Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Alimlər Yerdə həyatın iki dəfə yaranmış ola biləcəyini irəli sürüblər

Alimlər Yerdə həyatın iki dəfə yaranmış ola biləcəyini irəli sürüblər

Oxumeni.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Alimlər Yerdə həyatın iki dəfə yaranmış ola biləcəyini irəli sürüblər

Heinrix Heyne adına Düsseldorf Universitetinin bioloqlarının rəhbərlik etdiyi beynəlxalq alimlər qrupu belə bir fərziyyə irəli sürüb ki, cansız maddədən həyata keçid həyatın iki əsas qolu – bakteriyalar və arxeylər – tərəfindən bir-birindən müstəqil şəkildə baş vermiş ola bilər. Oxuməni.az xəbər verir ki, tədqiqat “Science Advances” jurnalında dərc olunub.

“Ən təəccüblüsü odur ki, bu reaksiyaları kataliz edən fermentlər bakteriyalar və arxeylər arasındakı təkamül ayrılığı boyunca qorunub saxlanılmayıb. Yeni məlumatlar yalnız bir nəticəyə gəlməyə imkan verir: bakteriya və arxey xətləri sərbəst yaşayan vəziyyətə bir-birindən asılı olmayaraq keçiblər. Yalnız sərbəst yaşayan hüceyrələr canlı hesab olunur. Gəlin hər şeyi öz adı ilə çağıraq: biz genetik kodun bir mənşəyini, lakin həyatın iki mənşəyini müşahidə edirik”, – deyə bioloq Uilyam Martin bildirib.

Alimlər bakteriya və arxey genomlarında əsas metabolik fermentlərin zülal strukturlarını araşdırıb, onların mürəkkəblik səviyyəsinə görə sıralanmasına və yaranma ardıcıllığının müəyyən edilməsinə imkan verən alqoritm hazırlayıblar. Məlum olub ki, bütün hüceyrələrin son universal ortaq əcdadı – LUCA – metabolik reaksiyaların yalnız təxminən yarısını həyata keçirməyə imkan verən fermentlərə malik idi. Qalan reaksiyalar isə LUCA-nın yarandığı mühitdə – ehtimal ki, hidrotermal mənbələrdə – mövcud olan metallar tərəfindən kataliz olunurdu.

Tədqiqat qrupu katalizin inkişafının dörd mərhələsini müəyyən edib. İlk mərhələdə reaksiyalar tamamilə mühitdəki metallardan asılı olub. Daha sonra protohüceyrələr tədricən öz fermentlərini formalaşdıraraq xarici katalizatorları əvəz edib. Nəhayət, onlar xarici metallardan tamamilə asılılığı aradan qaldırıblar və yalnız bundan sonra həqiqi mənada sərbəst yaşayan orqanizmlər hesab oluna biliblər. Bu ayrılmanın bakteriyalar və arxeylərin təkamül yolları ayrıldıqdan sonra baş verdiyi bildirilir.

“Biz elə halları müşahidə edirik ki, bakteriya və arxeylərin əcdadları eyni əsas metabolik reaksiyanı kataliz etmək üçün bir-birindən struktur baxımından fərqli fermentləri müstəqil şəkildə inkişaf etdiriblər”, – deyə bioloq Natalya Mrnyaviç qeyd edib.

Alimlər həmçinin, bioloji həyat yaranmazdan əvvəlki kimyada mövcud ola bilməyən ATP molekuluna alternativ mexanizm də təklif ediblər.

“Mənbələrdə təbii şəkildə rast gəlinən fosforun bir forması olan fosfiti üzvi birləşmələrlə qarışdırdıqda, fosforilləşmə reaksiyaları bir gecə ərzində birbaşa suda baş verir. Fosfit və palladium ATP-ni və fermentləri əvəz edir. Bu, olduqca təəccüblüdür və erkən təkamülün necə baş verdiyini anlamağı əhəmiyyətli dərəcədə sadələşdirir”, – deyə molekulyar təkamül üzrə mütəxəssis Manon Şlikker bildirib.

Almaz Həsənli

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2026 14:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri