Icma.az
close
up
RU
Alimlər əmrlə özünü məhv edən canlı plastik yaratdı

Alimlər əmrlə özünü məhv edən canlı plastik yaratdı

Avtosfer saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Alimlər özünü məhv edə bilən yeni növ plastik hazırlayıblar. Avtosfer.az "Qaynarinfo"ya istinadən xəbər verir ki, tədqiqatçılar materialın tərkibinə "yuxuda olan” bakterial sporlar və plastiki parçalaya bilən fermentlər daxil edərək onun tam şəkildə parçalanmasını cəmi 6 günə mümkün ediblər. Ən vacib məqam odur ki, bu proses zamanı zərərli mikroplastik qalıqları yaranmır.

Necə işləyir?

Tədqiqatda iki fermentli (düofement) sistemdən istifadə olunub. Alimlər "Bacillus subtilis” bakteriyalarını genetik proqramlaşdıraraq iki fərqli ferment istehsal etməsini təmin ediblər:

* Candida antarctica lipazası – plastik zəncirlərini ilkin mərhələdə parçalayır

* Burkholderia cepacia lipazası – polimerlərin tam depolimerizasiyasını təmin edir

Bu bakteriyalar polikaprolakton adlı plastikə daxil edilib. Bu material 3D çapda və tibbi cihazlarda istifadə olunur.

Aktivləşmə prosesi

Bakteriya sporları əvvəlcə passiv vəziyyətdə qalır. Lakin 50°C-yə qədər qızdırılmış qida mühiti əlavə edildikdə, sporlar aktivləşir və fermentlər plastik materialı parçalamağa başlayır. Tədqiqatçılardan biri olan Çjuczün Day bildirib: "Bu mikroorqanizmlərin daxil edilməsi ilə plastik ‘canlandırıla’ və istəyə uyğun şəkildə özünü məhv edə bilər".

Ekoloji əhəmiyyəti

Altı gün ərzində plastik tamamilə parçalanır və mikroplastik əmələ gəlmir. Bu isə ekoloji çirklənmə baxımından böyük üstünlük hesab olunur. Hazırkı prototip yalnız polikaprolaktona tətbiq edilsə də, alimlər bu texnologiyanın digər plastik növlərinə də uyğunlaşdırıla biləcəyini düşünürlər. Xüsusilə birdəfəlik plastiklər üçün bu yanaşma böyük potensial daşıyır.

Okean çirklənməsinə təsir

Plastik tullantıların böyük hissəsi okeanlara düşərək illərlə parçalanmadan qalır. Yeni texnologiya sayəsində bu materialların suda belə sürətlə parçalanması mümkün ola bilər ki, bu da qlobal plastik çirklənməsinə qarşı mühüm irəliləyiş sayılır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 12 May 2026 22:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see363

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see303

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see301

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see301

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see296

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see277

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see277

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see277

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see262

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see256

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see255

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see251

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see250

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see249

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see244

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see242

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see232

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see228

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri