Alimlər Günəşin Yerdə həyatı nə vaxt məhv edə biləcəyini açıqladı

Mütəxəssislər uzun müddətdir bildirirlər ki, Yer üzündə həyat bir gün tamamilə yox ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, son araşdırmalardan birində bu prosesdən sonra planetin səkkizayaqlı canlılar tərəfindən "miras alına biləcəyi" ehtimalı irəli sürülüb. Lakin alimlər hadisənin mümkün vaxtını daha dəqiq müəyyənləşdirmək üçün Günəşin Yerə necə təsir edəcəyini və bu prosesin nə zaman baş verə biləcəyini araşdırıblar.

Günəş Yerdə həyatı nə vaxt məhv edə bilər?

Araşdırmaların nəticələrinə görə, müasir bitki aləmi Günəşin daha parlaq şüalanmağa başlayacağı mərhələyə qədər Yer üzündə təxminən 1,8 milyard il mövcud ola bilər. Həmin dövrdə planetin temperaturu o qədər yüksələcək ki, bitki növlərinin böyük hissəsi məhv olacaq.

"Wionews" nəşrinin məlumatına görə, alimlər əvvəlcə heyvan və bitkilərin yox olacağını, daha sonra isə okeanların qurumağa başlayacağını bildirirlər. Planet karbon qazını sürətlə itirəcək və hətta sərt şəraitə davamlı bitkilər də yaşamaq imkanını itirəcək.

Günəşin Yeri təxminən 5 milyard ildən sonra məhv edib-etməyəcəyini və ya bu müddətin fərqli olub-olmayacağını müəyyənləşdirmək üçün Kolorado Universitetinin Boulder şəhərindəki alimləri və Sietldə yerləşən "Blue Marble Space" şirkətinin mütəxəssisləri araşdırma aparıblar.

Onlar növbəti 2 milyard il ərzində planetin necə dəyişəcəyini modelləşdirmək üçün üçölçülü iqlim modelindən istifadə ediblər. Əvvəlki tədqiqatlardan fərqli olaraq, bu dəfə alimlər yalnız temperaturu deyil, həm də buludları, yağıntıları, okeanları və atmosfer proseslərini nəzərə alıblar. Bu yanaşma Yer kürəsinin gələcəyi ilə bağlı daha dolğun qiymətləndirmə aparmağa imkan verib.

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, alimlər gələcək üçün iki əsas ssenari müəyyən ediblər.

Birinci ssenariyə görə, karbon qazının konsentrasiyası süxurlar tərəfindən udulduğu qədər azalacaq. İkinci ssenaridə isə CO₂ səviyyəsi sabit qalacaq, lakin Günəşin artan istiliyi planetə təsir göstərməyə davam edəcək.

Alimlər hesab edirlər ki, hər iki halda uzun müddət sonra Yer üzündə həyat üçün əlverişli şərait aradan qalxacaq. Lakin bu proses təxminən 1,8 milyard ildən sonra baş verə bilər ki, bu da əvvəlki bəzi proqnozlardan daha uzun müddətdir.

Mütəxəssislərin fikrincə, böyük ehtimalla, bu şəraitdə sağ qala biləcək son canlılar quraqlığa davamlı bitkilər, o cümlədən kaktuslara bənzər növlər olacaq.

Alimlər vurğulayırlar ki, bu müddət yekun və dəyişməz hesab edilmir. Çünki modelləşdirmədə bitkilərin uzunmüddətli təkamül yolu ilə uyğunlaşma imkanları və gələcəkdə planetin vəziyyətinə təsir göstərə biləcək texnoloji inkişaflar nəzərə alınmayıb.

Mütəxəssislərin hesablaya bilmədiyi amillər hadisələrin fərqli istiqamətdə inkişaf etməsi ehtimalını saxlayır. Həmçinin milyonlarla il ərzində bəzi bitki növlərinin daha isti şəraitə uyğunlaşa bilməsi də mümkündür.

Aydın