. 44 gün davam edən Vətən müharibəsi Azərbaycanın hərbi-siyasi iradəsinin, xalq–ordu birliyinin və milli həmrəyliyinin təzahürü olmuşdur.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab  İlham Əliyev tərəfindən səsləndirilən “Dəmir yumruq” ifadəsi milli birliyin, qətiyyətin və dövlətin sarsılmaz mövqeyinin rəmzinə çevrilmişdir. Bu siyasi iradə nəticəsində uzun illər davam edən işğala son qoyulmuş, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin bərpası istiqamətində mühüm addım atılmışdır. “Dəmir yumruq” həm döyüş meydanında, həm də diplomatik müstəvidə Azərbaycanın qətiyyətli mövqeyini ifadə etmişdir.

Beləliklə, Xocalı faciəsi ilə başlanan ağrılı tarix 2020-ci ildə əldə olunan Qələbə ilə yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu, həlak olanların xatirəsinin uca tutulması, dövlət suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün bərpası ilə müşayiət olunan tarixi ədalətin təmin olunması kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan xalqı üçün 26 fevral həm hüzn, həm də milli qürur və ədalətə inam günüdür.

Xocalı qurbanlarının xatirəsi daim ehtiramla yad edilir. Eyni zamanda, 2020-ci il Vətən müharibəsində əldə olunan Qələbə Azərbaycan dövlətinin gücünü, xalqın iradəsini və milli birliyini nümayiş etdirmişdir. Bu reallıq göstərir ki, tarixi ədalət gec də olsa bərqərar olur və dövlətin qətiyyətli mövqeyi milli maraqların təmin edilməsində həlledici rol oynayır.

Rövşən Əhmədov

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədri