ABŞ 1 milyard dollara İrəvana bunu satmaq istəyir

Erməni nəşrinin şok xəbərdarlığı: “Ərazimiz radioaktiv bombalarla doldurulacaq”

“ABŞ-la Ermənistan arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasında çoxlu mübahisəli məqamlar var. Onlardan biri Amerika ilə nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlıqdır. Ermənistan enerji suverenliyinin itirə, “Metsamor” AES-dən imtina edə və ABŞ-ın kiçik modul stansiyalarının riskli texnologiyaları torpağımızda sınaqdan keçirilə bilər”. Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə Kremlə yaxın yekramas.org saytı yazır.

Bildirilir ki, Bakı və Ankara uzun müddətdir ki, “Metsamor” AES-i dayandırmağa çalışırlar. “Görünür, amerikalılar elektrik enerjisi istehsalını kiçik modul reaktorlarla əvəz edəcəklərini vəd ediblər. Düzdür, bu innovativ texnologiyalar sınaqdan keçirilməyib və indiyə qədər yalnız kağız üzərində mövcuddur. Yəni mahiyyət etibarı ilə Ermənistan ərazisi radioaktiv bombalarla doldurulacaq. Nüvə sənayesində elmi tədqiqatdan praktik sınaqlara qədər olan yol çox uzun və təhlükəlidir. Lakin ABŞ Metsamor AES-i gələn il bağlamağı planlaşdırır, Rosatom isə enerji bloklarının işini 2036-cı ilə qədər uzadıb” deyə, sayt bildirir. Qeyd olunur ki, Paşinyan hakimiyyət amerikalılı sevindirmək üçün Ermənistanda elektrik enerjisinin 40%-ni istehsal edən səmərəli işləyən AES-i alternativ enerji ilə, hələ öyrənilməmiş modul tipli atom elektrik stansiyaları, günəş panelləri və elektrik enerjisi ilə əvəz etməyə hazırdırlar. “Vaxtilə bu yolu hələ də enerji tələsindən çıxa bilməyən Avropa Birliyi artıq seçmişdi. Hiss olunur ki, ölkəmizin indiki rəhbərliyi Rusiyanın adının Ermənistanın enerji inkişafı strategiyasından silinməsi üçün hər şeyə hazırdır. Ancaq problem ondadır ki, “Rosatom” Vyetnamda və ya İndoneziyada başqa layihələrə keçərək gedəcək və istifadə olunmuş nüvə yanacağı hələ də ölkəmizdə qalacaq, çünki onu yalnız Rusiya nüvə alimləri məhv etməyə qadirdir. Qeyd etmək lazımdır ki, Avropa həqiqətən də "yaşıl" enerji sahəsində öz yenilikləri və təcrübələri səbəbindən ciddi problem içindədir. Məsələn, artıq İspaniyada atom elektrik stansiyalarının bağlanması ilə bağlı etirazlar başlayıb, Böyük Britaniyada elektrik enerjisinin qiymətləri fəlakətli şəkildə artıb, Danimarkadakı külək turbinləri yerli enerji şirkətini 1,69 milyard dollar zərərə gətirib çıxarıb. Ermənistanı da eyni nəticə gözləyir” deyə, bildirilir.

Qeyd edək ki, Ermənistanın Rusiyanın “enerji kölələliyindən” qurtulmaq üçün “Metsamor”dan Amerikanın xeyrinə imtina edə biləcəyi haqda xəbərlər yeni deyil. Bildirilir ki, ABŞ-ın bu niyyəti isə təkcə yeni texnolojinin tətbiqi deyil, həm də regionda siyasi məqsədlər güdür.

Ekspertlərə görə, ABŞ-da kiçik modul reaktorların iki əsas növü üzərində iş aparılır: Natrium (Bill Qeyts tərəfindən startap) və Holtec-in SMR-160 (160 meqavat) təzyiqli su reaktoru. Sırf texniki səbəblərdən Natrium nə Ermənistana, nə də Orta Asiyaya çatdırıla bilər. Çünki bu sürətli reaktorda yüksək zənginləşdirilmiş urandan istifadə edir. Təzyiqli su reaktoruna(SMR-160) gəlincə, bunu İrəvanda tətbiqi mümkündür. Reaktorun özəlliyi ondan ibarətdir ki, o, “özünü tormozlayır” və təbii dövriyyədədir. Yüksək təhlükəsizlik reaktorda qəza istisna edilir və ətraf mühiti çirkləndirmir. AES-in təxmin edilən sahə tutumu isə cəmi 2-3 hektardır. Təhlükəsizliyin təmin edilməsi tikintinin mürəkkəbliyi hesabına baş verir. Reaktorun yerin altında demək olar ki, beş mərtəbəli bina hündürülyündə yerləşdirilməsi planlaşdırılır. Aydındır ki, bunun üçün külli miqdarda bahalı yeraltı tikinti işləri tələb olunacaq. Reaktorun dəyəri isə bir milyard dollar kimi qiymətləndirir. /Musavat.com/