Yayılma sahələri genişlənir: Gənə böhranı təhlükəsi artır

Gənələrin köçəri quşlar sayəsində qitələr arasında səyahət etməsi və daşıdıqları xəstəlikləri yeni bölgələrə daşıması qlobal istiləşmənin təsiri ilə daha böyük təhlükəyə çevrilir.

Gununsesi.info xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər gənə xəstəliklərinin sürətlə yayılma riskinin olduğunu bildiriblər.

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, xüsusilə tropik gənə növləri əvvəllər yaşaya bilmədiyi şimal bölgələrində məskunlaşaraq yeni xəstəliklərin yaranmasına səbəb ola bilər.

Gənələrin xüsusilə insanlar və ev heyvanları üçün əhəmiyyətli xəstəlik daşıyıcıları olduğu bilinir və son illərdə sürətli bir coğrafi yayılma göstərmişdir.

Gənələrin yayılmasında köçəri quşlar mühüm rol oynayır. Meksika körfəzinin şimalında aparılan araşdırmaya görə, quşlar üzərində gənə müayinələri aparılıb və quşların bədənlərində daşıdıqları gənə növləri və daşıdıqları mikroorqanizmləri müəyyən etmək üçün DNT analizi aparılıb.

Araşdırma zamanı məlum olub ki, 15 mindən çox quş müayinə olunub və onlardan 164-də ümumilikdə 421 gənə var. Lakin aşkar edilən gənələrin 81 faizi yalnız dörd növə aid idi. Yaxın məsafədən gələn miqrantların uzun məsafəli miqrantlardan daha çox gənə daşıdığı da müşahidə olunub.

Gənələrin daşıdığı mikroorqanizmlərə bəziləri insanlar üçün təhlükəli xəstəliklər yarada bilən bakteriyalar daxildir. Ən çox yayılmış bakteriya növü olan Francisella gənələrin funksionallığına kömək etdiyi halda, digər geniş yayılmış bakteriya növü *Rickettsia* insanlarda xəstəliklərə səbəb ola bilər. Lakin bu bakteriyaların insanlara yeni gənə növləri vasitəsilə keçib-keçilməyəcəyi hələ aydın deyil.

Orxan Saffari

Gununsesi.info