Yarpaqlar havalı, fırlanır dəm dəm...

Marina Svetayeva (1892-1941)

Nə yaxşı mübtəla deyilsiz mənə...

Nə yaxşı mübtəla deyilsiz mənə,

Nə yaxşı mübtəla deyiləm sizə,

Rahat güvənirik yer kürəsinə,

Qaçmır, dayaq tutur qədəmimizə.

Xoşdur yüngülməcaz, gülməli olum,

Xoşdur uzaq durum söz oyunundan.

Xoşdur dəycək sizə yüngülcə qolum

Qəfil allanmıram həyəcanımdan.

Nə yaxşı sakitcə lap yanımdaca

Qucaq açırsınız başqa birinə.

Busəsiz qoyuram sizi, yanacam

Cəhənnəm odunda - demirsiz mənə.

Salmırsız adımı ürəyinizə,

Sakit ahənginiz əbəs pozulmaz.

Bir kilsə hüzuru içində bizə

Heç vaxt "Alliluya!" oxuyan olmaz.

Şükranam ürəkdən sizə, beləcə

Sevirsiniz çünki məni duymadan:

Bax rahat yatıram deyə gecələr,

Seyrək görüşlərə artıq uymadan.

Salmamış ay nuru bizi çətinə,

Çıxan günəşin də dəxli yox bizə.

Eh, siz də mübtəla deyilsiz mənə.

Eh, mən də mübtəla deyiləm Sizə.

Cüt günəş soyuyur

Cüt günəş soyuyur, ya rəbb, aləmdə -

Biri göy üzündə, biri sinəmdə.

Necə də od qoymuş bir zaman mənə,

Eyləmiş naqəfil məni divanə!

Cütü də soyuyur - ağrısız gerçək!

Odu çox olanı ilkin sönəcək.

Nikolay Zabolotskiy (1903-1958)

Etiraf

Çox öpüldün, ovsunlandın dəmbədəm,

Nikahdaydın bir yel ilə nə vaxtsa

Kimsəsiz çöllükdə, zəncirli sənəm,

Dəyərlim, qadınım, qanunum-yasam.

Bilmirəm sən mənə sevincsən, ya qəm,

Qaranlıq səmadan enən ulduzum.

Nişan törənimdə oxunan nəğməm,

Nəğməmlə odlanan, sönən ulduzum.

Səcdənə əyilləm, dizlərin üstə

Alın qırışlarım şeir sətirlər.

Sən məndən yandıran göz yaşı istə

Ağrı-acıların bəlkə sərinlər.

Aç mənə hilallı üzünü birdən,

İtim bu gözlərin qaranlığında,

Şərqvari, əfsunlu bu kipriklərdə,

Yarılüt əlllərin yalınlığında.

Nə artsa azalan deyil, nə danım.

Nə də alınmasa - tale yox sanar.

Nədən bu göz yaşı, gözəl qadınım?

Bəlkə xəyalımdır təkcə islanan?

Sonuncu lalələr yerdən üzülür

Sonuncu lalələr yerdən üzülür,

Qopur durnalardan son qaqqıltılar.

Kefsizdir təbiət, o da üzülür,

Qapsamış ətrafı nəhs qaraltılar.

Kimsəsiz, lütlənən xiyaban boyu

Xışıldada-xışıldada xəzəli

Papaqsız gəzirsən, hava soyuyub,

Bax səni vurmasın sərt payız yeli.

Gözdən iraq düşmüş bitki həyatı

Qərib budaqların qırıntısında.

De, sənə nə olmuş, bu nə bayatı

Səslənir qəlbinin çırpıntısında?

Bu qəlb dilbərini de axı nədən

Buraxdın dolansın fani dünyanı,

Ölsün qəriblikdə səssiz, qəfildən,

Olmasın yanında onu duyanı!?

Nə qəm, qoysalar da səni çətində,

Qalsan da qaranlıq yolda piyada.

Bil ki, öz qəlbinə xəyanətindən

Kədərli xəyanət yoxdur dünyada.

Bulat Okucava (1924-1997)

Atlar hürküşüb qaçır

Atlar hürküşüb qaçır,

top səsi qulaq deşir.

qəlb yaxır tank atəşi...

Xırmanda dar ağacı...

Savaş illüstrasiyası.

Mən ölməm, əlbət, ölməm:

yaramı sarıyarsan,

sözlə tumarlayarsan.

Səhərətən bir aləm...

Xeyir illüstrasiyası.

Bu, qan-qada dünyası.

Çatmışıq son sahilə.

Öndədir hər şey hələ -

təki qırılmayasan...

Sevgi illüstrasiyası.

Nikolay Dobronravov (1928-2023)

Necə də gənc idik

(mahnı: bəstəsi A.Paxmutovanın)

Yolçu, ayaq saxla, bax bu mən yada,

Necə də tanışdır o saf baxışın…

Mənəm baxan bəlkə, gəncəm, çox adam

Tanımır özünü artdıqca yaşı.

Nəqərat:

Hər şey öz izində ölümsüz yaşar,

Gənclik də əbədi ömrə qovuşar.

Necə də gənc idik, necə gənc, aman,

Necə də sevirdik ürəkdən, candan,

Necə inanırdıq biz özümüzə…

Oynadıq, qurtardı birinci hissə,

Həyat özü verdi bizə dərsini:

Sən çalış özünü itirməyəsən,

Yoxsa itirərlər həyatda səni.

Nəqərat.

Kainat, kəhkəşan qorxulu deyil,

Bizimçün parlayır ulduzlar əlbət!

Bir dəfə yaşamaq - bu gözəlliyi

Yaşaya bilmək də alayı nemət.

Nəqərat.

Yağdırıb gül-çiçək yağışlarını

Bizi sevgilərsiz alqışlamazdı

Dostlar, bağışlardıq yanlışlarını,

Təkcə xəyanəti bağışlamazdıq.

Nəqərat.

Yox olur göylərdə fişəng izləri,

Səngiyir qəlblərdə qasırğa, tufan.

O doğma gözləri, məhrəm üzləri

Unuda bilmərik heç vaxt, heç zaman.

Robert Rojdetstvenskiy (1932-1994)

Əski sözlər

(mahnı: bəstəsi Oskar Feltsmanın)

Bu uç söz-üç alov gəlir üstünə

günün gündüz çağı yaxılır sənə.

Hərdənsə gecələr gəlir, hərəsi

Başını fırladan bir Yer kürəsi.

San qəlbdir açılır yelkən gəmiyə

Üç sözlə: "mən səni sevirəm" deyə.

Dillənir bu əski sözlər ney kimi.

Sərxoşam, başıma vurur mey kimi.

Bu üç söz əbədi bahar müjdəsi

Nəğməli yelindən könüllər əsir.

Üç söz bir taledir, bir yol, bir arzu

Səni çaşdırantək böylə bir yozum

Vəcdlə dualanıb qüdsal üçlüyə

Coşursan "mən səni sevirəm" deyə.

Dillənir o əski sözlər ney kimi.

Sərxoşam, başıma vurur mey kimi.

Üç söz dan yerini çatdırır kama,

Ucadan desənə nur saçsın səma.

İlk dəfə duymağın deyil boşuna

Nəymiş həmin sözlər, gəlmiş başına.

Yol gəlir uzaqdan, uçur min illər

Uzunu, qibləsi titrək könüllər.

Dillənir o əski sözlər ney kimi,

Sərxoşam, başıma vurur mey kimi.

Boris Rıjiy (1974-2001)

Məndən aralanma gecə yarıda

Məndən aralanma gecə yarıda

bir ulduz zülməti dəlib yaranda,

vaxta ki, könlümə tuş gələn hər şey

əladan əladır evdə, bayırda.

Nədənsiz, niyəsiz, səbəbsiz elə,

heç nə düşünmədən, lap elə-belə,

vaxta ki, ağrıdım, tək burax məni,

uzaqlaş biryolluq, çıx get, tərk elə.

Qoy göylər kimsəsiz qalsın o zaman,

qaralsın ağaclar qoy orman-orman,

qoy yumum gözümü dəhşət içində

dalarkən yuxuya burda nagahan.

San kino görürəm, ölüm mələyi

badəmə gah zəhər qatıb iç deyir,

gah da qarışdırıb kart tək ömrümü

atır qabağıma xaç səkkizliyi.

Sən də bir kənarda meşəgilası -

ağar pəncərəmdə, ağart bu yazı,

əlin çatmasa da uzat əlini

gülərək, ömrümün şirin bəlası.

Əlimlə güzgüyə çəkirəm sığal

Əlimlə güzgüyə çəkirəm sığal,

görürəm arxamdan boylanır payız.

Xoşbətlik xoşbəxtlik gətirmir, bihal

olmuşam, dincliyim indi rahatsız.

Yarpaqlar havalı, fırlanır dəm-dəm,

yıxır yaxasını torpaq üstünə.

Nə xeyri, boşuna sözlər gəzirəm

böylə bir qüssənin təntənəsinə.

Əyyaş zəvzək üçün bitmiş nəhayət

fleytadan yayılan bir yay havası.

İçkidən ayılan şairə nisbət

indi səssizlikdir çalınan yazı.

Güzgüyə bir az da yaxın gələrək

örtürəm qüssəmi cismimlə birdən.

Fəqət bu andaca qalxır bir külək

qaldırır arxamda aləmi yerdən.

Yox olur şairin sifəti bu dəm,

açır ağuşunu güzgü bir bağa.

Yarpaqlar millənib göyə yenidən,

fırlana-fırlana qonur torpağa.

Tərcümələr Nəriman Qasımoğlunundur.