Yer kürəsinin nüvəsində sirli bir dəyişiklik baş verib...

...Planetin səthinin dərinliyində, Yerin xarici nüvəsində ərimiş dəmir axınlarının hərəkətində gözlənilməz bir dəyişiklik aşkar edilib.

Tədqiqatçılar bunun planetin maqnit sahəsinə təsir edən təbii dövrün bir hissəsi ola biləcəyini deyirlər, lakin bu fenomen üçün qəti bir izahat hələ də tapılmayıb.

SİA xəbər verir ki, bu, Edinburq Universitetinin alimlərinin yeni bir araşdırmasına görədir.

Alimlərin fikrincə, Sakit Okeanın altında təxminən 1400 mil (2200 km-dən çox) dərinlikdə maye dəmir axını istiqamətini dəyişib.

1997-ci ildən 2025-ci ilə qədər olan məlumatların təhlili göstərdi ki, 2010-cu il ətrafında ərimiş materialın böyük bir bölgəsi yavaş qərbə doğru axından daha intensiv şərqə doğru axına keçib.

Bu proses planetin maqnit sahəsinin formalaşmasında əsas rol oynayan Yerin xarici nüvəsində baş verir.

Bu, Yer üçün niyə vacibdir?

Yerin maqnit sahəsi planeti günəş radiasiyasından qoruyur.

O, məhz xarici nüvədəki ərimiş dəmirin hərəkəti ilə yaradılır. Alimlər qeyd edirlər ki, bu cür dəyişikliklər daim dəyişən və heç vaxt tamamilə sabit olmayan maqnit sahəsinin uzunmüddətli dinamikasına təsir göstərə bilər.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Fredrik Dal Madsen müşahidə olunan fenomenin planetin dərin təbəqələrinin davranışı ilə bağlı yeni suallar doğurduğunu qeyd edib.

Alimlər hazırda bir neçə ehtimalı nəzərdən keçirirlər: bu, qısamüddətli dalğalanma, tsiklik prosesin bir hissəsi və ya nüvə daxilində yeni, sabit dövran forması ola bilər.

Alimlər arasında mübahisə…

Avropa Kosmik Agentliyinin tədqiqatçıları da nəticələrin xarici nüvədəki axınların sabit olması fikrini şübhə altına aldığını təsdiqləyirlər.

Onlar dəyişikliklərin əvvəllər düşünüləndən daha sürətli - cəmi bir neçə onillikdə baş verə biləcəyini irəli sürürlər.

İnsanlar üçün təhlükə varmı?

Alimlər vurğulayırlar ki, bu proseslər çox böyük dərinliklərdə baş verir və insanlar və ya iqlim üçün heç bir birbaşa təhlükə yaratmır.

Eyni zamanda, onlar planetin fəaliyyətini, xüsusən də naviqasiyaya, peyklərə və kosmik havaya təsir edən maqnit sahəsinin əmələ gəlmə mexanizmini anlamaq üçün vacibdir. Son müşahidələr göstərir ki, nüvədəki şərqə doğru axın yenidən zəifləyə bilər və bu da Yer kürəsinin dərinliklərindəki prosesləri daha da çətinləşdirir.

Alimlər bunun hələ də zəif başa düşülən uzunmüddətli təbii dövrün bir hissəsi ola biləcəyini irəli sürürlər.

Əli Babayev