Yemişan: Min bir dərdin dərmanı

Yemişan 400 ilə qədər yaşaya bilən uzunömürlü bir koldur. Meyvələri və yarpaqları Çin təbabətində yüksək təzyiq üçün əsas müalicə vasitəsi kimi geniş istifadə olunurdu və ürək xəstəliyinə təsiri ilə bağlı ilk tədqiqat 1896-cı ildə dərc edilmişdir.

Yemişan adətən iyundan avqusta qədər çiçək açır və meyvələr payızda yetişir. Çiçəklər quru havada yığılır və təbii olaraq kölgəliklərin altında və ya xüsusi alətlərlə qurudulur. Giləmeyvələri yığmaq üçün, yığıldıqdan sonra istənilən mərhələyə çatmadıqları üçün tam yetişənə qədər gözləməlisiniz. Onlar xüsusi isti kameralarda və ya quruducularda qurudulur.

Yemişan qan təzyiqini və xolesterol səviyyəsini aşağı salmağa kömək edir, həmçinin həzmi normallaşdırır.

1. Antioksidantlarla zəngindir
Yemişan giləmeyvələri oksidləşdirici stressə səbəb ola biləcək sərbəst radikalları neytrallaşdıran güclü antioksidant birləşmələr olan polifenolların əla mənbəyidir. Polifenollar həmçinin 2-ci tip diabet, astma və vaxtından əvvəl qocalma riskini azaldır.

Antioksidantlar nədir və onlar nə üçün vacibdir?

2. İltihabı azaltmağa kömək edə bilər
Tədqiqatlar göstərir ki, xroniki iltihab 2-ci tip diabet, astma və bəzi xərçəng növlərinin inkişafına səbəb olur.

Bir təcrübədə qaraciyər xəstəliyi olan siçanlara yemişan giləmeyvəsi ekstraktı verildi. İltihab birləşmələrinin səviyyəsinin və nəticədə orqan zədələnməsinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı aşkar edildi.

Başqa bir tədqiqatda tənəffüs xəstəlikləri olan siçanlara yemişan yarpaqlarında olan bir birləşmə olan vitexin verildi. Bu, iltihaba səbəb olan molekulların istehsalını və ağ qan hüceyrələrinin ona reaksiyasını azaldıb. Qəti nəticələr çıxarmaq üçün əlavə məlumatlara ehtiyac var.

3. Qan təzyiqini aşağı sala bilər
Heyvan tədqiqatları göstərir ki, yemişan vazodilatator kimi çıxış edə bilər, daralmış qan damarlarını rahatladır və nəticədə qan təzyiqini aşağı salır.

10 həftə ərzində orta dərəcədə yüksək qan təzyiqi olan 36 nəfər gündə 500 mq yemişan ekstraktı qəbul edib. Nəticədə onların diastolik qan təzyiqi azalıb.

Başqa bir tədqiqatda, 2-ci tip diabet və yüksək qan təzyiqi olan 79 iştirakçı 16 həftə ərzində gündə 1200 mq yemişan ekstraktı qəbul edib. Onların balları plasebo qrupu ilə müqayisədə yaxşılaşıb [10]. Bununla belə, yüksək qan təzyiqinin müalicəsi üçün yemişan ekstraktından istifadə etmək üçün daha çox tədqiqat və məlumat tələb olunur.

4. Qan Xolesterolunu Aşağı Sala Bilər
Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, yemişan ekstraktı tərkibindəki flavonoid və pektin maddələrinə görə qan xolesterol səviyyəsini aşağı salır.

Yüksək triqliserid səviyyələri və aşağı HDL ("yaxşı") xolesterol səviyyələri aterosklerozun və ya qan damarlarında lövhə əmələ gəlməsinin inkişafına səbəb ola bilər. Lövhələr qan damarını tamamilə bağlayır ki, bu da infarkt və ya insult yarada bilər. İki dozada yemişan ekstraktı verilən siçanlarda ümumi xolesterol və LDL (pis) xolesterol səviyyələri azalıb .

Altı həftə ərzində yemişan giləmeyvəsi əlavələri verilən siçovullarda triqliseridlər və LDL (pis) xolesterol səviyyələri azalıb .

Aterosklerozlu 64 nəfər üzərində aparılan başqa bir 6 aylıq tədqiqatda yemişan ekstraktının karotid arteriyada lövhə qalınlığını əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığı aşkar edilib.

Lakin, yemişan damar xəstəliklərinin müalicəsində istifadə üçün rəsmi olaraq təsdiqlənməzdən əvvəl daha ciddi tədqiqatlara ehtiyac var.

5. Həzmi Təşviq Edir
Yemişan giləmeyvələri maddələr mübadiləsini yaxşılaşdıran, qəbizlik riskini azaldan və həmçinin prebiotik kimi fəaliyyət göstərən lif ehtiva edir. Prebiotiklər normal həzm üçün vacib olan sağlam bağırsaq mikroflorasını qidalandıran və təşviq edən qidalardır [16].

Yemişan ekstraktı verilən siçovullarda bağırsaq tranzit müddətini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır [17].

Yemişan giləmeyvələrindəki birləşmələr həmçinin yağlı və zülalla zəngin qidaları həzm etmək üçün lazım olan həzm fermentlərinin istehsalını və fəaliyyətini artırır.

6. Yaşlanma əleyhinə xüsusiyyətlərə malikdir
Yemişan giləmeyvələri həddindən artıq günəşə məruz qalma və ya ultrabənövşəyi şüalanma səbəbindən kollagen itkisi nəticəsində yaranan dəri vaxtından əvvəl qocalmasının qarşısını ala bilər.

Bir tədqiqatda yemişan və jenşen ekstraktlarının qarışığının əla dəri nəmləndiricisi sayəsində qırışların əmələ gəlməsinin qarşısını aldığı aşkar edilmişdir.

Bu, ehtimal ki, yemişan giləmeyvələrinin antioksidan tərkibi ilə əlaqədardır.

Yemişan üçün əks göstərişlər
Giləmeyvələri pəhrizinizə orta miqdarda əlavə etsəniz, heç bir yan təsir olmamalıdır. Yemişandan həddindən artıq istifadə tərləmənin artması, baş ağrısı, ürək döyüntüsünün artması, mədə-bağırsaq pozğunluğu və yuxululuq kimi reaksiyalara səbəb ola bilər.

Yeşmişandan ürək çatışmazlığı üçün faydalı olmadığına dair dəlillər də mövcuddur: bu, onun irəliləmə riskini artırır.

Buna görə də, hər hansı bir yemişan əlavəsi qəbul etməzdən və ya giləmeyvəni yeməzdən əvvəl həkimə müraciət etməlisiniz.

Yeşmişan qan durulaşdırıcıların, qan təzyiqi dərmanlarının və ürək çatışmazlığı dərmanlarının təsirini artırır.

Yeşmişan necə dəmlənir
Yeşmişan dəmləməsi hazırlamaq üçün bir qazan götürün, təxminən 2 litr su tökün və qaynadın. Sonra termosda təxminən 6-7 xörək qaşığı quru yemişan giləmeyvəsi qoyun və üzərinə isti su tökün. Dərhal örtməyin; çayı 10-15 dəqiqə qapaqsız qoyun. Sonra termosu bağlayın və 24 saat dəmləyin. Süzün, sonra isti və ya soyuq için. Dadına görə şəkər və ya bal əlavə edin.

Yemişandan nə hazırlamaq olar?
Yüksək səviyyəli aşpaz və brend aşpaz Yaroslav Klyuçevski izah edir ki, yemişan uzun müddətdir ki, yeməklərdə tez-tez istifadə olunur; məşhur restoranlar və aşpazlar menyularını müxtəlifləşdirmək üçün mövsümündə bu məhsula müraciət edirlər.

Yemişan souslar, mürəbbələr, içkilər və bişmiş məhsullar hazırlamaq üçün istifadə edilə bilər.

Çili bibəri ilə yemişan mürəbbəsi

Yemişan, 1 kq
Şəkər, 800 q
Vanil şəkəri, 1 çay qaşığı
Darçın, 1 çay qaşığı
Çili bibəri, toxumlu 2 qabıq
Su, 200 ml
Suyu və bütün quru inqrediyentləri qarışdırın, qaynadın, sonra yemişanı əlavə edin və 35-40 dəqiqə vam odda bişirin. Bankalara tökün.

Yemişan haqqında əsas faktlar
Yemişan ürək-damar sağlamlığını dəstəkləmək üçün bitki mənşəli təbabətdə istifadə edilən meyvələri, çiçəkləri və yarpaqları dərman bitkisidir.
Əsas faydaları: Qan təzyiqini və "pis" xolesterolu aşağı salmağa kömək edir, iltihab əleyhinə və antioksidant xüsusiyyətlərə malikdir.
Ürək-damar təsirləri: Yüngül vazodilatator kimi təsir göstərir, qan dövranını yaxşılaşdırır və ürək çatışmazlığı simptomlarını yüngülləşdirə bilər.
Vacib əks göstərişlər: Qan təzyiqi dərmanları və ürək qlikozidləri ilə uyğun deyil. Hamilə və ya əmizdirən qadınlar, eləcə də qan təzyiqi aşağı olanlar üçün tövsiyə edilmir.
Yan təsirləri: Doza həddinin aşılması yuxululuğa, başgicəllənməyə və mədə-bağırsaq pozğunluğuna səbəb ola bilər.
Əziz MUSTAFA