1762 ci ildən qalan tablo illərlə hamını aldadıb Marie Antoinette deyilmiş

Yeni bir araşdırma, Fransanın son kraliçası olan Mariya Antuanetta haqqında illərlə davam edən bir səhvi üzə çıxarıb. Oksford Universitetinin alimi bildirib ki, kraliçənin uşaqlıq dövrünü təsvir etdiyi düşünülən məşhur portre, əslində başqa bir şəxsə məxsus ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, fransız rəssam Jan-Etyenn Liotard tərəfindən 1762-ci ildə çəkilən bu suluboya əsərində əlində toxuma mekiyi və qırmızı ip tutan təxminən yeddi yaşlı bir qız təsvir olunub. Uzun illər boyunca bu qızın gələcək kraliça Mariya Antuanetta olduğu güman edilirdi. Lakin Oksford Universitetindən fransız ədəbiyyatı mütəxəssisi professor Katriona Settin yeni tədqiqatı bu fikri alt-üst edib. Alimə görə, tablo əslində Mariya Antuanettanın bacısı - sonradan Neapol kraliçası olacaq Mariya Karolinanı göstərir.

Qırmızı xaçlı medal sirri

Professor Set 20 il əvvəl Mariya Antuanetta haqqında yazdığı kitabın üz qabığında məhz bu portretə yer versə də, əsərin kimliyi barədə daim tərəddüd etdiyini etiraf edib. Yeni kitabı üçün Cenevrədəki "Musée d’Art et d’Histoire” kolleksiyasında Liotardın imperator ailəsinə aid portretlərini araşdırarkən həlledici bir detal tapıb.

Əsərdəki qızın sinəsində qırmızı xaç işarəsi olan kiçik bir medal görünür. Bu medal Katolik aristokrat qadınlara təqdim edilən Avstriya İmperatorluğunun "Ulduzlu Xaç Nişanı”dır. Lakin Mariya Antuanetta bu nişanı yalnız 1766-cı ildə, yəni tablonun çəkilməsindən dörd il sonra almışdı. Bacısı Mariya Karolina isə məhz 1762-ci ildə – Liotardın Vyanada olduğu dövrdə – bu nişanla təltif olunmuşdu. Zaman fərqi, portretdəki şəxsin Mariya Karolina olduğunu aydın şəkildə göstərir.

Əsl Mariya Antuanetta portreti tapılıb

Tədqiqat zamanı professor Set Liotardın başqa bir portretini də araşdırıb və həmin rəsmdə əslində gül tutan, utancaq baxışlı gənc qızın Mariya Antuanetta olduğunu müəyyən edib. Bu tabloda qız daha incə sifət cizgilərinə malikdir, yana baxaraq gülümsəyir və əlində bir gül tutur.

Setin fikrincə, "gül tutma motivi” Mariya Antuanettanın sonrakı dövrlərdə çəkilmiş bir çox portretlərində də rast gəlinən mühüm simvoldur. Həmçinin bu qızın taxdığı sırğa, kraliçanın daha sonrakı illərdə çəkilmiş başqa bir portretində də görünür.

Müzey qeydlərinə əsasən, bu iki bacının portretləri 1947-ci ildə muzeyə daxil olarkən səhv etiketlənib. Rəsm çəkilərkən Mariya Karolina təxminən 10, Mariya Antuanetta isə 7 yaşında idi.

Mariya Antuanetta kim idi?

Mariya Antuanetta 1755-ci ildə Vyanada, Avstriya imperatriçası Mariya Terezanın on beşinci və ən kiçik övladı olaraq doğulub. O, 1770-ci ildə, 14 yaşında ikən Fransa kralı XVI Lüdoviklə evlənərək iki ölkə arasındakı ittifaqı möhkəmləndirib. Lakin onun şən, sosial və dəbdəbəyə meyilli xarakteri, sakit və qapalı təbiətli həyat yoldaşı ilə ziddiyyət təşkil edirdi.

Başlanğıcda xalq tərəfindən sevilən kraliçanın nüfuzu zamanla azaldı və o, monarxiyanın israfçılığının simvoluna çevrildi. Fransız inqilabı dövründə xəyanət və əxlaqsızlıq kimi saxta ittihamlarla günahlandırılan Mariya Antuanetta, 1793-cü ildə – 37 yaşında ikən gilyotinlə edam edildi.

Professor Setə görə, tarix Mariya Antuanettanı çox vaxt "səthi və məsuliyyətsiz” bir fiqur kimi təsvir edir, halbuki bu, onun mürəkkəb şəxsiyyətini tam əks etdirmir. O, gəncliyində dəbə düşkün olsa da, son illərində daha düşüncəli və mərhəmətli bir qadına çevrilmişdi. Kraliçanın moda və musiqiyə təsiri bu günədək davam edir.

Yeni kəşf yalnız bir sənət əsərinin kimliyini düzəltməklə kifayətlənmir, həm də tarixdə ən çox yanlış anlaşılmış qadın fiqurlardan birinə – Mariya Antuanettaya – fərqli bir baxış qazandırır.

Aydın