Icma.az
close
up
RU
8 saatlıq yuxu qaydası yalan imiş: Nə qədər yuxuya ehtiyacımız var?

8 saatlıq yuxu qaydası yalan imiş: Nə qədər yuxuya ehtiyacımız var?

Icma.az bildirir, Lent az portalına istinadən.

 Uzun illərdir “gündə 8 saat yatmaq” insan sağlamlığı üçün qızıl qayda sayılır, deyirlər. Lakin Harvard Universitetinin evolyusion biologiya üzrə professoru Daniel E. Liberman bu inancı “sənaye dövrünün uydurması” adlandırır. Alimə görə, əksər sağlam böyüklər üçün optimal yuxu müddəti 7 saata daha yaxındır.

“8 saatlıq yuxu” - sənaye dövrünün mirası

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Libermanın fikrincə, insanın təbiətən 8 saat yatması barədə fikir elmi əsaslara malik deyil. O, elektrik enerjisindən istifadə etməyən icmalar üzərində aparılmış sahə tədqiqatlarını misal göstərərək bildirir ki, bu cəmiyyətlərdə orta yuxu müddəti 6–7 saat təşkil edir.

Bu fakt sənaye inqilabından sonra formalaşmış “8 saatlıq iş–8 saatlıq istirahət–8 saatlıq yuxu” modelinin bioloji yox, sosial və tarixi normaya çevrildiyini sübut edir.

Elm nə deyir: “U-şəkilli” risk əyrisi

Müasir epidemioloji araşdırmalar göstərir ki, xəstəlik və ölüm riski yuxu müddəti ilə “U-şəkilli” asılılıq göstərir. 7 saat yatanlarda risk minimaldır. 6 saatdan az və ya 9 saatdan çox yatanlarda isə bu risk artır.

Qısa yuxu ürək-damar xəstəlikləri və psixoloji pozğunluqlarla, çox yuxu isə bədən sistemlərinin ləngiməsi və gizli xroniki xəstəliklərlə əlaqələndirilir.

Biomarker tədqiqatları da təsdiqləyir ki, 7–8 saatlıq yuxudan kənara çıxmaq bioloji yaşlanma əlamətlərini gücləndirə bilər.

Mütəxəssislərin fikri: əsas — keyfiyyətli və sabit yuxudur

Yuxu üzrə ekspert Rebecca Robbins izah edir ki, “8 saatlıq yuxu” mifinin mənşəyi tarixi ənənə ilə bağlıdır və hər kəs üçün universal deyil. Onun fikrincə, əsas məqsəd yuxunun keyfiyyətinə və rejimin sabitliyinə fokuslanmaqdır.

Amerika Yuxu Tibb Akademiyası böyüklərə gündə 7 və ya daha çox saat yatmağı məsləhət görür, lakin bu “mütləq 8 saat” demək deyil.

Ən düzgün yuxu rejimi hansıdır?

7–9 saat — sağlam böyüklər üçün optimal aralıq.

7 saat — realist minimum, əgər səhər özünüzü enerjili hiss edirsinizsə.

8–9 saat — xəstəlik, hamiləlik və ya güclü fiziki-emosional yüklənmələr zamanı faydalıdır. Əgər daim 9 saatdan çox yuxuya ehtiyac duyursunuzsa, bu, gizli xəstəliklərin (depressiya, apnoe, xroniki yorğunluq) əlaməti ola bilər.

Əsas qaydalar - gecə və səhər saatlarını sabit saxlayın, axşam mavi işığı (telefon, televizor, planşet) məhdudlaşdırın,utağı sərin, qaranlıq və sakit saxlayın, kofein və alkoqoldan axşam saatlarında uzaq durun.

7 saat - yeni “qızıl orta”

Son araşdırmalar və Libermanın fikirləri göstərir ki, yuxunun keyfiyyəti onun uzunluğundan daha vacibdir. Daim eyni vaxtda yatıb oyanmaq, bədəni təbii ritmə uyğunlaşdırmaq və psixoloji rahatlıq təmin etmək sağlam yuxunun əsas şərtləridir. Yəni, əsas məsələ “8 saat yatmaq” deyil, bədəninizin özünü tam bərpa etdiyi yuxu rejimini tapmaqdır. 

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:251
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 07 Noyabr 2025 09:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri