Sülh, təhlükəsizlik və dayanıqlı inkişaf istiqamətləri

Prezident İlham Əliyevin “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına verdiyi müsahibədə dünya və regional gündəmə də toxundu, regional və qeyri-regional ölkələrə mühüm mesajlar ünvanladı. Dövlət başçısı müsahibəsində toxunduğu önəmli məsələlərdən biri də Amerika Birləşmiş Ştatlarına (ABŞ) səfəri çərçivəsində avqustun 8-də Ağ Evdə keçirdiyi görüşlər barədə səsləndirdiyi fikirlər oldu. Azərbaycanın diplomatiya tarixində tarixi dönüş nöqtəsi kimi yadda qalan bu səfər Azərbaycan-ABŞ münasibətlərini strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə yüksəldib və Ermənistan-Azərbaycan sülh gündəliyinin konkret nəticələrə doğru irəliləməsinə ciddi təkan verib. Prezident İlham Əliyev müsahibəsində məhz bu məqamlara toxunaraq əlavə etdi ki, Vaşinqtonda imzalanan sənədin əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, hər iki tərəf bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıyır və gələcək təmaslarını beynəlxalq hüququn bu fundamental tezisi əsasında planlaşdıracaq. Əgər onlar bizim ərazi bütövlüyümüzü tanımaqdan imtina etsələr, biz də onların ərazi bütövlüyünü tanımaqdan imtina edəcəyik. Burada kim qazanacaq, kim uduzacaq? Məncə, bu, ritorik sualdır. Ona görə hesab edirəm ki, Ermənistanın istənilən gələcək hökumətində kifayət qədər müdriklik, ağlabatan yanaşma olacaq ki, Vaşinqtonda razılaşdığımızı şübhə altına almasın. Bir daha qeyd edirəm ki, bu, iki dövlət arasında razılaşmadır. Bu, Paşinyan ilə mənim razılaşmamız deyil.Dövlət başçısı qeyd edib ki, təqribən beş il bundan əvvəl 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycan ədaləti, beynəlxalq hüququ və öz ləyaqətini bərpa etdi, torpaqlarını geri qaytardı. Bundan sonra prosesdə müəyyən bir boşluq yarandı, çünki o zaman vasitəçilər artıq hansı addımı atmalı olduqlarını bilmirdilər və məhz Azərbaycan Ermənistanla sülh prosesinə başlamağı təklif etdi. Yenə də məhz biz danışıqlar formatının təşəbbüskarı olduq. Biz sülh sazişinin layihəsini təqdim etdik. Əslində, avqustun 8-də Vaşinqtonda paraflanmış sənəd Ermənistan–Azərbaycan münasibətlərinin dövlətlərarası çərçivədə necə qurulmalı olduğu barədə Azərbaycanın baxışına əsaslanır. Danışıqlar bir neçə il davam etdi və nəhayət Vaşinqtonda Prezident Trampın və onun komandasının böyük dəstəyi ilə başa çatdı: “Mən hesab edirəm ki, bu, münaqişənin, müharibənin sonudur. Formal olaraq sülh sazişinin imzalanmamasının bir xüsusi səbəbi var – Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü hələ də şübhə altına alan müddəa mövcuddur. Bildiyimiz qədər, onlar həmin müddəaya dəyişiklik edəcəklər. Elə ki, bu dəyişiklik olundu, yəni, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı iddialar onların konstitusiyasından çıxarıldı, formal sülh sazişi də imzalanacaq.Cənab İlham Əliyevin “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibəsi təkcə ölkəmizdə deyil, dünyada maraqla izlənildi. Dövlətimizin başçısı Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki mövqeyi, eyni zamanda, ölkəmizin sosial inkişafı, iqtisadi təhlükəsizliyi haqqında dolğun məlumat verdi. Prezident İlham Əliyev müstəqillik tariximizin ən mühüm nailiyyəti olan ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpasından danışaraq qeyd etdi ki, biz işğal altında olan tarixi ərazilərimizi beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanaraq azad etdik. Bu tarixi qələbə 30 il ərzində milli ideyamız və hədəfimiz idi. Təəssüf ki, ədaləti bərpa etməyi öhdəsinə götürmüş beynəlxalq güclərin fəaliyyətsizliyi ilə qəbul edilmiş qətnamələr, kağız üzərində qalmışdı. Belə olduğu təqdirdə Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş ərazilərimizi özümüz azad edərək ərazi bütövlüyümüzü tam təmin etməyi bacardıq.Prezident İlham Əliyev bir daha Azərbaycanın milli maraqlara yönəlik xarici siyasət kursu tutduğunu və hədəflərə çatmasında ancaq öz gücünə arxalandığını ortaya qoydu. İlham Əliyev həm prezident, həm xalq lideri kimi dövlətimizin qüdrətini ifadə etməklə yanaşı, həm də qlobal siyasi proseslərin mükəmməl bilicisi kimi dünyaya ən gerçək diplomatik reallığı anlatdı. Bütün münaqişələrin gərginləşdiyi bir zamanda Qarabağın azad edilməsindən tutmuş qlobal böhran şəraitində iqtisadi yüksəlişə nail olan, hətta super gücləri belə milli maraqlarımızla hesablaşmağa məcbur etməsi ilə dövlətimizin başçısı bu mükəmməl diplomatik nəzəriyyəsinin praqtik uğurunu da göstərdi. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin “Əl-Ərəbiyyə” televiziyasına müsahibəsi dünyaya dövlətimizin və onun liderinin gücünün açıq bəyanı idi.

Malik Mirzəyev
YAP Lerik rayon təşkilatının sədri