ABŞ sanksiyaları yumşaldacaq, yoxsa sərtləşdirəcək?

Xaqani CƏFƏRLİ

Donald Trampın hakimiyyəti dönəmində ABŞ-nin hansısa ölkəyə qarşı siyasətinin necə olacağını müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Nüfuzlu "Bloomberg" agentliyinin məlumatına görə, Trampın müşavirləri Rusiya-Ukrayna müharibəsinə son qoymaq üçün Kremli danışıqlara təşviq etmək məqsədilə Rusiyaya qarşı sanksiyaların yumşaldılması variantlarını müzakirə edirlər. Məlumata görə, Rusiyanın enerji sektoruna qarşı tətbiq edilmiş sanksiyaların yumşaldılması da müzakirə mövzusudur. Ağ ev bu məlumatı rəsmən nə təsdiq, nə də təkzib edir. Belə görünür ki, rəsmən təsdiqlənməyən belə məlumatların yayılması da Trampın siyasətinə uyğundur. Belə məlumatların özü də tərəflərdən birinə münasibətdə "kökə siyasəti", digərinə qarşı münasibətdə isə "kötək siyasəti" effekti doğura bilər.

Məhz belə məlumatların nəticəsidir ki, sanksiyalar rəsmən ləğv edilmədiyi halda rusiyalı iş adamları amerikalı tərəfdaşları ilə əlaqələri bərpa etmək üçün danışıqlar aparmağa başlayıblar. Ağ evlə Kreml arasında münasibətlərin bərpa olunacağı ilə bağlı məlumatların artdığı bir zamanda ABŞ Senatının Rusiyaya qarşı sanksiyaların sərtləşdirilməsini nəzərdə tutan qanun qəbul edə biləcəyi gündəmə gəlib. Trampın təmsilçisi olduğu Respublikaçılar Partiyasından nüfuzlu senator Lindsi Qremin təqdim etdiyi qanun layihəsi Vladimir Putinin güzəştə getməyəcəyi və danışıqlar masasına oturmayacağı halda Rusiyaya qarşı məhdudlaşdırıcı tədbirlərin sərtləşdirilməsini nəzərdə tutur. Senator Lindsi Qremin sözlərinə görə, qanun bu həftə Konqresə təqdim olunacaq. Senator Qrem bəyan edib ki, onun əsas məqsədi Moskvanı danışıqlara məcbur etməkdir: "Əgər onlar Tramp administrasiyası ilə atəşkəs və sülh danışıqlarına razılaşmasalar, biz sanksiyalarla onlara cəhənnəmi yaşadacağıq".

Senator Qrem Tramp administrasiyasını Ukraynaya silah göndərilməsini və kəşfiyyat məlumatlarının verilməsini də bərpa etməyə çağırıb.

Senator Lindsi Qremin bu təşəbbüsü, Trampın Rusiyaya münasibətdə ritorikasını sərtləşdirməsi təsadüfi deyil. Tramp administrasiyasına və Respublikaçılar Partiyasının Konqresdəki təmsilçilərinə çox böyük təzyiq var. Elə bir vəziyyət yaranıb ki, Senatdakı müzakirələrdə Tramp administrasiyasının təmsilçiləri ABŞ prezidentinin Rusiyanın agenti olub-olmadığı ilə bağlı sərt sualla üzləşməli olurlar. Demokratlar Partiyasının təmsilçiləri Konqresin hər iki palatasında azlıqda olsalar da, Tramp administrasiyasına çox böyük təzyiq göstərə bilirlər. Mətbuat və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları da Tramp administrasiyasını sərt şəkildə mühakimə edir. Artıq elə bir vəziyyət yaranıb ki, Tramp administrasiyasının ən yüksək vəzifəli şəxsləri belə cəmiyyətin güclü təzyiqi altında olduqlarını bəyan etməyə başlayıblar. Trampın prezident vəzifəsinin icrasına başlamasının hələ iki ayı tamam olmayıb. Qarşıda isə 46 aydan çox vaxt var. Respublikaçılar Partiyasında anlayırlar ki, belə gərginlik onların əleyhinə işləyir. Bu gərginliyin əsas səbəbi isə Tramp administrasiyasının Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsində tutduğu yanlış mövqedir. Ağ evdə və Respublikaçılar Partiyasının rəhbərliyində anlayırlar ki, vəziyyəti yumşaltmaq lazımdır. Ona görə də Rusiyaya qarşı bir sıra addımlar atılmağa başlanılıb. Əgər seçicilərin təzyiqi belə davam edəcəksə, Tramp admin,strasiyası və Konqresdəki respublikaçı çoxluq Rusiyaya güzəştə gedə bilməyəcək. Çünki onların siyasi karyerası seçicilərdən asılıdır.