ABŞ “Ramştayn” formatını tərk edir?

Vaşinqtonun bu platformanın növbəti görüşündə təmsil olunması sual altındadır

ABŞ-ın “Ramştayn” platormasında gələcək iştirakı sual altındadır. Donald Trampın yenidən prezident seçilməsindən sonra rəsmi Vaşinqtonun Rusiya-Ukrayna müharibəsinə fərqli baxışı bu platformanın gələcəyi üçün də problemlər yaratması mümkündür. Bugünlərdə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Belçikanın Baş naziri Bart De Veverlə birgə keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib ki, ABŞ rəsmiləri aprelin 11-də Brüsseldə Ukrayna üzrə “Ramştayn” formatlı görüşü buraxa bilər: “Britaniya və Almaniya həqiqətən də bizə ABŞ-nin iştirak edə bilməyəcəyinə dair siqnal ötürüblər. ABŞ ilə müzakirə edəcəyimiz məsələlər var. Ümid edək ki, onlar mövqelərini dəyişəcəklər”.

ABŞ sədrliyi Britaniyaya təhvil verib

Xatırladaq ki, daha əvvəl NATO-nun mətbuat xidməti Böyük Britaniya və Almaniyanın aprelin 11-də alyansın mənzil-qərargahında Ukraynaya hərbi təchizatla bağlı təmas qrupunu toplayacaqlarını məlumat vermişdi. “Ramştayn” formatında sonuncu görüş fevralın 12-də Brüsseldə baş tutub və bu, sayca 26-cı olub. Həmin görüşdə ilk dəfə sədr kreslosunda Pentaqonun rəhbəri əvəzinə Britaniyanın müdafiə naziri əyləşmişdi. Kiyevlə müttəfiq ölkələr qrupuna sədrlik ABŞ Prezidenti Donald Trampın andiçmə mərasimindən sonra Amerika tərəfinin təşəbbüsü ilə Britaniyaya verilib. “Ramştayn” platforması 50-dən çox ölkənin birliyidir və Kiyevə hərbi yardım etmək, Ukraynanı qorumaq üçün bir formatdır. Bu platforma çərçivəsində Ukraynaya hərbi yardım - mərmilər, hava hücumundan müdafiə sistemləri, F-16-lar və bir çox başqa silah-sursatların tədarükü əlaqələndirilir. “Ramştayn” Ukrayna üçün əsas silahlar üzərində işləyən imkanların koalisiyasıdır və onun ilk görüşü 2022-ci il aprelin 26-da Almaniyadakı eyniadlı aviabazada baş tutub.

Avropa İttifaqı ABŞ-ı əvəzləmək iqtidarında deyil

ABŞ-ın mövqeyinin dəyişməsi isə Kiyevin silahla təhcizatında ciddi problemlər yarada bilər. Avropa İttifaqı isə bu məsələdə Vaşinqtonu əvəzləmək iqtidarında deyil. Çünki ABŞ indiyədək Avropa İttifaqı ilə müqayisədə Ukraynaya dəfələrlə çox hərbi yardım göstərib. Yeri gəlmişkən, ABŞ-ın NATO-da təmsil olunan generalı Kristofer Kavoli bildirib ki, Ukrayna münaqişəsi başlayandan bəri ABŞ-ın silah satışı 600 faiz artıb, Avropa ölkələrindən gələn sifarişlərin həcmi isə 265 milyard dollara çatıb. O qeyd edib ki, müttəfiqlər üçün müxtəlif silah sistemlərinin uyğunluğunu təmin etməyin ən asan yolu onları ABŞ-dan almaqdır: “Hazırda 265 milyard dollar dəyərində 4 min müraciət var. Bunlar silah istehsalçısı kimi ABŞ-dan alış-veriş etmək üçün növbəyə duran Avropa ölkələridir”.

Bütün bunların fonunda ABŞ Müdafiə Nazirliyi 10 minədək hərbçisini Şərqi Avropadan çıxarmağı da planlaşdırır. NBC televiziyası bu barədə amerikalı və avropalı rəsmilərə istinadla məlumat yayıb. Məlumatda deyilir ki, Birləşmiş Ştatlara qaytarılması planlaşdırılan kontingent ABŞ-ın əvvəlki administrasiyası tərəfindən 2022-ci ildə Ukrayna ilə həmsərhəd ölkələrə göndərilən 20 minlik hərbi birləşmənin bir hissəsidir. Hazırda təşəbbüsün hələ müzakirə mərhələsində olduğu bildirilir. Şərqi Avropadakı ABŞ qoşunlarının şəxsi heyətinin yarıya endirilməsi regionda Rusiyanın mövqelərinin güclənməsi ilə bağlı Avropanın narahatlığını artırır.

Görünən odur ki, ABŞ Ukraynaya hərbi yardım məsələsində tamamilə yeni yanaşma ortaya qoymaqdadır. Vaşinqton tərəfindən bu yanaşma rəsmi Kiyevin müdafiə qabiliyyəti əhəmiyyətli dərəcədə azaldacaq. Vaşinqton bu mövqeyi ilə “Ramştayn” formatını tərk edə biləcəyi mesajını da verir.

N.BAYRAMLI