Yazıçılar: “Əlisəmid ocağın közərən yeri kimi ömür sürdü”

Bu gün Azərbaycan ədəbiyyatı ağır itki ilə üzləşib. Görkəmli şair Əlisəmid Kür vəfat edib.
Ölkənin müasir poeziya mühitində özünəməxsus üslubu və dərin fəlsəfi düşüncələri ilə seçilən Əlisəmid Kürün yaradıcılığı bir neçə nəsil oxucu və ədəbiyyatsevərin qəlbində iz qoyub. Onun poeziyası, estetik zövqü, şəxsiyyəti hər zaman diqqət çəkib.

Hadisə ilə bağlı Tribunainfo.az yazıçılardan, ədəbiyyat adamlarından və şair həmkarlarından açıqlama alıb.

Şair Əlisəmid Kürü necə xatırlayacaqsınız? Onunla bağlı şəxsi xatirənizi bölüşə bilərsinizmi?

Zahid Sarıtorpaq

Xəbəri bu gün səhər eşitdim. Əlisəmid mənim yaxın dostum, qardaşım olub. Mənim üçün çox əziz olub. Hər işimizdə biz bir-birimizə dayaq olmuşuq. Onun Salyanda bütün xeyir işlərində, yas mərasimlərində iştirak eləmişəm. Bir dost kimi həmişə Şamaxıdan ora getmişəm. Tərcümə Mərkəzində bir yerdə də işləmişik. Ondan əvvəl də həmişə oturub-durmuşuq. Bir şair, yaradıcı insan kimi həmişə yaxınlığımız olub. Mən son 7 ildə ailəmdən 7 nəfər itirmişəm. Əlisəmidlə 8 oldu. Çox pis oldum, çox, heyif… Əlisəmid ədəbiyyatımızda öz, səsi, sözü, məqamı olan bir şair idi. Onun məqamı həmişə uca olacaq, həmişə… Allah rəhmət eləsin!

Günel Natiq

Atamın sevdiyi, dost bildiyi insanlar bir-bir dünyadan köçəndə, sanki atamı bir daha itirirəm.
Əlisəmid Kür də o dostlardan biri idi. Onu şəxsən görməsəm də, atamın söhbətlərindən yaxşı tanıyırdım. Atamın 80 illik yubileyinə onu da dəvət etmişdim. O gün “Azərbaycan” jurnalının 70-ci illərdəki heyətinin şəklini çərçivəyə salıb gətirmişdi. O fotonun mənəvi dəyəri mənim üçün ölçüyəgəlməz. O an atamı yanımda hiss etdim…
Sonra o da məni övladının toyuna çağırdı. “Natiq müəllimin qızı kimi dəvət edirəm, elə bilərəm o da aramızdadır,” – dedi. Təəssüf ki, səhhətim imkan vermədi, gedə bilmədim.
Ədəbiyyatımız onunla bir işıqlı qələm sahibini itirdi. O, halallığı, təvazökarlığı və sözə sədaqəti ilə əsl ədəbiyyat adamı idi. Belə insanları Söz unutmur…

(Sağdan ikinci Əlisəmid müəllimdir)

Şəfiqə Şəfa

Əlisəmid Kürlə Tərcümə Mərkəzində birgə çalışmışıq, otaq yoldaşı olmuşuq. O, təkcə istedadlı qələm sahibi deyildi — həm də çevrəsindəki hər kəsə yaradıcılıq ruhu aşılayan, yazmağa həvəsləndirən, dərin düşüncəli bir insan idi. Hər dəfə yeni şeir kitabımı nə vaxt hazırlayacağımı soruşurdu. Ön söz yazmaq istəyirdi. Heyif, qismət olmadı… bir az iş çoxluğundan, bir az ruhdan düşməyimdən, ən əsası, mənim də həyatımda ağır itki oldu – atamı itirdim… Əlisəmid Kürlə bir dövrdə, bir mühitdə çalışmaq mənim üçün sadəcə iş yoldaşlığı deyildi — o, həm ruhu, həm sözü ilə insanın yaddaşına hopan nadir adamlardan idi. Hər sözü ölçüb-biçib deyərdi, həqiqətən dünya görmüş, özü də dünyanın hər iki üzünü görmüş adam idi. Kədərli, dolaylı həyatı olmuşdu. Biz hələ dinlərkən, bəzən dəhşətə gəlirdik. Hiss edirdi ki, danışdıqları qadın emosialarına ağır gəlir, üstündən bir şeir deyib, sanki sakitləşdirirdi… Sözə məsuliyyətlə, insanlara hörmətlə yanaşan adam, ruhu şad olsun.

Sevinc Elsevər

Şairə Allah rəhmət eləsin! Yaxınlarına, dostlarına səbr versin! Təəssüf ki, şəxsi tanışlığımız olmadı. Hətta tədbirlərdə rast gəlmişdim bir neçə dəfə. Görüşməmişdim. Belə məsələlərdə mən utancağam. Ünsiyyət qurmaqda çətinlik yaşayıram. Hətta bir müddət jurnalist kimi çalışmağım da bu xasiyyətimi dəyişə bilməyib. Onu ötən yaz gördüm. Bir tədbirdən bərabər çıxdıq. Keçidə düşdük, çıxdıq. Amma iki yad adam kimi. Amma qələmini sevdiyim, hörmət etdiyim şairlərdən olub həmişə. Şeirlərini sevgiylə oxumuşam.
Kimsə xəstələnəndə, ya başına nəsə gələndə deyirsən gərək özünü qoruyaydı, gərək belə etməyəydi, belə yaşamayaydı. Amma Azərbaycan elə ölkədir ki, burada bacardığın kimi yaşayırsan. Ayrı cür mümkün deyil. Həkimlər çıxıb məsləhət verəndə ki, bunu yeməyin, onu yeyin, əsəbləşirəm. Camaat nə tapır, onu yeyir. Seçim şansımı var? Kişilərin içməmək şansımı var? Vaxtsız ölməmək şansı varmı adamların? Nə isə. Kədərlidir.
Kədərimi bölüşürəm dostlarla! Əlimdən bu gəlir ancaq təəssüf ki!

Şərif Ağayar

Mənim üçün nəinki Bakının, Azərbaycanın, hətta dünyanın rənglərindən biri azaldı. Şair kimi də, insan kimi də, zahiri görünüşcə də olduqca fərqli, maraqlı, yaddaqalan idi. Dostuna, yoldaşına ürəyini çıxarıb verərdi. Fədakarlığı bacarırdı. Həyatı da dramatik, ziqzaqlı, narahat yaşamağı sevirdi. Əlisəmid ocağın közərən yeri kimi ömür sürdü. Şeirlərini də orada yazdı. Ona görə heç vaxt unudulmayacaq. Ruhu şad olsun.

Fəxri Uğurlu

Otuz il bundan qabaq qırx yaşlı Əlisəmid bizlə – cavan dostları, iş yoldaşlarıyla tikəsini, meyini, siqaretini bölərdi. İndi onun bölüşməyə sözdən başqa heç nəyi qalmayıb. O, sözü mala, mataha çevirmədi, ona çox böyük yaxşılığı dəymiş adamlara belə mədhiyyələr yazmadı, şeirin başına çatı salıb kiminsə qapısına nökərçiliyə aparmadı.

Belə götürəndə zaman onu çox talamayıb, qırx yaşlı Əlisəmiddən o qədər də seçilmir. Bir az alnının qırışları dərinləşib, bir az da dişlərinin sırası seyrəlib. Əlisəmidin üzünə diqqətlə baxsanız, onun ömrünün xəritəsini görəcəksiniz, alnının yazısını oxuyacaqsınız, taleyinin düyünlərini çözəcəksiniz. Belə bir tale yiyəsinin yetmiş yaşa çatması poeziyamız üçün qənimətdir.

(Əlisəmid Kür barədə yazıdan bir parça)

Ayxan Ayvaz

Heyif… Əlisəmid Kürlə bizim tanışlığımız çox uzaq keçmişə dayanır. Mənim 9-10 cu sinifdə oxuyanda, hekayəm, şeirlərim çap olunmuşdu. Əlisəmid Kür onda mənə demişdi ki, “şeirin başını burax, səndə nəsr yaxşıdır”. Biz bu cür tanış olduq. Sonradan, dəfələrlə məclislərdə birlikdə olduq. Əlisəmid tanıdığım ən səmimi şair idi. Xatirələrim çoxdur. O, ədəbi mühiti, insanları, xarakterləri çox yaxşı tanıyırdı. Bu xüsusiyyətinə görə də mən çox sevirdim. Yəni, o, saxta ilə əsli tez ayırd edə bilirdi. Bu mənada, Əlisəmid bizim mühitdə “ayırtma mərkəzi” kimi də baxmaq olardı. Mənə elə gəlir ki, onun yanından keçməyən, yəni, bu mərkəzdə olmayan gənc yazıçılar püxtələşməmiş sayılmış olar. Əlisəmid bu mənada gənc şairi yaxşı ayırd edə bilirdi. Və onu reallıqla qarşı-qarşıya qoyurdu. Açığı, son vaxtlar biz onunla danışmamışdıq. Bir dəfə telefonla danışmaq imkanım olmuşdu. Əlisəmid xarakteri ilə həm həbsdə yatmış, həm də dəlixanada yatmış biri kimi obraz olaraq çox maraqlı biri idi. O, şair kimi çox orijinal bir şair idi. Allah rəhmət eləsin!

Hazırladı: Dəniz Pənahova