Xoşbəxtsən, yoxsa bədbəxt? Cavab ağzındakı bakteriyalarda gizlənir...

New York Universitetindən elm adamları ağız mikrobiyomundakı müxtəlifliyin azalmasının insanın ruh sağlamlığı ilə birbaşa əlaqəli ola biləcəyini bildirir.

News24.az bildirir ki, yeni aparılan elmi araşdırma depressiyanın ağızdakı bakteriya müxtəlifliyinin azalması ilə əlaqəli ola biləcəyini ortaya qoyub. Bəlkə inanılmaz gələcək, amma bu sətirləri oxuyarkən, ağzınızda 500 milyard ilə 1 trilyon arasında bakteriyanın yaşadığını bilmək sizi təəccübləndirə bilər. İnsan orqanizmində, bağırsaq mikrobiyomundan sonra ikinci ən çox mikroorqanizm ağızda yerləşir.

New York Universitetinə (NYU) bağlı Rory Meyers Tibb Bacılığı Fakültəsindən tədqiqatçılar, ağızda yaşayan bu mikroorqanizmlərin quruluşunun depressiyanın diaqnozu və müalicəsində istifadə oluna biləcəyini iddia edirlər. Araşdırmalar göstərib ki, ağızdakı bakteriya müxtəlifliyinin azalması insanların ruhi vəziyyəti ilə əlaqəlidir.

Araşdırmaya rəhbərlik edən NYU Rory Meyers Tibb Bacılığı Fakültəsinin dekan müavini Dr. Bei Wu belə açıqlama verib:

“Ağız mikrobiyomu immun sistemi və ya iltihab mexanizmləri vasitəsilə depressiv simptomlara təsir göstərə bilər. Digər tərəfdən, depressiya da qidalanma rejiminin pozulması, ağız gigiyenasına diqqətsizlik, siqaret və alkoqol istifadəsinin artması və dərman qəbulu kimi faktorlar səbəbilə ağız mikrobiyomuna təsir edə bilər.”

Bu əlaqənin hansı istiqamətdə işlədiyini və ya iki tərəf arasında simbiotik (qarşılıqlı) bir münasibət olub olmadığını dəqiq anlamaq üçün daha çox elmi araşdırmaya ehtiyac olduğu vurğulanıb.

BMC Oral Health adlı akademik jurnalda bu həftə dərc edilən araşdırmanın məlumatları ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinin (CDC) Milli Sağlamlıq və Qidalanma Sorğusundan götürülüb. Tədqiqat qrupu 2009–2012-ci illər arasında 15 mindən çox yetkin şəxsdən toplanan sorğu nəticələrini tüpürcək nümunələri ilə müqayisə edib.

Genetik ardıcıllıq üsulundan istifadə edərək ağızdakı bakteriyaları və müxtəlifliyi müəyyən edən alimlər, bakterial müxtəlifliyi aşağı olan şəxslərdə depressiya əlamətlərinin daha çox olduğunu aşkarlayıb.

Əlavə analizlər göstərib ki, ağız mikrobiyomu ilə depressiya arasındakı əlaqə insanın həyat tərzi ilə də formalaşır. Siqaret və alkoqol qəbulu, diş sağlamlığına verilən önəm kimi faktorlar ağızdakı bakteriyaların strukturuna birbaşa təsir edir.

Tədqiqatçılar həmçinin antidepressantlar və digər psixi dərmanların da bu tarazlığa təsir edə biləcəyini bildiriblər. Bu dərmanların tüpürcək istehsalını azaltdığı və ağız daxilindəki mühiti dəyişdirdiyi, bunun da bakterial tarazlığı poza biləcəyi qeyd olunub.

“Yəni bu dərmanlar təkcə depressiya simptomlarını azaltmaqla qalmır, eyni zamanda ağız sağlamlığında da tənzimləyici rol oynaya bilər,” – deyə araşdırmada vurğulanıb.

Ağızdakı bakteriyalar depressiyanı mı yaradır, yoxsa depressiya bu bakteriyaları mı dəyişdirir? Yoxsa bu qarşılıqlı işləyən bir prosesdir? Bu suallara dəqiq cavab vermək üçün daha geniş miqyaslı araşdırmalara ehtiyac olduğu vurğulanır.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, son illərdə aparılan elmi işlərdə depressiya ilə bağırsaqdakı bakteriya müxtəlifliyi arasında da əlaqə olduğu aşkarlanıb. Gidərək artan sayda araşdırma, ağız mikrobiyomu ilə ümumi sağlamlıq arasında da güclü əlaqə olduğunu göstərir. Bu əlaqənin əsasında immun sistemi pozğunluqları və orqanizmdəki iltihab prosesləri dayanır.

Elm adamları ümid edirlər ki, bu nəticələr ağız mikrobiyomunun ruh sağlamlığına təsiri barədə ictimai və elmi məlumatlılığı artıracaq və gələcəkdə yeni müalicə üsullarının inkişafına təkan verəcək. 2021-ci ildə ABŞ-da 21 milyon yetkin şəxsin ən az bir dəfə major depressiv epizod keçirdiyi təxmin olunur.

Nazlı