Yeni strateji inkişaf mərhələsi: Dayanıqlı inkişaf, təhlükəsizlik, qlobal tərəfdaşlıq ŞƏRH

“Əsası 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi” ilə başlanan neft-qaz strategiyası nəticəsində qarşıya qoyulan hədəflərə nail olunduğundan Azərbaycanın enerji strategiyası artıq yeni mərhələyə qədəm qoyub. Çünki son illərdə Azərbaycan ənənəvi qazıntı yanacağından yaşıl enerjiyə sürətlə transformasiya etməkdədir. Bu baxımdan da Bakı Enerji Həftəsi sadəcə sərgi və forum deyil, həm də ölkənin enerji strategiyasının yenilənmiş vizyonunun təqdim edilməsi kimi qiymətləndirilməlidir”.

Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında enerji sahəsi üzrə mütəxəssis, VI çağırış Milli Məclisin deputatı İltizam Yusifov deyib. 

O bildirib ki, əsası 1994-cü ildə qoyulan neft strategiyasının nailiyyətlərinin aşağıdakı istiqamətlərdə reallaşdığını göstərmək olar:

“1. Azərbaycanın, neft-qaz layihələrinə beynəlxalq neft korporasiyalarının, bütövlükdə xarici işgüzar dairələrin, iri investisiyaların cəlb edilməsi hesabına dünyanın enerji daşıyıcıları bazarına sürətlə çıxışın təmin edilməsi;
2. Azərbaycan neftinin dünya bazarına sərbəst və sürətli çıxışını təmin etmək üçün ixrac boru kəmərləri sisteminin yaradılması;
3. Azərbaycanın milli sərvəti olan neftdən gələn gəlirlərin gələcək nəsillər üçün toplanaraq artırılması, bu gəlirlərdən ölkəmizin cari sosial ehtiyaclarını, iqtisadi tərəqqi və inkişaf tələblərini nəzərə almaqla, bugünkü nəsillər üçün istifadə edilməsi;
4. Azərbaycanın yeni inkiaşf modelinin formalaşdırılması;
5. Yeni neft strategiyasının həyata keçirilməsinin nailiyyətlərindən biri də Qərbin qabaqcıl texnika-texnologiyasının Azərbaycana gətirilməsi;
6. Azərbaycanın güclü və qüdrətli dövlətə çevrilməsi;
7.  Geosiyasi və geoiqtisadi şəraiti Azərbaycanın xeyrinə dəyişdirməsi;
8. Azərbaycanın Ermənistanın işğalına son verərək ərazi bütövlüyünü təmin edib ölkə ərazisində suverenliyinin tam bərpa edilməsi;
9. Azərbaycanın qalib dövlətə və xalqa çevrilməsi;
10. Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə ciddi aktor rolunda çıxış etməsi;
11. Azərbaycanın Avrasiya coğrafiyasında logistik qovşağa çevrilməsi;
12. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsisliyi arxitekturasında müstəsna rola malik ölkə rolunda çıxış etməsi;
13. Azərbaycanın yaşıl gündəliyə keçidinə şərait yaratmasıdır.

Azərbaycanın enerji strategiyası yeni mərhələyə qədəm qoymaqla yaşıl enerjiyə sürətli keçidə nail olmaqla ölkənin dayanıqlı inkişafını, təhlükəsizliyini təmin etmək, qlobal əməkdaşlığa nail olmaq və “orta güc” kimi regional və qlobal proseslərdə aktiv oyunçu rolunda çıxış etməkdir. Azərbaycan yeni strateji mərhələdə qarşıya qoyduğu bu hədəflərə nail olmaq üçün yetərincə resursa və potensiala malikdir”.

İ.Yusifov əlavə edib ki, bunu hazırda Bakıda keçirilən 30-cu yubiley Bakı Enerji Həftəsi bunu deməyə əsas verir:

“Azərbaycan ötən 30 il ərzində bu istiqamətdə yürtüdüyü uğurlu siyasət nəticəsində regional enerji təhlükəsizliyinin formalaşmasında da həlledici rol oynamaqdadır. Son illərdə “Azəri-Çıraq-Günəşli”, “Şahdəniz” və Cənub Qaz Dəhlizi layihələri sayəsində Azərbaycan təkcə Avrasiyanın enerji xəritəsində deyil, Avropanın neft-qaz təminatında da sabitləşdirici bir aktora çevrilib. Azərbaycan bu siyasətini daha uğurlu modelə transformasiya etməklə müasir dövrün tələbinə uyğun addım atmağı hədəfləyir. O baxımdan da Azərbaycan daha ambisiyalı layihələrlə çıxış etməkdədir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində keçirilən rəsmi açılış mərasimində çıxışında bəyan edib ki, Azərbaycan açıq dənizə çıxışı olmayan ölkə olsa da, yürüdülən siyasət nəticəsində Avrasiyanın vacib nəqliyyat qovşaqlarının birinə çevrilməklə Avrasiyanın enerji xəritəsi yenidən tərtib edib.

Ölkə başçısı bildirdi ki, Azərbaycan tərəfdaşları ilə Xəzər dənizini Qara dəniz və Aralıq dənizi ilə birləşdirən strateji Cənub Qaz Dəhlizi layihəsini reallaşdırıb. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin reallaşması isə Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyətini artırıb və qarşıdakı müddətdə qaz ixrac coğrafiyası genişləndikcə ölkəmizin geosiyasi mövqeyi daha da möhkəmlənərək qaz bazarında qlobal oyunçu rolunda çıxış etməsinə imkan verəcək. Görülən məqsədyönlü işlər nəticəsində Azərbaycanın təbii qaz ixracı 25 milyard kubmetrə çatıb və 2030-cu ilədək ixracın həcmi 8 milyard kubmetrə qədər artırılacağı nəzərdə tutulur. 

Bununla yanaşı, imzalanmış müqavilələrə və sərmayə öhdəliklərinə əsasən, Azərbaycan 2030-cu ilədək 6,5 giqavat həcmində istehsal edilə biləcək bərpaolunan enerji gücünə malik olacağıq.

Bunun qarşıdakı dönəmdə daha da artırlacağı nəzərdə tutulur. Yaşıl enerji gündəliyində olduqca iddialı olan Azərbaycanın əsas hədəfi Qlobal Cənub və Qlobal Şimal arasında körpünün qurulması idi və Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü düzgün siyasət nəticəsində buna nail olunub. Hədəf ətraf mühiti ən çox çirkləndirən inkişaf etmiş ölkələrlə bundan əziyyət çəkən, hətta bəzilərinin mövcudluğuna təhlükə olan inkişafda olan ölkələr arasında etimadın artırılması idi ki, COP29-da bu istiqamətdə ciddi addımlar atılıb. Əminəm ki,  Azərbaycan bu məqsədlərə nail olacaq və yeni uğurlara imza atılacaq”.

Mürtəza
Ölkə.az