Alimlər: İnsan əcdadları barmaqlarının üstündə gəzirdilər...

...Çikaqo Universitetinin alimləri insan biləyinin quruluşunun digər primatların əllərinə nisbətən şimpanze və qorillaların biləyinin quruluşuna daha yaxın olduğunu aşkar ediblər.

Bu, insan əcdadlarının iki ayaqlı hərəkəti qəbul etməzdən əvvəl barmaqlarının üzərində gəzdiyini göstərə bilər.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqatın nəticələri Proceedings of the Royal Society B (PRS) jurnalında dərc edilib.

Tədqiqatçılar bu günə qədər primat bilək sümüklərinin ən böyük təhlilini aparıblar.

Tədqiqatda qədim hominlər (insan və onların ən yaxın əcdadları) da daxil olmaqla, müasir və nəsli kəsilmiş primat növlərindən 2000-dən çox bilək sümüyünün kompüter tomoqrafiyası və 3D lazer skan edilməsindən istifadə edilib. Alimlər müxtəlif növlərdə səkkiz bilək sümüyünün quruluşunu müqayisə ediblər və insan biləklərinin barmaqla gəzən primatlara xas olan bir neçə xüsusiyyətə sahib olduğunu aşkar ediblər.

Xüsusilə, bu, oynaqların quruluşuna və müəyyən sümüklərin birləşməsinə aiddir ki, bu da bu hərəkət forması zamanı əli sabitləşdirməyə kömək edir.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, iki ayaqlı hərəkət və barmaqla yerimə ortaq bir xüsusiyyətə malikdir: hər iki halda da bilək nisbətən düz qalır və ovuclarına söykənən primatlarda olduğu kimi geri əyilmir.

Lakin müasir insanlar barmaqla yerimirlər.

Tədqiqatçıların fikrincə, biləyin qədim anatomik xüsusiyyətləri nəticədə daha mürəkkəb əl hərəkətlərinə və obyektlərin dəqiq tutulmasına uyğunlaşmışdır.

Təhlil həmçinin mürəkkəb alətlərin istifadəsi ilə əlaqəli xüsusiyyətlərin Homo cinsində nisbətən gec - cəmi bir neçə yüz min il əvvəl ortaya çıxdığını ortaya qoydu.

Bu xüsusiyyətlər həm müasir insanlarda, həm də Neandertallarda aşkar edilmişdir.

Əli Babayev