Yerdəki su Günəşdən daha qədim ola bilər: hər şeyi alt üst edən kəşf...

...Deməli, məlum olduğu kimi, su iki hidrogen atomundan və bir oksigen atomundan ibarətdir. Ancaq hidrogenin deuterium adlı bir forması var. Hidrogen kimi, bir proton və bir elektrondan, həm də bir neytrondan ibarətdir və onu daha ağır edir.

...Və iki deuterium atomu və bir oksigen atomundan ibarət su ağır su kimi tanınır.

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə IFl Science yazır.

Ağır su ən çox atom elektrik stansiyaları ilə əlaqələndirilir, lakin təbiətdə də mövcuddur.

Adi suda iz miqdarda aşkar edilə bilər və alimlər onu kosmosda da aşkar ediblər. Yeni tədqiqatın müəllifləri iddia edirlər ki, ilk dəfə protoplanetar diskdə - sonradan planetlərin əmələ gəldiyi gənc ulduzun ətrafındakı materialda ağır su aşkar ediblər.

Kəşf Atacama Large Millimeter Array (ALMA) vasitəsilə həyata keçirilib. Ağır su gənc V883 Orionis sisteminin orbitində idi. Elm adamları bu sistemdə ilk dəfə olaraq qar xətti deyilən ulduzun ətrafındakı suyun bərkidiyi bölgəni də kəşf etdilər.

Bir neçə ay əvvəl astronomlar eyni sistemdə 17 müxtəlif mürəkkəb üzvi molekul kəşf etdilər. İndi orada ağır su tapılıb. …Bizim kəşfimiz qəti şəkildə göstərir ki, bu planeti yaradan diskdə müşahidə olunan suyun mərkəzi ulduzdan daha yaşlı olması və ulduz və planetlərin yaranmasının ən erkən mərhələlərində əmələ gəlməsi lazımdır. Bu, planetin əmələ gəlməsi zamanı suyun keçdiyi yol və bu suyun oxşar proseslər vasitəsilə Günəş sistemimizə və bəlkə də Yer kürəsinə necə çatdığını başa düşməkdə əhəmiyyətli irəliləyişdir, - deyə aparıcı müəllif Marqot bildirib.

Limkerin komandası ağır suyun adi suya nisbətini ölçdü. Bu, suyun günəş sisteminin özündən daha qədim olduğunu təsdiqlədi.

Alimlər qrupu ulduzların və planetlərin əmələ gəlməsi zamanı suyun davam edə biləcəyinə dair ilk birbaşa sübut əldə ediblər. Bu, Yerdəki suyun Günəşin özündən daha yaşlı ola biləcəyini göstərə bilər.

Milli Elm Fondunun Milli Radio Astronomiya Rəsədxanasından (NRAO) məqalənin ikinci müəllifi Con Tobin deyir ki, “…İndiyə qədər kometa və planetlərdəki suyun böyük hissəsinin V883 Ori kimi gənc disklərdə təzə əmələ gəldiyinə və ya qədim ulduzlararası buludlarda əmələ gələn “təmiz” su olduğuna əmin deyildik”.

Əli Babayev