Icma.az
close
up
RU
ABŞ liderlərinin Güney Azərbaycan məsələsinə baxış bucağı dəyişməlidir

ABŞ liderlərinin Güney Azərbaycan məsələsinə baxış bucağı dəyişməlidir

Newscenter.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.


Pakistanın paytaxtında keçirilən və 21 saat davam edən ABŞ–İran danışıqlarının nəticəsiz bitməsinə görə tərəflər yenə də bir-birini günahlandırır. ABŞ nümayəndə heyətinə rəhbərlik edən vitse-prezident Ceyms Devid Vens deyib ki, "biz iranlılardan əsaslı və uzunmüddətli öhdəlik gözləyirik". İran nümayəndə heyətinə rəhbərlik etmiş parlamentin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf isə Vensdən də iddialı çıxış edərək açıqlama verib ki, "İslamabadda danışıqlarda ABŞ tərəfi İran nümayəndə heyətinin etimadını qazana bilmədi. Lakin ABŞ bizim məntiq və prinsiplərimizi anladı və indi qərar verməlidir".
Əsl həqiqətdə isə qərar verməli və şərtləri qəbul etməli olan tərəf ilk növbədə məhz İrandır. Çünki ABŞ-ın təklif etdiyi şərtlər İran xalqlarının mənafeyinə zərrə qədər də zərərli deyil. Baxın, Cey Di Vens nə deyir? Deyir ki, "bizə açıq öhdəlik lazımdır ki, İran nüvə silahı əldə etməyə çalışmasın və ona sürətlə çatmağa imkan verən vasitələri əldə etməsin. Bu, ABŞ-ın əsas məqsədidir”. Daha sonra Hörmüz boğazından gəmilərin maneəsiz keçidi şərti gəlir. Bu da kifayət qədər normal şərt, normal tələbdir. Çünki Hörmüz boğazından son ABŞ-İran müharibəsinə kimi bütün ölkələrin gəmiləri tam sərbəst şəkildə üzüb keçə bilirdi.
Beynəlxalq hüquq da onu təsbit edir ki, İran bu boğazı təkbaşına nəzarətə götürə bilməz. Növbəti şərt isə İranın qanunsuz silahlı dəstələri, proksi qüvvələri maliyyələşdirməyi dayandırması ilə bağlıdır. Bu da tamamilə haqlı tələbdir. Çünki İran "Hizbullah", “Həşdi-Şabi”, "Həmas" və sair kimi silahlı qruplaşmalara, terror dəstələrinə dəstək verməklə bütün region ölkələri üçün, qonşu dövlətlər üçün potensial təhdid mənbəyi formalaşdırır, sabitlik və təhlükəsizliyi sabotaj edirdi. Bu baxımdan, qanunsuz silahlı dəstələri, proksi qüvvələri maliyyələşdirmənin dayandırması ilə bağlı ABŞ tərəfinin şərti İranın molla rejiminin gələcəkdə toksik siyasəti davam etdirməsinin əngəllənməsində həqiqətən də çox ciddi müsbət rol oynaya bilər.
Ümumiyyətlə, ABŞ-ın irəli sürdüyü 15 maddəlik şərtlər siyahısında yer alan bu kimi müddəaların İran tərəfindən qəbul edilməsi həm onun özüyçün, həm də bütün qonşu ölkələr (Körfəz ölkələri, Cənubi Qafqaz respublikaları, habelə Türkiyə, Pakistan, Əfqanıstan, Mərkəzi Asiya ölkələri və s.) üçün xeyirli olardı. Çünki molla rejiminin nüvə silahının hazırlanmasına, raket sənayesinə, proksi qüvvələrin maliyyələşdirilməsinə xərclədiyi külli miqdarda maliyyə resursları bundan sonra İrandakı xalqların rifahına xərclənə bilərdi. Lakin əfsuslar olsun ki, İran tərəfi yenə də ifrat inkarçılıq mövqeyi nümayiş etdirdi və İslamabadda sülh razılaşması üçün yaranmış unikal fürsətdən yararlanmaq istəmədi.
Ən pisi isə budur ki, bu danışıqlarda Güney azərbaycanlıların və İranda yaşayan digər qeyri-fars mənşəli xalqların maraqları qətiyyən nəzərə alınmadı, onların hüquqları ilə bağlı məsələlər müzakirə olunmadı. Halbuki bu, həmin xalqların doğal haqqıydı. Çünki molla rejimi tərəfindən Güney azərbaycanlılara və digər qeyri-farslara qarşı edilən basqılar, repressiyalar, təhqirlər, güneyli fəalların həbsxanalarda işgəncələrə məruz qalması, öz milli haqlarını tələb edən günahsız insanların edam edilməsi, habelə İran konstitusiyasının 15-ci maddəsnin əksinə olaraq ana dilində məktəblərin açılmasına icazə verilməməsi İranda yaşayan xalqların təməl insan haqqlarının kobud surətdə pozulmasının təzahürləridir. Ona görə də ABŞ tərəfi İranda köklü dəyişikliklərə nail olmağı hədəf seçibsə, bütün bu məsələlər də mütləq danışıqlar masasına çıxarılmalı və Qalibafın təmsil etdiyi molla-SEPAH rejimi ilə razılaşdırılmalı idi. Ancaq görünən budur ki, ABŞ 1946-cı ildə Güney azərbaycanlıların taleyinə seyrçi qaldığı kimi, budəfə də eyni mövqeyi nümayiş etdirəcək. Hərçənd ki, Güney Azərbaycan məsələsi də Çindəki Uyğur-Sincan türklərinin taleyi kimi həmişə Ağ Evin diqqət mərkəzində olmalıdır. ABŞ liderlərinin Güney Azərbaycan məsələsinə baxış bucağı dəyişməlidir.
Əlisahib Hüseynov, Azərbaycan Həmrəylik Komitəsinin sədri
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:264
embedMənbə:https://newscenter.az
archiveBu xəbər 13 Aprel 2026 01:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see282

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see270

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see261

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see257

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see255

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see241

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see240

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see239

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see235

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see231

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see221

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see218

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see218

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see217

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see212

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see211

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see207

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see205

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see199

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri