Icma.az
close
up
RU
Yeni cihaz hava damcı infeksiyalarının əlamətlərini müəyyən edir

Yeni cihaz hava damcı infeksiyalarının əlamətlərini müəyyən edir

Azertag saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Bakı, 23 may, AZƏRTAC

Çikaqo Universitetinin alimləri havadan virus və bakteriyalardan tutmuş iltihabın biomarkerlərinə və şəkər səviyyəsinə qədər molekulları tuta bilən kompakt cihaz yaradıblar.

AZƏRTAC Çikaqo Universitetinin nəşrinə istinadla xəbər verir ki, ovuc boyda olan cihaz havanı adi maye kimi analiz etmək üçün onu damcılara kondensasiya edir. Bu, eyni məlumatı iynələr olmadan əldə etməyə imkan verən qan nümunələrinin götürülməsinə alternativ yaradır. Cihaz xəstəxanalarda, nəqliyyatda və hətta evdə, məsələn, şəkərli diabetin monitorinqi və ya infeksiyaların erkən aşkarlanması üçün istifadə edilə bilər.

Havadakı molekulları aşkar etmək mayelərə nisbətən daha çətindir. Buna görə də xəstəxanalarda qan alınır və hətta evdə COVID testləri də mayenin əlavə edilməsini tələb edir. Səbəblərdən biri aşağı konsentrasiyadır. Havadakı viruslar lazım olan hissəciklərin trilyonda biri ola bilər. Bu, bir cihaz üçün çətin bir işdir və əvvəllər bunun üçün böyük və bahalı avadanlıq tələb olunurdu.

Alimlər analizi asanlaşdırmaq üçün havanın mayeyə çevrilməsi yolunu tapıblar. Onların qurğusu bir neçə hissədən ibarətdir. Əvvəlcə nasos hava çəkir. Sonra nəmləndirici su buxarını əlavə edir, kiçik bir soyutma sistemi isə temperaturu aşağı salır. Buna görə hava damcılara çevrilir, onların içərisində lazım olan hissəciklər olur. Bu damcılar hamar bir səthlə kiçik bir su anbarına axır. Oradan cihazlar analiz üçün standart avadanlıqdan istifadə edərək mayedə nə qədər molekul olduğunu asanlıqla ölçə bilir.

Cihazı yaradan alimlər “uçan” adlanan maddələri müəyyən tez buxarlanan molekulları tuta biləcəklərini bilmirdilər. İdeyanı ilk dəfə sınaqdan keçirmək üçün alimlərdən biri bir fincan qəhvədən istifadə edib. O, qəhvə buxarını sistemə yönəldib ki, onu toplaya və aşkar edə bilsin. Maye qatılaşanda məlum olub ki, təcrübə uğurla başa çatıb - ondan qəhvə ətri gəlirdi.

Sonrakı sınaqlarda alimlər tənəffüs edilən havada şəkərin səviyyəsini ölçə, havada E. coli aşkar edə və bağırsaq mikrobiomu problemi olan siçanların hüceyrələrində iltihab əlamətlərini tapa bildilər. Onlar öz sistemini ABLE və ya “havada biomarkerlərin lokalizasiya sistemi” adlandırdılar.

Texnologiya tibb sahəsində faydalı olacaq, məsələn, biomarkerlərin qeyri-invaziv monitorinqinə imkan verəcək və vaxtından əvvəl doğulmuş körpələrə qayğının yaxşılaşdırılmasına imkan verəcək.

Alimlər fərqli məsələlər üçün hansı xüsusi molekulların axtarılacağını hələ müəyyənləşdirə bilməyiblər. Məsələn, hazırda tənəffüsdən iltihablı bağırsaq xəstəliyinin əlamətlərini müəyyən etmək imkanı tədqiq edilir. Cihazı daha kiçik və daşımaq üçün daha rahat etmək də planlaşdırılır. Tərtibatçılardan biri bu işin fizikada yeni kəşflər etməyə və havadakı qatışıqların fiziki proseslərə necə təsir etdiyini öyrənməyə kömək edəcəyini gözləyir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:213
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 23 May 2025 17:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri