Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

ABŞ nin “Qartal caynağı” İran səhrasında necə “qırılıb”? 46 il sonra yenə Vens

ABŞ nin “Qartal caynağı” İran səhrasında necə “qırılıb”? 46 il sonra yenə Vens

Yeniavaz portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.


Son günlər mətbuatda ABŞ-nin Fars körfəzinin şimalında yerləşən və İrana məxsus Xark adasını ələ keçirmək üçün quru əməliyyatına hazırlaşdığı barədə iddialar yayılır.
Yeniavaz.com
xəbər verir ki, bu iddiaların yayılmasına paralel olaraq mətbuatda ABŞ-nin 46 il əvvəl – 1980-ci ildə İranda həyata keçirməyə çalışdığı uğursuz hərbi əməliyyatdan da bəhs olunur.
Qeyd edək ki, söhbət tarixə “Qartal caynağı” (“Eagle Claw”) kimi düşən əməliyyatdan gedir. Məlum olduğu kimi, 1979-cu ilin əvvəlində İranda şah rejimi devrilib və Məhəmməd Rza Pəhləvi ölkəni tərk edib. Elə həmin ilin 1 aprelində keçirilən referendum nəticəsində ölkədə İslam Respublikası elan olunub və hakimiyyətə Ruhullah Xomeyninin rəhbərlik etdiyi yeni rejim gəlib.
Yeni hakimiyyət ABŞ-dən şahın İrana təhvil verilməsini tələb etsə də, Vaşinqton bu tələbi rədd edib və üstəlik İranın ABŞ banklarındakı hesablarını dondurub. 1979-cu il noyabrın 4-də radikal tələbə qrupları Tehrandakı ABŞ səfirliyinə basqın edərək 66 nəfəri girov götürüblər. Sonradan onların 13-ü azad edilsə də, 53 nəfər səfirlikdə saxlanılıb. ABŞ Prezidenti Cimmi Karter iqtisadi sanksiyalar tətbiq etsə də, bu addımlar girovların azad olunmasına gətirib çıxarmayıb. Nəticədə 1980-ci ilin aprelində diplomatik münasibətlər tam kəsilib və hərbi əməliyyat planı işə salınıb.
Plan kağız üzərində dəqiq və hesablanmış görünsə də, real şəraitdə ciddi problemlər ortaya çıxıb. 24 aprel 1980-ci il axşamı əməliyyat başlayanda C-130 təyyarələri uğurla İran ərazisinə daxil olub “Səhra-1” nöqtəsinə eniş ediblər. Lakin burada gözlənilməz hadisə baş verib – xüsusi təyinatlılar yaxınlıqda hərəkətli avtomobil yolunun olduğunu aşkar ediblər. Onlar bir sərnişin avtobusunu saxlayıblar, daha sonra isə dayanmaqdan imtina edən yanacaq daşıyan başqa bir avtomobili məhv ediblər. Partlayış nəticəsində yaranan alov uzaq məsafədən görünərək əməliyyatın məxfiliyini ciddi şəkildə pozub.
Əsas problemlər isə havada başlayıb. Vertolyotlar İran ərazisində güclü qum fırtınasına düşüblər. Bu şəraitdə bir vertolyot geri qayıdıb, 2 vertolyot isə texniki nasazlığa görə yolda qalıb. Nəticədə planlaşdırılan 8 vertolyotdan yalnız 5-i “Səhra-1” nöqtəsinə çata bilib.
Bütün bunlara baxmayaraq, proses davam edərkən daha böyük faciə baş verib. Vertolyotlardan biri manevr zamanı C-130 təyyarəsinə çırpılıb. Güclü partlayış nəticəsində 8 amerikalı hərbçi həlak olub, həm vertolyot, həm də təyyarə tamamilə məhv edilib. Partlayışdan sonra səhrada böyük yanğın başlayıb və ərazi işıqlanıb.
Qaranlıq, qarışıqlıq və stress şəraitində amerikalı hərbçilər vəziyyəti düzgün qiymətləndirə bilməyiblər. Bəziləri İran qüvvələrinin hücum etdiyini zənn edərək nizamsız atəş açmağa başlayıblar. Yaralananlar olub və əməliyyat tam xaosa çevrilib.
Əməliyyatın komandanı polkovnik Çarlz Bekkvit geri çəkilmə əmri verib. Sağ qalan qüvvələr təcili şəkildə təyyarələrə minərək İranı tərk ediblər. Lakin onlar səhrada 5 vertolyotu, məxfi sənədləri, rabitə kodlarını və digər avadanlıqları tərk ediblər. Bu texnika sonradan İranın əlinə keçib.
Bu uğursuz əməliyyat ABŞ daxilində ciddi siyasi nəticələr doğurub. Dövlət katibi Sayrus Vens əməliyyata qarşı çıxsa da, onun həyata keçirilməsi qərarını verdiyi üçün istefa verib. Hadisə Cimmi Karter administrasiyasının nüfuzuna ağır zərbə vurub.
Uzun danışıqlardan sonra girovlar yalnız 1981-ci ilin yanvarında, Ronald Reyqan prezident kimi and içdiyi gün azad olunublar.
Onu da qeyd edək ki, 46 il əvvəl olduğu kimi, yenə də ABŞ-nin dövlət katibi postunda Vens soyadlı şəxs oturur.
Murad Məmmədov
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 01 Aprel 2026 19:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri