“Zəfər” peykimiz orbitdə!

Vətənpərvərlik ruhu və texnoloji marağı birləşdirən layihə

Azərbaycanın tarixində ilk dəfə “Azərbaycanın Zəfəri” adlı məktəbli peyki orbitə çıxarılıb. Azərbaycan Kosmik Agentliyinin (“Azərkosmos”) nəzdində fəaliyyət göstərən KOSMİK Akademiyanın “Milli Peyk İnnovasiya” müsabiqəsi çərçivəsində 7-9-cu sinif şagirdləri tərəfindən hazırlanan bu kiçik ölçülü - “PocketQube” tipli peyk artıq kosmosdadır. Qürurverici layihə ölkənin təhsil və innovasiya ekosistemində tarixi dönüş nöqtəsi hesab olunur.

Azərbaycanın 41 məktəbindən 672 şagirdin iştirak etdiyi proqram regionda məktəblilər arasında həyata keçirilən ən geniş kosmik təşəbbüslərdən biri kimi qeyd olunur. Peykimiz orbitdə baza sınaqlarını həyata keçirəcək, telemetriya məlumatları toplayacaq və şagirdlərə buraxılışdan sonra da peyk əməliyyatları üzərində real təcrübə əldə etmək imkanı verəcək. Bu buraxılış Azərkosmosun yerli istedadların inkişafına, gənclərin innovativ təşəbbüslərinə və dayanıqlı milli kosmik ekosistemin qurulmasına yönəlmiş fəaliyyətinin növbəti mərhələsini təşkil edir.

“Falcon 9” raketi tərəfindən buraxılıb

“Azərkosmos” nəzdindəki KOSMİK Akademiyanın rəhbəri İmran Muxtarov peykin buraxılmasına həsr edilmiş brifinqdə bildirib ki, “Azərbaycanın Zəfəri” adlı peyki orbitə “SpaceX” şirkətinin “Falcon 9” raketi buraxıb. Onun sözlərinə görə, “PocketQube” tipli, ölçüsü 5x5x5 sm, çəkisi isə təxminən 250 qr olan bu peyklər möhkəm materiallardan hazırlanır ki, bu da həm mexaniki davamlılığı, həm də istilik idarəetməsini təmin edir: “ “PocketQube” peykləri ilk dəfə 2013-cü ilin noyabr ayında orbitə buraxılıb. Bu buraxılış Avstriyaya məxsus “UniSat-5” platforması vasitəsilə həyata keçirilib və layihə çərçivəsində bir neçə minipeyk, o cümlədən “WREN” (Almaniya), “T-LogoQube” (ABŞ) və “QBScout-1” (İtaliya) peykləri orbitə yerləşdirilib. Bu konsepsiya yalnız texnoloji tərəqqinin məhsulu deyil, həm də kosmosun hamıya aid olduğu ideyasının bir növ simvoludur”.

Gələcəyimiz üçün mühüm sərmayə

“Azərkosmos” İdarə Heyətinin sədri vəzifəsini icra edən Dunay Bədirxanov bildirib ki, məktəblilərin hazırladıqları “Zəfər” peykinin orbitə buraxılması ölkənin gələcəyinə edilən mühüm sərmayədir. O qeyd edib ki, şagirdlərə real kosmik avadanlığı dizayn edib sınaqdan keçirmək və orbitə göndərmək imkanı yaratmaqla Agentlik gələcəyin kosmik mütəxəssislərini yetişdirir: “Bu məktəbli layihəsi ölkəmizdə artıq 15 ildir ki, formalaşmış müasir kosmik ekosistemin bəhrəsidir. Bu gün bizim məktəblilər kosmosa yalnız peyk deyil, öz arzularını da göndərdilər. Bu uğur Azərbaycanın təhsil sahəsinə edilən investisiyanın real texnoloji nəticələrə çevrildiyini göstərir.

O qeyd edib ki, “Zəfər” peykini 297 nömrəli məktəbin şagirdləri hazırlayıb: “Layihə gənc nəsildə vətənpərvərlik ruhunu, yaradıcı düşüncəni və texnoloji marağı birləşdirən hadisə kimi dəyərləndirilir”.

Təxminən bir il orbitdə olacaq

D.Bədirxanov bildirib ki, “Zəfər” peyki təxminən bir il müddətində orbitdə olacaq və əşyaların IoT istiqamətində xidmətlər göstərəcək: “Həmin müddət ərzində davamlı olaraq peykdən məlumatlar alınaraq təhsil sahəsində tətbiq ediləcək. Bildiyiniz kimi, IoT sahəsi ümumilikdə texnologiyalarda çox yenidir. Belə ki, çox kiçik, güclü, faydalı yüklər vasitəsilə çox böyük bir məlumatlar dünyanın hər yerindən əldə edilə bilər. Bu, peyklər yerləşdiyi 500 kilometr hündürlükdə daimi dövr edərək dünyanın hər yerini gəzə biləcək və orada yerləşdirilmiş IoT sensorlardan məlumatları toplaya biləcək”.

“Texnologiya liderlərini yetişdirməyə davam edəcəyik”

Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat nazirinin müşaviri Rəşad Bayramov bildirib ki, layihənin “Azərbaycanın Zəfəri” adlandırılması təsadüfi deyil: “Peyk Vətən müharibəsində qazanılan şanlı Zəfərdən ilhamlanaraq hazırlanıb və məktəblilərin vətənpərvərlik ruhunu, yaradıcılıq potensialını və texnologiyaya marağını artıran mühüm təşəbbüsdür.

Azərbaycan məktəblərinin iştirakı ilə reallaşdırılan bu təşəbbüs regionda ən geniş texniki-innovasiya proqramlarından biri hesab olunur. Bu layihə gənclərin gələcəkdə kosmik texnologiyalar, mühəndislik və proqramlaşdırma sahələrində bilik və bacarıqlarının inkişafına mühüm töhfə verəcək. Eyni zamanda, belə layihələr gənclərimizin Azərbaycan kosmik texnologiyalarının inkişafında iştirakını genişləndirir və onların gələcək innovasiya layihələrində mühüm rol oynayacağına əminlik yaradır. Azərbaycan gəncləri artıq bu böyük dəyişikliklərin bir parçasıdır və biz texnologiya liderlərinin yetişdirilməsi istiqamətində işi davam etdirəcəyik”.

Məktəblilərimizin möhtəşəm layihəsi barədə fikirlərini “Yeni Azərbaycan”la bölüşən İKT üzrə mütəxəssis Pərvin Əsədov bildirib ki, orta məktəblərin müasir texnoloji avadanlıqlarla təmin edilməsi istiqamətində atılan addımlar şagirdlərin gələcək uğurlarında mühüm rol oynayır: “Kosmik yeniliklərlə bağlı seminarlar, təlim proqramları və layihələr vasitəsilə şagirdlər kiçik yaşlarından müasir texnologiyaların necə işlədiyini öyrənirlər. Bundan başqa, onlar bu sahədə gələcək karyeralarını qurmağa təşviq olunurlar.

“Azərkosmos”un nəzdində fəaliyyət göstərən KOSMİK Akademiyanın bu kimi təşəbbüsləri azərbaycanlı məktəblilərin kosmos, rəqəmsallaşma, innovasiya sahəsində bilik və bacarıqlarını artırmaqla yanaşı, Azərbaycanda insan kapitalının inkişafına zəmin yaradır. Məktəblilərimizin bu uğuru Azərbaycanın təhsil sahəsinə edilən investisiyanın real texnoloji nəticələrə çevrildiyini göstərir “Zəfər” peykinin buraxılması gənc nəsildə vətənpərvərlik ruhunu, yaradıcı düşüncəni və texnoloji marağı birləşdirən hadisədir”.

Yeganə