Icma.az
close
up
RU
Alimlər əmrlə özünü məhv edən canlı plastik yaratdı

Alimlər əmrlə özünü məhv edən canlı plastik yaratdı

Avtosfer saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Alimlər özünü məhv edə bilən yeni növ plastik hazırlayıblar. Avtosfer.az "Qaynarinfo"ya istinadən xəbər verir ki, tədqiqatçılar materialın tərkibinə "yuxuda olan” bakterial sporlar və plastiki parçalaya bilən fermentlər daxil edərək onun tam şəkildə parçalanmasını cəmi 6 günə mümkün ediblər. Ən vacib məqam odur ki, bu proses zamanı zərərli mikroplastik qalıqları yaranmır.

Necə işləyir?

Tədqiqatda iki fermentli (düofement) sistemdən istifadə olunub. Alimlər "Bacillus subtilis” bakteriyalarını genetik proqramlaşdıraraq iki fərqli ferment istehsal etməsini təmin ediblər:

* Candida antarctica lipazası – plastik zəncirlərini ilkin mərhələdə parçalayır

* Burkholderia cepacia lipazası – polimerlərin tam depolimerizasiyasını təmin edir

Bu bakteriyalar polikaprolakton adlı plastikə daxil edilib. Bu material 3D çapda və tibbi cihazlarda istifadə olunur.

Aktivləşmə prosesi

Bakteriya sporları əvvəlcə passiv vəziyyətdə qalır. Lakin 50°C-yə qədər qızdırılmış qida mühiti əlavə edildikdə, sporlar aktivləşir və fermentlər plastik materialı parçalamağa başlayır. Tədqiqatçılardan biri olan Çjuczün Day bildirib: "Bu mikroorqanizmlərin daxil edilməsi ilə plastik ‘canlandırıla’ və istəyə uyğun şəkildə özünü məhv edə bilər".

Ekoloji əhəmiyyəti

Altı gün ərzində plastik tamamilə parçalanır və mikroplastik əmələ gəlmir. Bu isə ekoloji çirklənmə baxımından böyük üstünlük hesab olunur. Hazırkı prototip yalnız polikaprolaktona tətbiq edilsə də, alimlər bu texnologiyanın digər plastik növlərinə də uyğunlaşdırıla biləcəyini düşünürlər. Xüsusilə birdəfəlik plastiklər üçün bu yanaşma böyük potensial daşıyır.

Okean çirklənməsinə təsir

Plastik tullantıların böyük hissəsi okeanlara düşərək illərlə parçalanmadan qalır. Yeni texnologiya sayəsində bu materialların suda belə sürətlə parçalanması mümkün ola bilər ki, bu da qlobal plastik çirklənməsinə qarşı mühüm irəliləyiş sayılır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 12 May 2026 22:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri