Icma.az
close
up
RU
Alimlər insan gözünü ölümdən sonra 10 saat canlı saxladı

Alimlər insan gözünü ölümdən sonra 10 saat canlı saxladı

Azpost saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu oftalmologiya sahəsində mühüm nailiyyət əldə edib. Alimlər donorun ölümündən sonra insan gözünün tor qişasının həyat fəaliyyətini süni şəkildə uzatmağı bacarıblar. Tor qişa bioloji ölümdən 10 saat sonra da işıq siqnallarına reaksiya verməyə davam edib.

Azpost.info bildirir ki, bu barədə Egeszseg Kalauz nəşri məlumat yayıb.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu nailiyyət korluğun müalicəsi və göz transplantasiyası sahəsində yeni imkanlar yarada bilər.

Eksperiment necə həyata keçirilib?

Tədqiqatın uğuru xüsusi hazırlanmış biotibbi platforma sayəsində mümkün olub. Sistem çıxarılan göz toxumalarını fasiləsiz olaraq oksigen və qida maddələri ilə təmin edib. Bundan əlavə, qurğu göz toxumasında təzyiqi və maye dövranını canlı orqanizmdəki qan dövranına maksimal dərəcədə yaxın səviyyədə saxlayıb.

Nəticədə tor qişanın hüceyrə quruluşu tam qorunub. Aparılan sınaqlar zamanı alimlər ölümdən 10 saat sonra belə sinir uclarının işıq qıcıqlarına aydın elektrik reaksiyası verdiyini qeydə alıblar. Ayrılmış toxumalar laboratoriya tədqiqatları üçün isə 24 saata qədər yararlı vəziyyətdə qalıb.

Bu, insanın ölümdən sonra görə bilməsi demək deyil

Araşdırmanın müəllifləri xüsusi vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr insanın ürəyi dayandıqdan sonra görmə qabiliyyətini saxladığını və ya şüurunun fəaliyyət göstərdiyini göstərmir. Onların sözlərinə görə, tor qişadakı fotoreseptorlar laboratoriya şəraitində müstəqil şəkildə elektrik impulsları yarada bilir. Lakin görmə prosesinin baş verməsi üçün bu siqnallar görmə siniri vasitəsilə beyinə ötürülməlidir.

Donor gözündə isə görmə siniri ilə əlaqə tamamilə kəsildiyi üçün insanın hər hansı görüntünü qəbul etməsi mümkün deyil. Burada söhbət yalnız süni şəraitdə ayrı-ayrı sinir hüceyrələrinin yaşama qabiliyyətinin qorunmasından gedir.

Tibb üçün hansı imkanlar yaranır?

Alimlərin hazırladığı yeni metod tədqiqatçılara insan tor qişasını daha uzun müddət öyrənmək imkanı verir. Bu texnologiya aşağıdakı istiqamətlərdə mühüm rol oynaya bilər:

Göz xəstəliklərinin araşdırılması – tor qişanın degenerativ dəyişikliklərinin və görmə qabiliyyətinin zəifləmə səbəblərinin daha dəqiq öyrənilməsi;

Yeni dərmanların sınağı – innovativ preparatların canlı insan toxumaları üzərində təhlükəsiz şəkildə yoxlanılması;

Korluğun müalicəsi – itirilmiş görməni bərpa etməyə yönəlmiş yeni müalicə üsullarının hazırlanması;

Göz transplantasiyası – gələcəkdə tam göz köçürülməsi üçün elmi bazanın formalaşdırılması.

Hazırda həkimlər yalnız gözün buynuz qişasını (kornea) uğurla transplantasiya edə bilirlər. Bütün göz almasının köçürülməsi isə hələ də mümkün deyil. Bunun əsas səbəbi müasir tibbin zədələnmiş görmə sinirini bərpa edərək onu mərkəzi sinir sistemi ilə yenidən birləşdirməyi bacarmamasıdır.

Buna baxmayaraq, mütəxəssislər hesab edirlər ki, tor qişanın ölümdən sonra uzun müddət canlı saxlanılması gələcəkdə göz transplantasiyası və korluğun müalicəsi istiqamətində böyük elmi irəliləyişlər üçün mühüm zəmin yarada bilər.

N. Talıbov

AzPost.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 20 İyul 2026 10:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri