Icma.az
close
up
RU
Alimlər insan gözünü ölümdən sonra 10 saat canlı saxladı

Alimlər insan gözünü ölümdən sonra 10 saat canlı saxladı

Azpost saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu oftalmologiya sahəsində mühüm nailiyyət əldə edib. Alimlər donorun ölümündən sonra insan gözünün tor qişasının həyat fəaliyyətini süni şəkildə uzatmağı bacarıblar. Tor qişa bioloji ölümdən 10 saat sonra da işıq siqnallarına reaksiya verməyə davam edib.

Azpost.info bildirir ki, bu barədə Egeszseg Kalauz nəşri məlumat yayıb.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu nailiyyət korluğun müalicəsi və göz transplantasiyası sahəsində yeni imkanlar yarada bilər.

Eksperiment necə həyata keçirilib?

Tədqiqatın uğuru xüsusi hazırlanmış biotibbi platforma sayəsində mümkün olub. Sistem çıxarılan göz toxumalarını fasiləsiz olaraq oksigen və qida maddələri ilə təmin edib. Bundan əlavə, qurğu göz toxumasında təzyiqi və maye dövranını canlı orqanizmdəki qan dövranına maksimal dərəcədə yaxın səviyyədə saxlayıb.

Nəticədə tor qişanın hüceyrə quruluşu tam qorunub. Aparılan sınaqlar zamanı alimlər ölümdən 10 saat sonra belə sinir uclarının işıq qıcıqlarına aydın elektrik reaksiyası verdiyini qeydə alıblar. Ayrılmış toxumalar laboratoriya tədqiqatları üçün isə 24 saata qədər yararlı vəziyyətdə qalıb.

Bu, insanın ölümdən sonra görə bilməsi demək deyil

Araşdırmanın müəllifləri xüsusi vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr insanın ürəyi dayandıqdan sonra görmə qabiliyyətini saxladığını və ya şüurunun fəaliyyət göstərdiyini göstərmir. Onların sözlərinə görə, tor qişadakı fotoreseptorlar laboratoriya şəraitində müstəqil şəkildə elektrik impulsları yarada bilir. Lakin görmə prosesinin baş verməsi üçün bu siqnallar görmə siniri vasitəsilə beyinə ötürülməlidir.

Donor gözündə isə görmə siniri ilə əlaqə tamamilə kəsildiyi üçün insanın hər hansı görüntünü qəbul etməsi mümkün deyil. Burada söhbət yalnız süni şəraitdə ayrı-ayrı sinir hüceyrələrinin yaşama qabiliyyətinin qorunmasından gedir.

Tibb üçün hansı imkanlar yaranır?

Alimlərin hazırladığı yeni metod tədqiqatçılara insan tor qişasını daha uzun müddət öyrənmək imkanı verir. Bu texnologiya aşağıdakı istiqamətlərdə mühüm rol oynaya bilər:

Göz xəstəliklərinin araşdırılması – tor qişanın degenerativ dəyişikliklərinin və görmə qabiliyyətinin zəifləmə səbəblərinin daha dəqiq öyrənilməsi;

Yeni dərmanların sınağı – innovativ preparatların canlı insan toxumaları üzərində təhlükəsiz şəkildə yoxlanılması;

Korluğun müalicəsi – itirilmiş görməni bərpa etməyə yönəlmiş yeni müalicə üsullarının hazırlanması;

Göz transplantasiyası – gələcəkdə tam göz köçürülməsi üçün elmi bazanın formalaşdırılması.

Hazırda həkimlər yalnız gözün buynuz qişasını (kornea) uğurla transplantasiya edə bilirlər. Bütün göz almasının köçürülməsi isə hələ də mümkün deyil. Bunun əsas səbəbi müasir tibbin zədələnmiş görmə sinirini bərpa edərək onu mərkəzi sinir sistemi ilə yenidən birləşdirməyi bacarmamasıdır.

Buna baxmayaraq, mütəxəssislər hesab edirlər ki, tor qişanın ölümdən sonra uzun müddət canlı saxlanılması gələcəkdə göz transplantasiyası və korluğun müalicəsi istiqamətində böyük elmi irəliləyişlər üçün mühüm zəmin yarada bilər.

N. Talıbov

AzPost.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:156
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 20 İyul 2026 10:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see322

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see321

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see314

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see304

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see300

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see296

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see295

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see267

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see266

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see258

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see255

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see253

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see247

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see244

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see242

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see241

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see205

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see201

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri