Yağıntılı havaların səbəbi bu imiş ŞOK AÇIQLAMA

Artıq təqvimdə ilin ən isti və quraq dövrlərindən biri olan avqust ayı olmasına baxmayaraq, respublikanın bölgələrində hələ də hava şəraiti stabilləşməyib. Ölkənin rayonlarında, xüsusilə dağlıq və dağətəyi zonalarda müşahidə olunan bu cür qeyri-adi, dəyişkən və normadan kənar meteoroloji şərait həm sakinlərdə, həm də kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan fermerlərdə haqlı olaraq ciddi narahatlıq və çoxsaylı suallar doğurur. Əhalinin yay mövsümündə adət etdiyi sabit isti hava dalğalarının tez-tez qısamüddətli leysanlar, güclü küləklər və hətta dolu hadisələri ilə əvəzlənməsi gündəlik həyata və təsərrüfat işlərinə də öz mənfi təsirini göstərir.

Meteoroloji müşahidələrin göstərdiyi kimi, hava şəraitinin bu cür anomal gedişatı təkcə yerli deyil, həm də regional və qlobal iqlim dəyişikliklərinin birbaşa nəticəsidir.

Avtosfer.az məsələ ilə bağlı nocomment.az-a danışan ekoloq Telman Zeynalov qeyd edib ki, qlobal iqlim dəyişiklikləri və atmosferdə baş verən tsirkulyasiya prosesləri Azərbaycanda, xüsusilə də dağlıq və dağətəyi rayonlarda yay aylarının qeyri-sabit keçməsinə səbəb olur: "Yer kürəsində gedən qlobal istiləşmə atmosferin ümumi dövranına birbaşa təsir edir, bu da hava kütlələrinin hərəkətində qeyri-müəyyənlik və xaos yaradır; nəticədə biz yay mövsümünün ən qızmar çağında belə kəskin temperatur dəyişmələri və gözlənilməz yağışlı sistemlərlə qarşılaşırıq".

Onun sözlərinə görə, qlobal istiləşmə fonunda hava şəraitinin kəskin kontrast təşkil etməsi, lokal hava axınlarının fəallaşması və qısamüddətli leysanların, doluların düşməsi bu cür anomal və dəyişkən meteoroloji şərtləri şərtləndirir: "Atmosferin aşağı qatlarında yaranan termik balanssızlıqlar və dənizlərlə quru arasındakı temperatur fərqlərinin artması qısamüddətli, lakin intensiv təbiət hadisələrinin tezliyini və gücünü artırır;

xüsusilə Azərbaycanın relyef xüsusiyyətləri – dağlıq və dağətəyi zonaların mürəkkəb coğrafi quruluşu bu cür lokal hava dəyişikliklərini daha da qabarıq şəkildə üzə çıxarır və mövsümi normadan kənaraçıxmalar gələcəkdə də təkrarlana bilər, buna görə də həm kənd təsərrüfatında, həm də digər sahələrdə qabaqlayıcı adaptasiya tədbirlərinin görülməsi artıq bir zərurətə çevrilib".

Mütəxəssis vurğulayırlar ki, son illərdə bütün dünyada müşahidə olunan bu iqlim transformasiyaları fonunda yerli hava şəraitinin proqnozlaşdırılması da əhəmiyyətli dərəcədə çətinləşib. Belə ki, atmosferin ümumi dövranında baş verən pozulmalar təbii tarazlığın pozulmasına, bunun da nəticəsində bölgələrimizdə yay fəslinin xarakterik olmayan anomal hadisələrlə müşayiət olunmasına gətirib çıxarır. Ekoloqların gəldiyi qənaətə görə, bu cür proseslər təbiətin bizə verdiyi siqnallardır və insanların iqlimə olan təsirlərini azaltmaq, eləcə də ekoloji mühiti qorumaq üçün daha məsuliyyətli davranmaları vacibdir.

Belə bir vəziyyətdə təbiətin sürprizlərinə qarşı hazırlıqlı olmaq, iqlimə davamlı kənd təsərrüfatı texnologiyalarından istifadə etmək və hava proqnozlarını diqqətlə izləyərək təsərrüfat planlarını bu reallıqlara uyğun qurmaq gələcək riskləri minimuma endirmək üçün ən optimal yoldur.