Ağdərə yenidən doğulan yurd

Bəzən bir rayonun adı sadəcə xəritədəki bir yerin adı olmur. O adın içində bir xalqın yaddaşı, bir yurdun nəfəsi, illərin həsrəti və gələcəyə olan inamı yaşayır. Ağdərə də belə adlardandır. Qarabağın dağları qoynunda yerləşən Ağdərə qədim tarixə, zəngin təbiətə və özünəməxsus mədəni irsə malik bir diyardır.

​1930-cu ildə rayon kimi yaradılan Ağdərə uzun illər Azərbaycanın inzibati xəritəsində özünəməxsus yer tutub. Lakin tarix onun qarşısına ağır sınaqlar çıxardı. 1992-ci ildə Ağdərə rayonu ləğv edildi və ərazisi Tərtər, Ağdam və Kəlbəcər rayonları arasında bölüşdürüldü. Bununla belə, bir rayonun inzibati xəritədən silinməsi onun yaddaşlardan silinməsi demək deyildi. Ağdərə adı illər boyu insanların yaddaşında yaşadı; doğma torpağın, ata-baba yurdunun və geri qayıtmaq ümidinin simvoluna çevrildi. Dağlar susdu, yollar uzun illər bağlı qaldı, evlər sahibsiz qaldı, amma yaddaş yaşadı.

​2020-ci ildə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm tarixi hadisələr baş verdi. 2023-cü ilin sentyabrında isə Ağdərə şəhəri və ətraf ərazilər üzərində Azərbaycanın suverenliyi tam bərpa olundu. Bu hadisə Ağdərənin tarixində yeni səhifə açdı. 5 dekabr 2023-cü il isə Ağdərənin inzibati tarixində xüsusi yer tutdu: Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Ağdərə rayonu yenidən yaradıldı. Bu, yalnız inzibati ərazi vahidinin təşkili deyildi, adı illərlə yaddaşlarda qorunan bir yurdun yenidən xəritədə öz yerini tapması idi.

​Bu gün Ağdərənin qarşısında yeni bir yol açılır. Dağıntıların yerini yeni binalar, susqun küçələrin yerini insan səsləri, baxımsız ərazilərin yerini abadlıq və quruculuq işləri alır. Yollar çəkilir, məktəblər və sosial obyektlər tikilir, kəndlər yenidən dirçəlir. Ağdərənin gələcəyi yalnız daşdan və betondan deyil, yaddaş, ümid və qayıdış hissi üzərində qurulacaq. Bir vaxtlar ayrılığın ağrısını daşıyan bu torpaq indi yenidən həyatın nəfəsini duyur. Ağdərə qarşıdakı illərdə təkcə keçmişin xatirəsi kimi deyil, Azərbaycanın Qarabağında yeni həyatın, quruculuğun və inkişafın əsas ünvanlarından birinə çevriləcək.

​Çünki yurd yalnız evlərdən ibarət deyil.

Yurd — insanın özünü aid hiss etdiyi torpaqdır.

​Ağdərə yenidən qurulur. Ağdərə yenidən nəfəs alır. Ağdərə yenidən gələcəyə inamla baxır.

​Gülnar  Əlizadə
YAP Şahbuz rayon Təhsil Şöbəsinin ərazi partiya təşkilatının sədri, Şahbuz rayon Təhsil Şöbəsinin aparıcı məsləhətçisi