Yadplanetlilər nəyə bənzəyirlər? filmlərdəki kimi deyilmiş

Alimlər hesab edirlər ki, filmlərdə və populyar mədəniyyətdə təsvir olunan yaşıl yadplanetlilər obrazı reallığı əks etdirməyə bilər. Yeni elmi araşdırmalara görə, Yer kürəsindən kənarda həyat mövcuddursa, onun ən ehtimal olunan rəngi yaşıl yox, bənövşəyi rəngdir.

Lent.az xəbər verir ki, alimlərin fikrincə, Yer üzündəki bitkilərin yaşıl olması başqa planetlərdə də eyni rəngin üstünlük təşkil edəcəyi anlamına gəlmir.

Bitkilər niyə yaşıl görünür?

Yer üzündə bitkilərin yaşıl rəngdə olmasının əsas səbəbi onların tərkibində xlorofil piqmentinin olmasıdır. Xlorofil günəş işığının əsasən qırmızı və mavi hissəsini udur, yaşıl işığı isə əks etdirir. Fotosintez prosesi də məhz bu piqment sayəsində baş verir və bitkilər günəş enerjisini qidaya çevirə bilir. Lakin alimlər bildirirlər ki, bu mexanizm kainatın başqa guşələrində universal qayda olmaya bilər.

Başqa planetlərdə həyat fərqli rəngdə ola bilər

Xüsusilə qırmızı cırtdan ulduzların ətrafında dövr edən ekzoplanetlərdə işığın spektri Yerə nisbətən tamamilə fərqlidir. Buna görə də həmin planetlərdə mövcud ola biləcək canlılar enerjini əldə etmək üçün başqa bioloji mexanizmlərdən istifadə edə bilərlər.

Mütəxəssislərin fikrincə, belə şəraitdə infraqırmızı şüalanmanı mənimsəyə bilən mikroorqanizmlərin üstünlük qazanması mümkündür. Bu canlılara Yer kürəsində də bəzi xüsusi ekosistemlərdə rast gəlinən fototrof anoksigen və fotoheterotrof bakteriyalar aid edilir.

Araşdırma nəyi üzə çıxardı?

Kornell Universitetinin alimləri müxtəlif yaşayış mühitlərindən, o cümlədən isti hidrotermal mənbələrdən və su hövzələrindən götürülmüş təxminən 20 növ bənövşəyi bakteriyanı tədqiq ediblər.

Araşdırma göstərib ki, bu bakteriyalar özünəməxsus spektral siqnal – yəni "işıq izi" yaradır. Alimlərin sözlərinə görə, bu siqnal müasir astronomik cihazların köməyi ilə uzaq məsafələrdən də aşkarlana bilər.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, gələcəkdə bu cür spektral izlər Yer kürəsindən kənarda həyatın aşkar edilməsində əsas göstəricilərdən biri ola bilər.

Yeni nəsil teleskoplar işə qoşulacaq

Alimlər gələcək müşahidələrdə Avropa Cənub Rəsədxanasının inşa etdiyi Həddindən Artıq Böyük Teleskopdan istifadə etməyi planlaşdırırlar. Bu teleskop uzaq ekzoplanetlərin atmosferini və səthini indiyədək mümkün olmayan dəqiqliklə araşdırmağa imkan verəcək.

Niyə məhz bənövşəyi?

Bəzi elmi nəzəriyyələrə görə, milyardlarla il əvvəl Yer üzündə üstünlük təşkil edən canlılar xlorofildən deyil, retinal adlı molekuldan istifadə edirdi. Bu molekul yaşıl işığı udur, qırmızı və bənövşəyi rəngləri isə əks etdirir.

Daha sonra atmosferdə oksigenin artması və xlorofilin yayılması nəticəsində Yer səthi indiki yaşıl görünüşünü alıb.

Kompüter modelləri göstərir ki, oksigenin az olduğu və ya daha soyuq ulduzların işıqlandırdığı bəzi ekzoplanetlərdə səth bənövşəyi və ya tünd çəhrayı rəngdə görünə bilər.

Alimlər vurğulayırlar ki, məşhur kiçik yaşıl adamlar obrazı reallıqdan çox uzaq ola bilər. Əgər başqa planetlərdə həyat mövcuddursa, onun rəngi, quruluşu və bioloji xüsusiyyətləri Yer üzündə gördüyümüz canlılardan tamamilə fərqli ola bilər. Buna görə də tədqiqatçılar yadplanetli həyatın axtarışı zamanı yalnız Yer modeli ilə məhdudlaşmamağın vacib olduğunu bildirirlər.